Multicultuur & samenleven

Martens’ federalisme: van extremisme tot unionisme

Wilfried Martens mag wel de vader van het Belgische federalisme worden genoemd. Ja, er was een Vlaams Komitee voor Federalisme kort na WO II actief, met de illustere professor taalkunde Walter Couvreur aan het hoofd. Maar het is de Vlaamse Volksbeweging die in 1962 onder het voorzitterschap van Maurits Coppieters federalisme op de politieke agenda plaatste. Architect en promotor: Wilfried Martens, oud-studentenleider in een unitair land, toekomstig premier van een federaal België.

Multicultuur & samenleven

De grote witte chef werd te laat geboren

Bij de verjaardag van Edmond Leburton

98 jaar zou Edmond Leburton vandaag geworden zijn. De vergeten Belgische premier werd bij het aantreden van Elio Di Rupo van onder het stof gehaald als een onheilspellend antecedent. Maar bovenal was de Luikenaar ook in zijn eigen tijd al een reliek en een tragisch figuur.

Binnenland, Geschiedenis

Socialisten ontdekken Vlaanderen

In 1978 organiseerde de Vlaamse BSP – de Belgische Socialistische Partij – een congres dat voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog enkel op Vlaanderen geënt was. De CVP en de Liberale Partij ‘communautariseerden’ eerder, in resp. 1968 en 1972.Tot 1974 was de PSB/BSP een uitgesproken unitaire partij. Die vertoont pas communautaire scheurtjes na het congres van dat jaar, waar partij en vakbond (ABVV/FGTB) kiezen voor een gewestvorming met drie. De oppositiekuur en de crisis van 1974 tot 1977 vertraagden de interne splitsing. De Vlaamse ondervoorzitter Willy Claes zag een autonome Vlaamse partij niet zitten. Hij werd door voorzitter André Cools ‘le moins flamand des socialistes flamands’ genoemd. Maar met de jonge Karel Van Miert werd het geweer van schouder veranderd.In 1977 werd voor Van Miert overleg met Vlaamse partijvoorzitters belangrijker dan gesprekken met de Franstalige co-voorzitter. In 1978, op het congres van de Vlaamse ‘onderafdeling’ waarvan deze affiche getuigt, stelde Van Miert een moderner sociaaldemocratisch programma voor, naar Scandinavisch model. Hoewel een splitsing van de unitaire partij niet was gepland, gebeurde het. Zomaar. En stoemelings. Hoewel onder anderen Louis Tobback een voorstel voor een ‘confederaal’ georganiseerde partij had gedaan, richtte André Cools in oktober 1978 eenzijdig de Parti Socialiste op. De Franstaligen kozen voor een links socialisme in een autonoom Wallonië. De splitsing was een feit. De Vlaamse socialisten – die wel een toekomstgericht programma hadden – stonden erbij, en keken ernaar. De BSP en PSB waren geschiedenis, SP en PS een feit.

Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel i.s.m. Perruptio cvba Hoofdredacteur: Pieter Bauwens Webbeheer: Dirk Laeremans