fbpx


Buitenland
Jemen

Aanslag Jemen: einde ellende nog niet in zicht

Jemenitische regering ongedeerd, burgeroorlog gaat verder



Woensdag 30 december vond een aanslag plaats op de luchthaven van de Jemenitische havenstad Aden door middel van raketten. Er vielen 25 doden (waaronder drie medewerkers van het Internationale Comité van het Rode Kruis en een journalist) en 110 gewonden. Het doel was een vliegtuig waarin ministers van de Jemenitische regering zaten die net uit de Saoedische hoofdstad Riyad kwamen in het kader van een herschikking van het Jemenitische kabinet. Geen enkele van de ministers werd gedood of verwond. Niemand heeft…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Woensdag 30 december vond een aanslag plaats op de luchthaven van de Jemenitische havenstad Aden door middel van raketten. Er vielen 25 doden (waaronder drie medewerkers van het Internationale Comité van het Rode Kruis en een journalist) en 110 gewonden. Het doel was een vliegtuig waarin ministers van de Jemenitische regering zaten die net uit de Saoedische hoofdstad Riyad kwamen in het kader van een herschikking van het Jemenitische kabinet.

Geen enkele van de ministers werd gedood of verwond. Niemand heeft de aanslag opgeëist, maar het zijn vooral de sjiitische Houthi’s die verdacht worden. De stad Aden heeft een strategische betekenis, want ze ligt dicht bij de Bab al Mandab (Poort der Tranen), de zuidelijke toegang tot de Rode Zee richting het Egyptische Suez.

Een oorlog ‘bij volmacht’

In 2014 startte een bloedige burgeroorlog in het land toen de door Iran gesteunde sjiitische Houthi-rebellen de hoofdstad Sanaa innamen en een groot deel van noord Jemen. In 2015 kwam onder leiding van Saoedi-Arabië een coalitie tot stand om te strijden tegen de Houthi’s, en om de regering van gewezen president Abed Rabbo Mansour Hadi (president sedert 2012, en een soenniet) terug aan de macht te helpen. Sedert de machtsovername door de Houthi’s leeft de president overigens in Saoedi-Arabië.

Jemen is het zoveelste land waar Saoedi-Arabië en Iran een oorlog bij volmacht (‘une guerre par procuration’) voeren. Er werden ondertussen meer dan 112.000 mensen vermoord, en er kwam een interne vluchtelingenstroom op gang van miljoenen Jemenieten. Vóór de burgeroorlog was Jemen al het armste land in het Midden Oosten en de Arabische wereld. De huidige situatie in Jemen wordt dan ook algemeen beschouwd als een van de grootste humanitaire rampen van de 21ste eeuw, en de wapenleveringen van westerse landen waaronder het Verenigd Koninkrijk aan het land krijgen veel kritiek van mensenrechtenorganisaties.

Separatistische tendensen

53% van de Jemenieten zijn soenitische moslims, 47% sjiitisch. De soennieten leven vooral in het zuiden en zuidoosten, de sjiieten vooral in het noorden en noordwesten. De meeste sjiieten in Jemen zijn Zaydieten, terwijl de sjiieten in Iran (en de meeste sjiieten wereldwijd) twaalversjiieten zijn. Twaalversjiieten erkennen een lijn van 12 imams. Zoals wel vaker voorkomt binnen de sjiitische islam hebben verschillen tussen de verschillende tendensen te maken met opvolgingsdiscussies van imams. Zaydi’s erkennen de drie eerste kaliefen (opvolgers) na het overlijden van de profeet Mohammed, terwijl twaalvers die beschouwen als illegitiem. Tussen de 8ste en 10de eeuw was er een Zaydibewind in Marokko, terwijl Marokko anno 2021 duidelijk soenitisch is. Zayditen hebben onder meer Fez opgericht, de religieuze hoofdstad van Marokko.

In 1990 werd Jemen een unitaire staat door het samenvoegen van het voormalige Zuid- en Noord Jemen (een blik op de kaart leert wel dat men de begrippen noord en zuid met een korreltje zout mag nemen). Het voormalige Zuid-Jemen was een marxistische staat, de enige marxistische staat die ooit heeft bestaan in de Arabische wereld. Door de burgeroorlog steken de separatistische tendensen terug de kop op, zo is er nu de separatistische Southern Transitional Council (STC), die opnieuw een onafhankelijk Zuid-Jemen wil zoals in de periode 1967-1990 het geval was.

Einde ellende nog niet in zicht

Vóór 1967 was de regio in handen van de Britten. Saoedi-Arabië profileert zich als de behoeder van de eenheid van het land. De separatisten verwijten de centrale regering onder meer te veel macht te geven aan de Al Islah-partij (de Hervormingspartij), een partij van Moslimbroederstrekking, gesteund door Qatar en Turkije.

Afgelopen zondag kwam het eerste vliegtuig toe op de luchthaven van Aden na de aanslag, het was een Yemen Airways-vlucht afkomstig uit de Soedanese hoofdstad Khartoem. Maar het einde van de ellende veroorzaakt door de burgeroorlog is nog lang niet in zicht.

Lieven Van Mele

Lieven Van Mele is Midden Oosten-reiziger en volgt sedert de jaren '90 de actualiteit in de Arabische wereld en het fenomeen van de islamisering in de islamitische wereld en het Westen.