fbpx


Buitenland, Geopolitiek

Alain de Benoist: ‘Extreem-rechts, het favoriete Zwitsers zakmes van de luie geesten’ (2)




(Vervolg op dit artikel van gisteren.) Is Aleksandr Doegin ‘de nieuwe Raspoetin van het Kremlin’ of zelfs ‘de satan op de schouder van Vladimir Poetin’? De bomaanslag van 22 augustus op de auto met Darija Doegina (1992-2022) achter het stuur kostte haar het leven. Ze was de dochter van Aleksandr Doegin (°1962), een Russisch politicoloog en filosoof. Haar vader was overduidelijk het echte doelwit. Sindsdien hebben de media grote belangstelling voor deze befaamde ideoloog die ze meestal pas nu ontdekken.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


(Vervolg op dit artikel van gisteren.) Is Aleksandr Doegin ‘de nieuwe Raspoetin van het Kremlin’ of zelfs ‘de satan op de schouder van Vladimir Poetin’? De bomaanslag van 22 augustus op de auto met Darija Doegina (1992-2022) achter het stuur kostte haar het leven. Ze was de dochter van Aleksandr Doegin (°1962), een Russisch politicoloog en filosoof. Haar vader was overduidelijk het echte doelwit. Sindsdien hebben de media grote belangstelling voor deze befaamde ideoloog die ze meestal pas nu ontdekken. De Franse filosoof Alain de Benoist geeft meer uitleg. Hij is een fijn kenner van zijn denken en bovendien iemand die Doegin al 30 jaar persoonlijk kent. 

‘Extreem-rechts’, ‘rood-bruin’, ‘anti-modern’, ‘crypto nationalistisch’, ‘traditionalistisch’, ‘neofascistisch’, zijn allemaal termen die worden gebruikt om Aleksandr Doegin te typeren. Maar zijn al deze kwalificaties wel relevant?

gf

Alain de Benoïst

‘Wanneer sommige journalisten, van wie we de cultuur op het vlak van politieke filosofie en ideeëngeschiedenis op bijna nul mogen inschatten, geconfronteerd worden met een fenomeen waar ze niets van begrijpen, mompelen ze de dominante vulgaat en declameren ze mantra’s. ‘Extreem-rechts’, een rubberen term, is het favoriete Zwitserse zakmes van deze luie geesten. Al deze clichématige typeringen zijn gewoon belachelijk, met de mogelijke uitzondering van ‘antimodern traditionalistisch’, maar op voorwaarde dat de term in de zin van René Guénon wordt begrepen. Ze vertellen niets over Aleksandr Doegin, maar vertellen veel over degenen die ze lichtzinnig gebruiken.’

En wat denkt u van het verwijt aan het adres Aleksandr Doegin dat hij eigenlijk een Russische ‘ultranationalist’ zou zijn?

‘(Verontwaardigd) De meest groteske is ongetwijfeld de kwalificatie ‘ultranationalist’, die vele commentatoren constant uit de mond of uit de pen komt. Doegin, ik herhaal, is een eurasist. Maar het eurasisme is principieel volkomen onverenigbaar met staatsnationalisme, aangezien het de Rijksgedachte aanhangt, dat wil zeggen een principiële weigering van de filosofie en de politieke logica van het jakobinisme en de natiestaat, begrepen als ‘de staat maakt het volk’ en niet omgekeerd. Dat verklaart ook de nauwe banden die Doegin onderhoudt met de vertegenwoordigers van de Joodse en Turks-islamitische gemeenschappen.’

De afgelopen maanden is Aleksandr Doegin in de media vaak gepresenteerd als de ‘Kremlinfluisteraar’, als het satanische ‘brein’ van Poetin in het buitenlands beleid, als een soort mysterieuze Raspoetin die door Moskou zweeft. Hoe groot is zijn invloed bij Vladimir Poetin?

‘Poetins ‘brein’ nog wel! Als we weten dat Doegin en Poetin elkaar nog nooit persoonlijk hebben ontmoet, kunnen we de ernst inschatten van degenen die deze uitdrukking gebruiken. De werkelijkheid is prozaïscher. Alexander Doegin, die in tien of twaalf verschillende talen is vertaald, is een bekende en veel gelezen auteur, zowel in Rusland als in het buitenland. Hij heeft zijn netwerken en zijn persoonlijke invloed.’

‘Toen ik in april 1992 de gelegenheid kreeg om een ​​persconferentie te geven op het Pravda-hoofdkwartier in Moskou en over geopolitiek te discussiëren met generaals en hoge legerofficieren, heb ik me gerealiseerd welke echo die Eurazië-ideeën bij de Russische intelligentsia en in de Russische publieke opinie hebben gekregen. Sindsdien lanceerde Doegin in 2003 de Internationale Eurazië Beweging, die zich onverwacht sterk heeft ontwikkeld, ook onder de niet-Russische bevolking van Rusland. Aleksandr Doegin werd zelfs in Washington ontvangen door Zbigniev Brzeziński en Francis Fukuyama die wat graag met hem in gesprek gingen.’

Kan men Doegin een intimus van predikend Poetin noemen?

Doegin kent ongetwijfeld de entourage van Poetin goed, maar hij was nooit een van zijn intimi, laat staan een van zijn ‘speciale adviseurs’. Hij waardeert zeker dat Poetin gebroken heeft met het liberale atlantisme van de vroegere president Boris Jeltsin, maar hij denkt dat Poetin slechts een ‘Euraziaat ondanks zichzelf’ is, niet een man met een echte toekomstvisie in die zin. Het boek dat Aleksandr Doegin een paar jaar geleden over Poetin schreef, is verre van een oefening in beate bewondering: Doegin beschrijft in dat werk zowel wat hij goedkeurt in Poetins beleid als wat hij helemaal niet acceptabel vindt. Maar het is duidelijk dat velen die in de media een mening over Doegin verkondigen nooit een regel van hem hebben gelezen. Is er iemand verwonderd?’

U publiceerde vorig jaar ook een zeer kritisch werk over de media getiteld Survivre à la désinformation (2021) ofte ‘de desinformatie overleven’, dat tussen haakjes een vertaling in het Nederlands verdient. Hoe beoordeelt u de berichtgeving over en de commentaren bij de lopende Russisch-Oekraïense oorlog?

‘De mediabehandeling is wat je weet, sinds jaren. Echte verrassingen zijn er niet of nauwelijks bij. De grote media zijn zo gewend om de dominante ideologie kritiekloos door te geven, ze vinden het zo normaal dat er in onze landen géén debatten plaats vinden die naam waardig. Een debat veronderstelt immers verschillende standpunten en – vooral – een democratie leeft niet door uniformisering of nivellering van opvattingen, maar door het vrij kunnen uiten van tegenstrijdige meningen, dat mocht toch evident zijn. En toch, de media vinden het normaal om nooit een stem te geven aan degenen wier ideeën ze zelfgenoegzaam negeren of karikaturiseren. Dit geldt zowel in het geval van Doegin als in dat van de oorlog in Oekraïne: het Oekraïense standpunt is alomtegenwoordig, al of niet correct weergegeven, dat wil ik hier in het midden laten. Het Russische standpunt echter wordt niet eens genoemd. Dit zorgt voor een enorme verdringing. En we moeten altijd op onze hoede zijn voor verdringingen.’

Luc Pauwels

Luc Pauwels (1940) is historicus, gewezen bedrijfsleider en stichtte het tijdschrift 'TeKoS'.