fbpx


Buitenland
Afghanistan

Amerikanen reduceren troepenmacht in Afghanistan

En op het einde wint de Taliban



Na 20 jaar militaire aanwezigheid houden de Amerikanen het grotendeels bekeken in Afghanistan. De peperdure strijd tegen terreur heeft weinig resultaten opgeleverd, kostte 2218 Amerikaanse militairen het leven. Het land is verwoest en de Taliban zijn aan een veroveringstocht van het land bezig. 9/11 Het was naar aanleiding van de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten dat de supermacht onder leiding van toenmalig president George W. Bush Afghanistan binnenviel. Die beschouwde het land als de bron van…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Na 20 jaar militaire aanwezigheid houden de Amerikanen het grotendeels bekeken in Afghanistan. De peperdure strijd tegen terreur heeft weinig resultaten opgeleverd, kostte 2218 Amerikaanse militairen het leven. Het land is verwoest en de Taliban zijn aan een veroveringstocht van het land bezig.

9/11

Het was naar aanleiding van de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten dat de supermacht onder leiding van toenmalig president George W. Bush Afghanistan binnenviel. Die beschouwde het land als de bron van radicaal-islamitische terreur. De interventie zou vrede, veiligheid en democratie brengen.

Van in het begin stond vast dat de missie niet voor eeuwig was. De Amerikanen wilden het Afghaanse leger trainen om zo zelf zijn plan te kunnen trekken. Het heeft helaas niet veel opgeleverd. Bovendien veranderde Afghanistan in een aantrekkingspool voor jihadisten, en steunde onder meer Iran de opstandelingen om de Amerikanen zo een tweede Vietnam te bezorgen.

De Verenigde Staten zaten dan ook in een vervelende positie: enerzijds kregen ze van veel moslims wereldwijd te horen dat zij weeral een islamitisch land bezetten (Amerikanen zijn kruisvaarders, weet u wel). Anderzijds krijgen ze bij vertrek uit Afghanistan uit verschillende hoeken te horen dat ze geen oplossing hebben geboden voor de talrijke problemen aldaar en op een onfatsoenlijke manier een land in chaos achterlaten. Zo zouden ze Afghanistan overleveren aan islamitische extremisten.

Laatste troepen

Het is in april dit jaar dat de Amerikaanse president Joe Biden aankondigde de resterende 2500 Amerikaanse soldaten terug naar huis te willen halen. Dit ligt in de lijn van wat zijn voorganger Donald Trump wou. In tegenstelling tot wat men zou kunnen verwachten staat deze organisatie niet op de Amerikaanse lijst van terroristische groeperingen. Trump had een deal gesloten met de Taliban na onderhandelingen in Qatar, en Joe Biden kon daar moeilijk nog op terugkomen. Al tijdens zijn vice-presidentschap onder Barack Obama was Biden al voorstander van de terugtrekking van de Amerikanen, maar Obama was tegen.

Door de deal tussen de Verenigde Staten en de Taliban verminderden de Taliban hun terreurdaden, en mochten vele Taliban de gevangenis verlaten. De Amerikaanse militaire aanwezigheid sedert 2001 zou al 1911 miljard euro hebben gekost, een enorm bedrag is. Tegen 11 september dit jaar zullen ook de 7000 militairen van de 35 bondgenoten vertrokken zijn. Daarbij zit België dat de afgelopen jaren 100 militairen in het land had. De grootste Amerikaanse basis bevond zich in Bagram, een beetje ten noorden van de hoofdstad Kaboel.

Exodus

En dan zijn er de 17000 zogenaamde contractors, vooral buitenlanders met ondersteunende en technische functies, die hun valiezen pakken. Tenslotte verlaten ook 9000 Afghaanse tolken het land en trekken naar de Verenigde Staten. Zij kunnen immers niet in Afghanistan blijven omdat zij door radicale moslims worden beschouwd als landverraders. Die terugtrekking is een enorme logistieke operatie, waarbij een deel van het militaire materiaal naar de Verenigde Staten wordt overgevlogen en een deel naar het Afghaanse leger gaat. De rest wordt vernietigd om te vermijden dat het in handen van de Taliban valt. In mei werd de luchthaven van Kandahar overgedragen aan het Afghaanse leger.

Toch is de Amerikaanse terugtrekking niet totaal, want er blijven nog 650 Amerikaanse militairen aanwezig om de Amerikaanse ambassade te bewaken, en een paar honderd voor de beveiliging van de internationale luchthaven. De Amerikanen proberen Turkije te overhalen om de luchthaven te beveiligen, maar die reageren niet enthousiast. Afghanistan is niet echt een prioriteit voor de neo-Ottomaanse politiek van Ankara.

De Verenigde Staten zoeken een buurland van Afghanistan van waaruit ze de Afghaanse luchtmacht kunnen ondersteunen met onder meer drones. Pakistan, dat een bondgenoot is van de Verenigde Staten, maar waar het islamitisch radicalisme afgelopen decennia een hoge vlucht heeft genomen, heeft alvast geweigerd. De kans is gering dat één van de andere buurlanden van Afghanistan (China, Iran, Oezbekistan, Tadzjikistan en Turkmenistan) wel ja zal zeggen. De Amerikanen willen een oogje in het zeil houden voor in het geval de Taliban Kaboel zouden veroveren.

Nieuwe burgeroorlog loert om de hoek

Sedert de Amerikanen aankondigden Afghanistan te verlaten, hebben lokale krijgsheren zich herbewapend. Die lokale krijgsheren proberen zich te beschermen tegen de Taliban, want het nationale leger kan de taak niet aan. Het Afghaanse leger telt op papier 185 000 man (en dat voor een land dat bijna 40 miljoen inwoners telt), maar het verloop van personeel blijkt enorm groot te zijn. Met hoeveel de Taliban zijn is niet duidelijk, maar het moeten er ongetwijfeld tienduizenden zijn. De kans is dan ook groot dat er na het vertrek van de buitenlandse militairen een nieuwe burgeroorlog ontstaat van krijsheren tegen de Taliban, en van krijgsheren onderling.

De recente geschiedenis van Afghanistan ziet er weinig fraai uit. In 1979 viel de Sovjet-Unie het land binnen om het een jaar voordien gevestigde communistische regime te ondersteunen. Om de Sovjets het land uit te jagen steunden de Verenigde Staten de Taliban, die in die tijd vrijheidsstrijders werden genoemd. In 1989 verliet de Sovjet-Unie Afghanistan, maar toen brak een burgeroorlog uit die heel destructief was en een vluchtelingenstroom op gang bracht. Zo wonen er 2 miljoen Afghanen in Iran en 1,5 miljoen in Pakistan, bovenop de 3,5 miljoen ontheemden in Afghanistan zelf.

En op het eind winnen de Taliban

Afghanistan bestaat uit 400 districten. Daarvan zouden er al 160 in handen zijn van de Taliban. Minstens 10 miljoen Afghanen zouden onder Talibanbewind wonen. Het is vooral op het platteland dat de Taliban de macht veroveren, tot nu toe hebben ze nog geen enkele provinciehoofdstad veroverd. Veel Taliban zijn Pashtoen, en Pashtoen vind je zowel in Pakistan als Afghanistan terug. Maar ook Al Qaida is aanwezig in Afghanistan, meer bepaald in het grensgebied met Pakistan.

De Wereldbank schetst een somber profiel van Afghanistan: het land heeft een zeer beperkte private sector, een manke infrastructuur, zwakke overheidsorganen, politieke instabiliteit, er is corruptie alom, de illegale handel bloeit, armoede is wijdverbreid, 75% van alle overheidsuitgaven gebeuren door leningen, 42,9% van het Afghaanse bruto nationaal product komt van buitenlandse hulp.

De toekomst van Afghanistan kan ons alleen maar hoofdbrekens bezorgen, na het vertrek van Amerikanen en hun coalitiegenoten blijft de chaos over en halen extremisten de bovenhand.

[ARForms id=103]

Lieven Van Mele

Lieven Van Mele is Midden Oosten-reiziger en volgt sedert de jaren '90 de actualiteit in de Arabische wereld en het fenomeen van de islamisering in de islamitische wereld en het Westen.