fbpx


Niet gecategoriseerd

Anneleen Van Bossuyt: ‘De EU is een project voor zichzelf geworden’




Sinds twee jaar zetelt Anneleen Van Bossuyt in het Europees Parlement. Bij het grote publiek is de 37-jarige politica nog niet bekend, maar ze is bij N-VA wel mee verantwoordelijk voor de langetermijnvisie op Europa. We stellen ze even aan u voor.

Eigenlijk wilde ze op haar achttiende het leger in. ‘Om mijn energie kwijt te kunnen’, verklaart Van Bossuyt. Uiteindelijk studeerde ze rechten aan de UGent. Haar vader was magistraat, zelf wilde ze nooit advocate worden (‘ik zou me emotioneel te betrokken voelen’). Ze werd gebeten door de Europese microbe en studeerde na haar licentiaat rechten een master in Europees recht aan de universiteit van Rennes.

Van Bossuyt werkte vervolgens zes jaar als assistente bij het Europees Instituut van de rechtsfaculteit van de Universiteit Gent en schreef mee aan het boek Zo werkt Europa. Frieda Brepoels (N-VA), toen nog Europees parlementslid, was aanwezig op de persvoorstelling en vroeg haar of ze geïnteresseerd was om op de studiedienst van de partij te werken, die na de grote verkiezingsoverwinning van 2010 in volle opbouw was. Van Bossuyt volgde er het Europees beleid op de voet en deed dat later ook als parlementair medewerker in het Europees Parlement. Ze was ook de technische trekker van de werkgroep Europa bij het ‘Verandering voor vooruitgang’-congres in aanloop naar de verkiezingen van 2014. Met Theo Francken zat ze bovendien aan de onderhandelingstafel tijdens de regeringsvorming. In januari 2015 werd ze Europees Parlementslid toen ze Louis Ide, die algemeen secretaris van N-VA werd, opvolgde.

Doorbraak: Kan je als Europees Parlementslid wel voldoende doen?

Van Bossuyt: ‘Het is een misvatting dat een Europees Parlementslid weinig voor elkaar kan krijgen. Je kan hier in feite meer doen dan in het Vlaams en federaal parlement. N-VA heeft 31 federale en 43 Vlaamse parlementsleden. Zij zetelen in een beperkt aantal commissies. In Europa daarentegen krijg je veel voorstellen van de Europese Commissie. Met vier N-VA-parlementsleden kunnen we niet eens alle 23 parlementaire commissies bemannen. Wij hebben daarom de acht commissies gekozen die voor ons als partij de belangrijkste zijn. Zelf zit ik in de commissie onderzoek, industrie en energie en in de commissie interne markt en consumentenbescherming.’

‘In die laatste commissie ben ik rapporteur van het voorstel om een Europees dienstenpaspoort in te voeren. Heel weinig mensen weten dat, maar als er een wetsvoorstel van de Europese Commissie komt, kan je het aantal parlementsleden dat daarrond werkt van 751 naar acht herleiden. Per voorstel wordt een rapporteur uit één fractie aangeduid. De andere zeven fracties leveren dan elk één schaduwrapporteur. Die acht parlementsleden moeten het dossier in goede banen leiden en bepalen dus de richting die het Europees Parlement inneemt.’

Het Europees Parlement kan zelf wel geen wetsvoorstellen indienen.

‘Bij iedere verdragswijziging heeft het parlement meer en meer inspraak gekregen. Het Europees Parlement zou daarom misschien ook een wetgevend initiatiefrecht moeten krijgen. Al moeten we dat goed bekijken zodat we geen overvloed aan wetsvoorstellen krijgen. Op eigen initiatief kunnen we nu al resoluties aannemen.’

‘Bovenal vind ik dat we als Europees Parlement nog veel meer moeten handelen als parlement. Vorige week vergeleek Erdogan de Nederlanders en nadien Duitsland met nazi’s. We waren toen in Straatsburg, dé plaats waar je kan debatteren en onze ECR-fractie (Europese Conservatieven en Hervormers, S.C.) had voorgesteld om Turkije aan de debatten toe te voegen. We waren iets later dan de procedure voorschrijft. Maar als je de nood daarvan inziet, laat je dat als parlementsvoorzitter toch gewoon toe. Dat debat is nu verschoven tot na de datum waarop het referendum in Turkije over de grondwetsherziening zal plaatsvinden (het referendum is op 16 april, S.C.) … Het Europees Parlement moet dus nog veel meer invloed kunnen uitoefenen. Vandaag stelt het zich te vaak op als “cheerleader” van de Europese Commissie. Een parlement hoort de uitvoerende macht te controleren. Het Europees Parlement daarentegen bewierookt quasi alle voorstellen die de Europese Commissie uit haar mouw schudt en is onafgebroken vragende partij om de Europese begroting te verhogen. En dat terwijl het Europees Rekenhof jaarlijks forse kritiek heeft op de bestedingen.’

Iets anders. Bent u eigenlijk een Vlaams-nationaliste?

‘Ik kom niet uit een Vlaams-nationaal nest, maar die overtuiging is bij mij wel gegroeid. Al van voor ik in de politiek zat, zag ik waar het fout liep in België. Vlaanderen en Wallonië zijn twee verschillende werelden. We moeten trouwens in Europa de Vlaamse stem veel duidelijker kunnen laten horen. Ik pleit dan ook voor een herziening van hoe België in de Raad van Ministers vertegenwoordigd is. Dat gebeurt nog altijd op basis van een samenwerkingsakkoord uit 1994. Ofwel zetelt er een Belgische minister, ofwel een van de regio’s. Maar sinds 1994 is dat ondanks de daaropvolgende staatshervormingen niet meer aangepast. Zo zit Vlaanderen er vaak niet bij als het over heel belangrijke beleidsdomeinen gaat.’

Had u aan de universiteit eigenlijk een andere kijk op Europa dan nu als politica?

‘Zeker. Je ziet daar immers niet hoe het er in de praktijk echt aan toe gaat. Vooral de rechtsfaculteit – waar ik werkzaam was – kijkt nauwgezet naar wat er juridisch kan en benadert alles vanuit wetteksten en arresten. Bij iedere zin die we op de universiteit schreven moest er een heel pak voetnoten bij. Nu zie ik dat dat er in praktijk vaak niet zoveel toe doet. Als het juridisch kan maar de politieke wil is er niet, dan zal het niet gebeuren. Is die wil er wel maar zijn er geen wettelijke mogelijkheden, dan zoekt men een oplossing om het toch te kunnen doen.’

Is de universiteit eurofiel?

‘Ongetwijfeld. Ook omdat alles er zo heel juridisch benaderd wordt. Bij het boek Zo werkt Europa waar ik aan meeschreef weet ik nog hoe mijn professor tegen mij inging: “Het is de Europese Unie en niet Europa.” Maar iedereen weet wat we met de titel bedoelen, mensen liggen er niet van wakker of er nu Europa of EU staat.’

Wat verwachten de mensen eigenlijk van Europa?

‘De burger verwacht van Europa vooral actie op vlak van jobs, veiligheid en migratie. Maar nog geen tien percent van het Europees budget voor 2017 gaat naar veiligheid en migratie. Zo kan je niet de nodige maatregelen nemen. Sommigen zeggen wel dat ze jobs, veiligheid en migratie belangrijk vinden, maar handelen er niet naar.’

‘Binnenkort bespreken we het nieuw meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2028. Daar zeggen wij: durf eens tabula rasa te maken. Vandaag gaat ongeveer veertig percent van het Europees budget naar landbouw. In het begin van de Europese eenmaking was landbouw inderdaad belangrijk voor de economie, maar vandaag zijn er andere prioriteiten.’

‘De Europese Commissie heeft nu vijf scenario’s op tafel gelegd om de richting van Europa te bepalen. Wij vonden het goed dat de commissie taboes durfde te doorbreken. De commissie gaf zelfs enkele voorbeelden om het op sommige vlakken met minder Europa te doen. Maar in de debatten daarover hoor je dat de traditionele fracties – de christendemocraten, de socialisten en de liberalen – allemaal voor meer Europa gaan.’

Holt Europa de soevereiniteit van de lidstaten uit?

‘Die vraag is zeker niet onterecht. In België is dat debat helaas zo goed als afwezig. Wij zitten in onze fractie samen met de Britse conservatieven. Als er gestemd wordt, kijken ze heel systematisch of het de subsidiariteit overschrijdt. Als Europa zich daar niet moet mee bezighouden, dan stemmen ze tegen. Wij doen dat als partij meer en meer, maar dat is niet altijd gemakkelijk. Soms wordt er bijvoorbeeld gestemd over Europese rapporten over de gelijkheid tussen man en vrouw. Als dat zinsdeel in de titel staat en we stemmen tegen, klinkt het meteen: “Ah, N-VA is tegen gelijkheid tussen man en vrouw”. Dat is natuurlijk niet zo, maar je kan je wel afvragen in welke mate dit een bevoegdheid is voor Europa. Dat gezegd zijnde staan zulke rapporten steevast bol van zaken die extreem ver gaan. Zo werd al voorgesteld om alle parlementsleden verplicht cursussen te laten volgen over hoe om te gaan met mannen en vrouwen. Er zijn dus ook bijna altijd andere redenen dan subsidiariteit om tegen zulke rapporten te stemmen.’

Er is veel kritiek op het Europees beleid, maar vreemd genoeg ontbreekt na een Europese top wel een parlementair debat in de Kamer.

‘Als partij hadden wij nochtans heel concrete voorstellen om ook de nationale parlementen, zowel federaal als regionaal, te europeaniseren. Als je het Europees debat nationaal en regionaal gaat voeren, gaat ook de burger belangstelling tonen. Wij willen richting het Scandinavisch model. Als bijvoorbeeld in Denemarken een minister naar de Raad van Ministers gaat, moet hij op voorhand in het parlement zijn standpunt verklaren. Voor belangrijke dossiers moet hij zelfs een mandaat krijgen van het parlement om dat standpunt in de raad te kunnen innemen. In België mogen wij al blij zijn als de premier na een Europese top het parlement meedeelt wat er daar is gezegd geweest. We hebben wél in het regeerakkoord kunnen krijgen dat de premier het parlement vóór een Europese top moet inlichten.

Wat vindt u van het democratisch deficit van de EU?

‘De wijze waarop beslissingen worden gemaakt vind ik niet ondemocratisch. Er is een duidelijke structuur: de commissie neemt een initiatief, er zijn onderhandelingen met de raad en het parlement. De raad vertegenwoordigt de lidstaten en het parlement, dat rechtstreeks verkozen is, de burgers.’

‘Wel zie ik een democratisch deficit in de zin van de kloof met de burger. Daar zit een groot probleem. De burger is helemaal niet mee met wat Europa doet. In die zestig jaar sinds het Verdrag van Rome is de Europese Unie meer opgeschoven naar een project voor zichzelf in plaats van voor de burger. Daar ligt nu ook de grootste uitdaging: de kloof met het volk dichten. Dat gaan we niet doen door een Europese minister van Financiën aan te stellen of Europese belastingen in te voeren. Daar zitten de mensen echt niet op te wachten.’

N-VA wil wel dat de voorzitter van de Europese Commissie meer het gezicht van Europa wordt in plaats van zoals nu de voorzitter van de Europese Raad.

‘We hebben dat eens voorgesteld, maar we moeten kijken of dat vandaag de dag nog kan en relevant is. Ik denk dat we nu absoluut niet kunnen zeggen dat Jean-Claude Juncker (voorzitter van de Europese Commissie, S.C.) het gezicht bij uitstek is dat vertegenwoordigt waar Europa voor staat. We zijn alvast tegen het nu onofficieel ingevoerde Spitzenkandidaten-systeem waarbij de fractie die het meeste aantal Europese stemmen heeft behaald de commissievoorzitter levert. Daarbij voeren politici vooral in de Brusselse ‘bubbel’ campagne, maar de Europese burgers volgen dat totaal niet.’

Heeft u er problemen mee dat de Europese Commissie ondemocratisch verkozen is?

Ik ben er niet mee akkoord dat de Europese commissie een volstrekt ondemocratische instelling zou zijn. Europese commissarissen worden immers aangeduid door nationale regeringen die in hun lidstaat democratisch verkozen zijn. De commissie slaagt erin het algemeen Europees belang te vertegenwoordigen en doet bijvoorbeeld heel goede dingen op vlak van mededinging en staatssteun. Wel moeten we erover waken dat de commissie niet al te politieke standpunten inneemt.

Wat is het verschil tussen mededinging en een standpunt innemen?

‘Mededinging gaat bijvoorbeeld over concrete afspraken die tussen bedrijven worden gemaakt; dat is iets heel administratiefs. In verdragen staat heel goed wat er wel en niet mag. Dan is het goed dat de Europese Commissie daar als scheidsrechter optreedt. Maar voorstellen om alle achttienjarigen uit Europa een gratis Interrail Pass te geven om met de trein door Europa te reizen zijn geen voorstellen die de commissie hoort te doen.’

Die voorstellen worden uiteindelijk toch getoetst aan het parlement dat democratisch beslist.

‘Ja, maar bijvoorbeeld Martin Selmayr, de kabinetschef van de Europese Commissie, heeft heel wat invloed. Hij was eerder ook woordvoerder van voormalig Europees commissaris Neelie Kroes. Je ziet dat er vaak een-tweetjes worden gespeeld tussen de grote coalities; de christendemocraten en de socialisten.’

Is er ook in Europa zoiets als particratie?

‘In de andere fracties – zeker bij de liberalen, de socialisten en de christendemocraten – speelt dat heel veel. Ze zijn erg gebonden aan wat er van bovenaf wordt opgelegd. Een van de redenen waarom N-VA bij de Europese Conservatieven en Hervormers is aangesloten, is juist omdat dat wij in deze fractie te allen tijde onze partijlijn mogen verdedigen. Tot op vandaag zien wij dat dat effectief ook zo is. Bij de ECR heeft elke delegatie één “whip” die verantwoordelijk is voor de politieke lijn binnen zijn fractie. Zo ben ik whip voor N-VA. Meerdere keren per maand komen de whips samen over de te stemmen dossiers en op basis daarvan wordt de officiële groepslijn bepaald. Maar die lijn is vooral een hulpmiddel voor kleinere delegaties of individuele Europarlementsleden, als N-VA vullen we zelf onze stemlijsten in. Nog nooit hebben we meegemaakt dat we tegen onze wil in ergens op een andere manier moesten stemmen. Als er één partij is waarvan de burger weet waar ze Europees duidelijk voor staat, dan is het N-VA wel. Andere partijen worden veel meer vanuit hun fractie onder druk gezet.’

N-VA is ook geen klassieke partij.

‘Wij hebben geen zuilen. Als CD&V iets zou willen veranderen aan het landbouwbudget, krijgen ze meteen de boerenbond te horen. Ook op Vlaams en federaal niveau merk je zulke zaken.’

Met Sander Loones zit er nog een dertiger in de Europese N-VA-fractie. Merkt u een generatiekloof in het Europees Parlement?

‘De gemiddelde leeftijd hier is 52 jaar. Hoger dan in het Vlaams en federaal parlement. Toch denk ik dat de leeftijd niet de doorslag geeft over hoe je over Europa denkt. Zo staan bijvoorbeeld de oudere Britse collega’s van onze groep veel dichter bij de wijze waarop wij naar Europa kijken dan iemand als Tom Vandenkendelaere (32 jaar, S.C.) van CD&V. Hij was voor het gratis Interrail Pass-voorstel.’

U bent er tegen om alle achttienjarigen uit Europa een gratis Interrail Pass te geven. Maar weet u zelf wat jongeren van dit voorstel vinden?

‘Ik ben eens voor de Vlaamse Jeugdraad gaan spreken en toen ging het onder andere daar over. “Super!”, denken zij dan op het eerste gezicht. Als je hen dan vertelt hoeveel dat kost en wat de gevolgen zijn, beseffen ze dat wel. Dat zou jaarlijks 1,9 miljard euro kosten. Met dat geld zou je voor jongeren zoveel meer kunnen doen door bijvoorbeeld het Erasmusprogramma te verbreden. Ik kan er niet bij dat men dat voorstel maar blijft verdedigen. De Europese Commissie heeft intussen zelf al toegegeven dat het totaal zijn doel voorbijschiet. Ik zei dat al van in het begin en ben blij dat commissie gevolgd is. Met zo’n treinpas bereik je ook niet de gemiddelde maar de bemiddelde jongere. Je kan dan wel gratis van het ene naar het andere land reizen, maar je moet er wel nog verblijven en eten … Dit voorstel is eigenlijk een mooi voorbeeld van die reeds genoemde groepstucht. Manfred Weber, de voorzitter van de christendemocratische fractie, heeft het voorstel gelanceerd en nu zie je dat de christendemocraten dat moeten blijven verdedigen.’

‘Wij geloven ook niet in dat gratis-verhaal. Het gratis Lijn-abonnement voor 65+’ers is in september 2015 afgeschaft en kost nu slechts vijftig euro. Wat zien we? Veel meer 65+’ers maken er gebruik van in vergelijking met toen het gratis was. Ze hebben ervoor betaald en maken er daarom gebruik van. Waarom moet je dan de belastingbetaler opzadelen met iets wat dan toch minder vaak gebruikt wordt? Idem met dat Interrail Pass-voorstel. Toen ik dat voorstel voor het eerst hoorde, dacht ik echt dat dat een grap was. Wim Vandekamp, een Nederlandse CDA-politicus uit de EVP (De christendemocratische fractie, S.C.), stelde in het parlement zelfs de mogelijkheid voor om de reizende jongeren met een Interrail Pass een kaartje te kunnen laten opsturen naar de Europese Commissie … Het is soms zo absurd.’

U stond overigens in de reeks ‘Leiders voor morgen’ van newsmonkey. Wat is de partij met u van plan? Blijft u in Europa of gaat u naar het Vlaams of federaal parlement?

‘We zien wel wat 2019 brengt. Het is leuk dat ze potentieel in me zien. Voor mezelf zal ik blij zijn als ik na vier jaar tevreden kan terugblikken op de zaken die ik hier heb kunnen doen. Heel concreet: dat iemand die een Netflix-abonnement heeft dat nu ook kan gebruiken in het buitenland. Kijk je in de Thalys naar een film, dan kan je over de grens niet meer verder zien. In de commissie interne markt en consumentenbescherming heb ik er voor kunnen zorgen dat dat nu niet meer het geval is. Dat zijn kleine dingen. Vaak weten Vlamingen niet eens dat dat door Europa zo is, maar het zijn allemaal kleine stapjes die kunnen aantonen dat Europa wel degelijk een meerwaarde kan hebben.’

Is het moeilijk om hiermee de media te halen?

‘Ja. Wat horen de media het liefste? De politique politicienne, het geruzie. De meeste media-aandacht heb ik gehaald met mijn standpunt over dat Interrail Pass-voorstel, omdat daar een duidelijke tegenstelling is tussen mij en Tom Vandenkendelaere. Als je het te technisch houdt, dan interesseert het de media niet. Je moet er daarom een politiek sausje kunnen overgieten. Al ligt de verantwoordelijkheid ook bij ons, we moeten Europa maar aantrekkelijker zien te maken.’

 

 

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Sander Carollo

Sander is interviewer voor Doorbraak.

Dit artikel delen


Als abonnee kan u dit artikel gratis verspreiden via sociale media en doorsturen naar uw vrienden. Zij zullen dit artikel volledig kunnen lezen zonder abonnee te zijn of zonder een (proef)abonnement te nemen. Zij krijgen bij het lezen de vermelding dat dit artikel door u wordt aangeboden. Als u dit via email doorstuurt, wordt het emailadres van uw vriend niet genoteerd in de databank.

Commentaren en reacties


Reageren op een artikel? Graag, maar hou het netjes, blijf bij het onderwerp van het artikel en blijf niet eindeloos reageren.  Dit is geen plaats voor scheldpartijen en eindeloze discussies. Niet meer dan 10 reacties per dag per persoon en niet meer dan 3 per artikel graag.  Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.