fbpx


Binnenland, Politiek

Bladeren in de begroting: slecht nieuws voor de belastingbetaler




Naar jaarlijkse gewoonte heeft de federale regering enkele duizenden bladzijden begrotingsdocumenten afgeleverd bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De papier-, woorden- en cijferbrij is niet alleen een constitutioneel kwaad om het koninkrijk volgend jaar – weze het vierkant – te laten draaien, ze is ook een unieke en interessante bron van informatie. ‘In onze tijd’, zoals dat heet, waren begrotingsdocumenten plichtlectuur op elke krantenredactie. Tegenwoordig vallen ze onder de categorie waarvan de hoofdredacteur van De Standaard op 20 november schreef: ‘Journalisten…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Naar jaarlijkse gewoonte heeft de federale regering enkele duizenden bladzijden begrotingsdocumenten afgeleverd bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De papier-, woorden- en cijferbrij is niet alleen een constitutioneel kwaad om het koninkrijk volgend jaar – weze het vierkant – te laten draaien, ze is ook een unieke en interessante bron van informatie.

‘In onze tijd’, zoals dat heet, waren begrotingsdocumenten plichtlectuur op elke krantenredactie. Tegenwoordig vallen ze onder de categorie waarvan de hoofdredacteur van De Standaard op 20 november schreef: ‘Journalisten hebben doorgaans geen tijd om zulke dossiers te lezen’.

Niet getreurd, we grasduinen met u in de federale begroting-2022, en ronden de bedragen af.

Fiscus

We beginnen met slecht nieuws voor de belastingbetalers onder u. De fiscus is van plan volgend jaar 128,8 miljard euro te innen, waarvan 72,3 miljard euro directe belastingen, 42,3 miljard euro btw en registratierechten, en 12,9 miljard euro douanerechten en accijnzen.

Het goede nieuws is dat de federale regering niet al dat geld zelf  mag uitgeven. Van de fiscale ontvangsten moet ze gelijk 48,7 miljard euro doorschuiven naar de deelstaten, 19,9 miljard naar de sociale zekerheid – de zogenaamde alternatieve financiering – en 3,2 miljard naar de Europese Unie. Nog eens 1,6 miljard euro gaat ten slotte naar, in hoofdzaak, de CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) en het pensioenfonds van de federale politie.

Lenen

Voor de Vivaldi-regering blijft aldus 50,5 miljard euro over. Doordat ze op 4,3 miljard euro andere dan belastingontvangsten en 2,1 miljard euro kapitaalontvangsten kan rekenen, kom uiteindelijk 56,8 miljard euro op haar rekening.

Dat is precies 20 miljard euro te weinig om alle rekeningen te betalen, want de regering De Croo neemt zich voor 76,8 miljard euro uit te geven. Het tekort van 20 miljard euro moet ze dus lenen. Daar blijft het echter niet bij. Volgend jaar vervalt een deel van de lopende leningen. Om die af te lossen moet de regering nog eens 28,2 miljard euro lenen.

Uitgaven

Van de geplande uitgaven van, zoals gezegd, 76,8 miljard euro, bestaat bijna een derde of 25,3 miljard euro uit subsidies aan de sociale zekerheid. Let wel: dat geld komt bovenop de genoemde ‘alternatieve financiering’ van 19,9 miljard euro (op de sociale zekerheid gaan we straks wat nader in).

De drie gemeenschappen (de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige) krijgen samen 14,1 miljard euro ter financiering van bevoegdheden die ze bij de zesde staatshervorming (2011) hebben gekregen, in hoofdzaak gezondheidszorg en kinderbijslag.

Op de lopende leningen moet intrest worden betaald. Die rekening komt volgend jaar op 6,3 miljard euro.

Bovenop de al genoemde afdracht van de fiscale ontvangsten (3,2 miljard euro), kost het lidmaatschap van de Europese Unie ons nog eens 4,1 miljard euro.

Als we die vier posten optellen en de som, zijnde 49,8 miljard, aftrekken van 76,8 miljard, weten we dat Vivaldi voor ‘slechts’ 27 miljard euro eigen uitgaven kan doen en dus eigen beleid kan voeren. Dat de Vlaamse regering bijna over het dubbele beschikt, toont aan dat het zwaartepunt van het beleid bij de deelstaten ligt.

Op een rijtje

We zetten de bestanddelen van die 27 miljard voor ee Federale, de grote uitgavenposten dus, op een rijtje, in dalende orde:

– defensie: 3,9 miljard euro

– mobiliteit en vervoer: 3,5 miljard euro (waarvan 3,1 miljard euro voor het spoor)

– buitenlandse zaken: 2,5 miljard euro

– justitie: 2,3 miljard euro

– financiën: 2,2 miljard euro

– federale politie: 2,2 miljard euro

– maatschappelijke integratie en armoedebestrijding: 1,8 miljard euro

– binnenlandse zaken: 1,8 miljard euro

– volksgezondheid en leefmilieu: 1,4 miljard euro

– economische zaken, middenstand en energie: 919 miljoen euro

– Regie der Gebouwen: 784 miljoen euro

Monarchie

Voor republikeinen zoals wij is het een plicht na te kijken wat de monarchie ons kost. Voor 2022 staat 37,4 miljoen euro op de factuur. De civiele lijst van koning Filip bedraagt 12,8 miljoen euro, de dotatie aan Albert II 1 miljoen euro. Astrid en Laurent strijken 348.000  respectievelijk 334.000 euro op.

De politiekosten voor de beveiliging van de koninklijke familie lopen op tot 15,8 miljoen, het onderhoud van de koninklijke domeinen 4 miljoen euro. Voor het Militair Huis van de koning, militaire vluchten en andere diensten van ons leger staat 2,3 miljoen euro in de begroting.

Voorts ligt er geld opzij voor buitenlandse reizen (312.000 euro), de informatica in het koninklijk paleis (263.000 euro), de bewaking en schoonmaak van de publieke paleiszalen (219.000 euro), de aankoop van relatiegeschenken (18.000 euro) en zowaar 5.000 euro voor de Prins Laurentstichting, een gespecialiseerde instelling voor onderzoek naar alternatieve dierproeven.

Sociale zekerheid

De begrotingsstukken leren ons voorts dat de sociale bescherming van de inwoners van het koninkrijk volgend jaar 122,5 miljard euro kost. Naast de sociale zekerheid, goed voor 117,8 miljard euro, gaat het om 4,6 miljard euro sociale bijstand, zijnde de inkomensgarantie voor ouderen, het leefloon, de tegemoetkomingen aan personen met een handicap en de materiële OCMW-steun aan asielzoekers.

Bijna 55 procent van de sociale bescherming ofte 68,4 miljard euro, financieren wij met bijdragen (afhoudingen op lonen en pensioenen, stortingen door zelfstandigen), de rest bijna helemaal met belastingen. De federale regering brengt vanuit haar fiscale inkomsten voor de ‘gewone’ financiering 27,7 miljard euro en voor de ‘alternatieve’ financiering’ 19,7 miljard euro in, 47,4 miljard euro in totaal. De deelstaten schrijven 1 miljard euro over. Daarnaast zijn er voor 2,9 miljard euro toegewezen ontvangsten en nog eens 2,7 miljard euro diverse inkomsten.

Pensioenen

Aan de uitgavenzijde vormen de pensioenen met 56, 1 miljard euro de grootste post. Het gaat om de werknemerspensioenen (33,2 miljard euro), de ambtenarenpensioenen (18,4 miljard euro) en de zelfstandigenpensioenen (4,5 miljard euro).

Onze geneeskundige verzorging (raadpleging artsen en tandartsen, ziekenhuiskosten, geneesmiddelen, …) slorpt 36,3 miljard euro op.

Voor ziekte en invaliditeit van werknemers wordt 11,2 miljard euro uitgekeerd, voor werkloosheid 7,1 miljard euro.

Transfer

Tot slot werpen we een blik op de zichtbare financiële begrotingstransfer, een onderdeel van de totale ‘communautaire’ geldstroom van in hoofdzaak Vlaanderen naar de andere deelstaten.

Om de armlastige Walen en Brusselaars te steunen, keert de federale regering jaarlijks een ‘nationale solidariteitsbijdrage’ uit. In 2022 kan Wallonië rekenen op 734,8 miljoen euro, Brussel op 422,5 miljoen euro – samen 1,157 miljard euro.

Brussel

Voor Brussel zijn die 422,5 miljoen euro lang niet alles. Omdat de Vlaamse en Waalse pendelaars er geen belastingen betalen  – wat overigens volkomen normaal is –, krijgt het gewest 44 miljoen euro. En omdat de internationale ambtenaren er evenmin belastingen betalen, komt daar nog eens 180,7 miljoen euro bij.

Uit de federale kas krijgt Brussel voorts 160,8 miljoen euro voor de mobiliteit, 121,7 miljoen euro voor de ‘dode hand’ (vrijstelling van onroerende voorheffing voor overheidsgebouwen), 55 miljoen euro voor beveiligingsopdrachten door de lokale politie en 45,3 miljoen euro omdat de meeste van de 19 gemeenten zo vriendelijk zijn een Vlaming als schepen aan te stellen. Dat sommige ambtenaren zowaar ook Nederlands spreken, wordt met 2,7 miljoen euro beloond.

Tel al die bedragen op en je vast dat het stadsgewest een ‘leefloon’ krijgt van 1,033 miljard euro, bijna een kwart van zijn totale inkomsten (4,627 miljard euro). Mais à part ça, tout va très bien à Bruxelles…

Mark Deweerdt

Mark Deweerdt (1952) was journalist bij De Standaard en De Financieel-Ekonomische Tijd/De Tijd, en schreef als kabinetsmedewerker toespraken en teksten voor Yves Leterme, Kris Peeters, Herman Van Rompuy en Geert Bourgeois.