fbpx


De nieuwste Tijl Uilenspiegel: een spiegel voor de machthebbers




We kennen allemaal de legende van Tijl Uilenspiegel zoals die in 1867 beschreven en verhaald werd in de historische roman van Charles De Coster (oorspronkelijke Franse titel: La légende et les aventures héroiques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs).

Tijl is symbool voor de onbezorgde grappenmaker, die zijn medeburgers voor de gek houdt en hen als het ware een spiegel voorhoudt en de domheid, de goedgelovigheid en de hebzucht uitlacht.

Vrijheidsheld

De figuur van Tijl Uilenspiegel komt in vele middeleeuwse verhalen voor. De Coster baseerde zich op volksverhalen die al in 1500 werden neergepend: een grapjas die spot met alles en iedereen, ook met de overheden. En dat spreekt altijd tot de verbeelding.
Charles De Coster maakt er een Vlaamse vrijheidsheld van, die vecht tegen de Spaanse en kerkelijke heerschappij. Iemand die opkomt voor de kleine man die door de plaatselijke potentaten onderdrukt wordt.

Walter van den Broeck – bekend van zijn Brief aan Boudewijn, Groenten uit Balen en Het beleg van Laken – maakt van de legende van Tijl Uilenspiegel een zeer vrije bewerking, geschreven in een al even volkse taal. Het vertelplezier spat er zo af.

Van den Broeck laat Tijl terugkomen van een reis. Bij zijn thuiskomst ziet hij zijn vader op de brandstapel en hoe zijn moeder wezenloos gemarteld wordt. ‘De beschrijvingen van hun executie, respectievelijk foltering doen denken aan de beste passages uit Louis Paul Boons De bende van Jan de Lichte’, schrijft Frank Hellemans in zijn recensie elders op Doorbraak.

Tijl sluit zich aan bij de geuzen die de Inquisitie willen bestrijden. Woede wordt zijn deel.
Zo wordt het een verhaal van een grappenmaker, die van zijn lach werd beroofd en die vecht om zijn onbezorgdheid terug te veroveren.

Revolte

‘En natuurlijk is er eveneens de politieke teneur van de opstand van de geuzen onder Willem de Zwijger, waar Tijl Uilenspiegel op het einde van het verhaal rechtstreeks bij betrokken raakt. Grappig hoe van den Broeck de bekende Franstalige uitspraak van de prins van Oranje – point n’est besoin d’espérer pour entreprendre, ni de réussir pour persévérer – in de mond van Tijl zelf legt.

Wanneer de prins van geen verstrooiing wil weten omdat hij meer dan ooit een hard hoofd heeft in zijn hopeloze zaak tegen de Spanjaarden, riposteert Tijl: ‘Ach monseigneur, men hoeft toch niet te hopen om iets te ondernemen? En men hoeft toch niet te slagen om vol te houden?’ – u leest het in Hellemans’ recensie.

Kortom, van den Broecks Uilenspiegel is niet zomaar een zotskap maar ook een vrijheidsstrijder en zelfs een stoïcijnse filosoof.
Tijl Uilenspiegel en Lamme Goedzak zijn twee figuren uit onze Vlaamse volksvertellingen, twee figuren om te koesteren.
Een verhaal dat niet verloren mag gaan. Dat besefte de 81-jarige Walter van den Broeck. Want laat dat de conclusie zijn van onze recensent: ‘Tijl Uilenspiegel is een schelm en volksheld voor alle tijden, die zonder meer een plaats verdient in de canon van de Nederlandstalige literatuur naast Reinaert de Vos dus, en Felix Timmermans’ Pallieter.’

Redenen genoeg om deze klassieker als boek van de week aan te bieden: u vindt het in onze online boekenwinkel

Bestel hier uw exemplaar.

 

Meer boekennieuws en recensies vindt u overigens op  https://doorbraak.be/boeken-en-recensies/

 

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

boekenteam

Dit artikel delen


Als abonnee kan u dit artikel gratis verspreiden via sociale media en doorsturen naar uw vrienden. Zij zullen dit artikel volledig kunnen lezen zonder abonnee te zijn of zonder een (proef)abonnement te nemen. Zij krijgen bij het lezen de vermelding dat dit artikel door u wordt aangeboden. Als u dit via email doorstuurt, wordt het emailadres van uw vriend niet genoteerd in de databank.

Commentaren en reacties


Reageren op een artikel? Graag, maar hou het netjes, blijf bij het onderwerp van het artikel en blijf niet eindeloos reageren.  Dit is geen plaats voor scheldpartijen en eindeloze discussies. Niet meer dan 10 reacties per dag per persoon en niet meer dan 3 per artikel graag.  Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.