fbpx


Binnenland

Carl Devos over uitgestelde septemberverklaring: ‘Gênanter dan dit wordt het niet.’

Wat is de politieke schade na dit fiasco?



Het is du jamais vu: de septemberverklaring van de Vlaamse regering die in het water valt omdat de verschillende coalitiepartners geen politiek akkoord konden bereiken. Politicoloog Carl Devos (UGent) laat nog enigszins in het midden voor welke partij de politiek schade nu het grootst is – CD&V of N-VA – maar wijst vooral op de uiterst bedenkelijke beurt die de politiek alweer maakt bij het grote publiek. 'Ook de Vlaamse regering lijkt zich nu tot een kibbelkabinet te ontpoppen.' Maandag…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het is du jamais vu: de septemberverklaring van de Vlaamse regering die in het water valt omdat de verschillende coalitiepartners geen politiek akkoord konden bereiken. Politicoloog Carl Devos (UGent) laat nog enigszins in het midden voor welke partij de politiek schade nu het grootst is – CD&V of N-VA – maar wijst vooral op de uiterst bedenkelijke beurt die de politiek alweer maakt bij het grote publiek. ‘Ook de Vlaamse regering lijkt zich nu tot een kibbelkabinet te ontpoppen.’

Maandag 26 september 2022 zal, om de de verkeerde reden weliswaar, de Vlaamse politieke geschiedenis ingaan?

Carl Devos: ‘Voor zover ik weet is dit inderdaad de allereerste keer dat de septemberverklaring van de Vlaamse regering om inhoudelijke redenen uitgesteld moet worden. Een aantal jaren geleden moest ze ook al even wachten, maar dat was toen omdat de regeringsvorming nog niet volledig rond was.’

Zag u dit aankomen?

‘Afgelopen weekeind al werd duidelijk dat er echt geen meter beweging zat in de discussie rond de kinderbijslag, intussen uitgegroeid tot een soort van symbooldossier. De vraag rees dus almaar meer hoe ze hier nog uit konden raken, niet in het minst omdat CD&V zich hierop bijzonder sterk had geprofileerd. Wie 20 ballen in de lucht houdt, kan het zich veroorloven om er enkele te laten vallen. Zodra je de volledige focus haast exclusief op één dossier begint te richten, rest er je natuurlijk ook nog amper bewegingsvrijheid. Ik zag de bui dus wel al enigszins hangen.’

Harde opstelling Sammy Mahdi

Is dit dan ook een bewuste strategie en één duidelijk signaal van de nieuwe voorzitter Sammy Mahdi: ‘Met mij aan het roer zal de partij zich opnieuw een stuk rechtlijniger en harder opstellen’?

‘Dit zat er al langer aan te komen natuurlijk. Al toen Hilde Crevits de ministerportefeuille van Wouter Beke overnam, kreeg ze vanuit de eigen partij de expliciete opdracht mee om Welzijn opnieuw naar CD&V te halen. De indruk mocht niet gewekt worden dat dit een bevoegdheid was die stilaan naar het socialistische kamp verhuisde. Toen al gingen er binnen de partij ook stemmen op om de indexatie van de kinderbijslag te corrigeren, wat hen vanuit N-VA-hoek prompt de reactie opleverde dat dit een bom geld zou kosten.’

De indexering van de kinderbijslag was dus al maandenlang politieke splijtstof: waarom laat minister-president Jan Jambon (N-VA) dit symbooldossier dan zo lang aanslepen?

‘Dat is een terechte vraag, temeer omdat Jan Jambon zelf al wekenlang aangaf dat de Vlaamse regering bij de septemberverklaring belangrijke knopen zou doorhakken en echt zou doorpakken. Wanneer je dan enkele dagen voor die verklaring nog altijd geen consensus gevonden hebt rond zo’n dossier, dan is er een fout gemaakt, heb ik het gevoel.’

Voor wie is de politieke schade nu het grootst? Voor Jambon – en bij uitbreiding onvermijdelijk ook de N-VA – of voor CD&V?

CD&V komt hier sowieso minstens gedeeltelijk uit als een partij in paniek die met de 10 procent-grens flirt maar nu de meubelen hoopt te redden door onwrikbaar op een bepaald standpunt te blijven staan. Waarbij de partij de eigen pionnen in de regering op een nogal brute wijze inschakelt in pure partijstrategie. Zie overigens ook de manier waarop federaal minister van Binnenlandse zaken Annelies Verlinden vorige week plots een advies van het FANC moest bovenhalen en het dan ook nog eens verkeerd uitlegde, in een poging om de pro-nucleaire promotiecampagne van de partij te ondersteunen. Persoonlijk vrees ik dat eerder het beeld van een paniekerige dan dat van een rechtlijnige partij zal blijven hangen. Tegelijk heeft ook Jan Jambon gefaald, als regeringsleider: het is zijn Vlaamse regering en zijn moment, hij is de man die op dit soort momenten compromissen moet kunnen bouwen.’

Tweederangsregering

Sowieso lijkt de politiek in het algemeen hier nog maar eens de pineut te zijn: dit voedt enkel maar de perceptie bij het grote publiek van een bende ruziemakende politici die in momenten van grote crisis niet veel verder komen dan elkaar vliegen af te willen vangen?

‘De politiek maakt hiermee opnieuw geen goede beurt, dat is duidelijk. Het helpt de Vlaamse coalitiepartners ook niet om vol te houden dat, op dit heikele dossier na, alles rond was voor de septemberverklaring. Burgers hebben daar immers geen boodschap aan: ze zijn boos en ongerust, en ze verwachten antwoorden van de politiek. Al wekenlang houdt Jan Jambon die bange burger voor dat de Vlaamse regering met antwoorden zal komen eind september, en ook daarvan komt nu niets in huis. Het vertrouwen in de politiek zat al op een absoluut dieptepunt, en nu wordt ook de perceptie dat de Vlaamse regering een soort van tweederangsregering is – die ook in de coronacrisis al tot een ondergeschikte rol veroordeeld was – nog maar eens versterkt. In een honderd procent Vlaams dossier zoals de kinderbijslag lijkt nu ook ook die Vlaamse regering zich tot een kibbelkabinet te ontpoppen.’

Hoe ziet u dit nu aflopen? Het Vlaams parlement is een legislatuurparlement – nieuwe verkiezingen zijn dus uitgesloten – en ook voor de huidige Vlaamse meerderheid is er geen politiek alternatief?

We staan aan de vooravond van het laatste volledige jaar in deze legislatuur, sowieso zou niemand nu de regering nog willen depanneren. We gaan dus in de richting van een Vivaldi-scenario: er zal wel een of ander akkoord uit de bus komen, er volgt alsnog een septemberverklaring, en dan trekt de karavaan opnieuw verder. Maar achter de schermen zijn er natuurlijk wél wonden geslagen, en het is heel duidelijk dat de relatie tussen N-VA en CD&V nu echt wel op scherp staat. Zuhal Demir zit op ramkoers met de Boerenbond, de landbouw blijft ook de komende maanden een cruciaal thema, er moet nog een akkoord gevonden worden over het al even lastige Ventilus-dossier… En zo lijken N-VA en Open VLD elkaar nu plots weer wat beter te vinden.’

Opmerkelijk toch: toen CD&V-minister Wouter Beke de voorbije jaren meermaals heel zwaar onder vuur kwam te liggen, behield hij altijd de steun van coalitiepartner N-VA. De houding van CD&V in dit dossier zal bij heel wat N-VA’ers nu ongetwijfeld tot flink wat zure oprispingen leiden?

‘Inderdaad. Deze Vlaamse regering is toch het koninginnenstuk van N-VA, en dus zal de partij dit wellicht ook niet zo snel vergeten. Genanter wordt het natuurlijk ook niet: een crisis organiseren uitgerekend op het moment van de septemberverklaring. Die grote Vlaamse centrumrechtse partij lijkt toch weer even héél ver weg.

Ook voor minister-president Jan Jambon is dit bijzonder pijnlijk: is dit zijn Waterloo als Vlaams minister-president?

‘Laat me de vraag anders stellen: was zo’n Waterloo nog wel nodig? Halverwege deze legislatuur liet zijn eigen partijvoorzitter al uitschijnen dat er in de figuur van Zuhal Demir mogelijk een toekomstige minister-president was opgestaan. Je kan je dus de vraag stellen of er echt nog wel een nekschot nodig was.’

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.