fbpx


Ethiek, Politiek
abortus

Over contraceptie, abortus en vrouwen pesten

Alternatieve feiten zorgen voor slechte wetten



Vlotte toegang tot contraceptie leidt tot minder abortussen. Klinkt logisch. Kijk naar de landen met een vergelijkbare wetgeving over abortus. In 2019 waren er in België 18.339 abortussen en 115.565 levend geboren kinderen, omgerekend zijn dat 159 abortussen per 1000 levendgeborenen. Ter vergelijking: Nederland 154/1000, Duitsland 129/1000 en Frankrijk 270/1000. Als we kijken naar vrouwen tussen 15 en 49 jaar, in hun reproductieve periode, zeg maar, dan zien we ook in 2019 in België 8,65 abortussen per duizend vrouwen. Dat…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Vlotte toegang tot contraceptie leidt tot minder abortussen. Klinkt logisch. Kijk naar de landen met een vergelijkbare wetgeving over abortus. In 2019 waren er in België 18.339 abortussen en 115.565 levend geboren kinderen, omgerekend zijn dat 159 abortussen per 1000 levendgeborenen. Ter vergelijking: Nederland 154/1000, Duitsland 129/1000 en Frankrijk 270/1000. Als we kijken naar vrouwen tussen 15 en 49 jaar, in hun reproductieve periode, zeg maar, dan zien we ook in 2019 in België 8,65 abortussen per duizend vrouwen. Dat is weinig: Nederland (9,1), Noorwegen (10,3), Denemarken (11,2), Frankrijk (15,4) en Zweden (19,1) scoren een beetje tot flink hoger.

Tienermoeders

Een goede manier om het contraceptiebeleid van een land te testen is tellen hoeveel tienerzwangerschappen en tienermoeders er zijn. Beiden zijn in ons land zeer laag en ze dalen nog steed. Tienermoeders maakten in 2019 1% uit van het totaal aantal bevallingen. Dat leidde niet tot meer zwangerschapsonderbrekingen. Ook het aantal tienerabortussen daalde van 11% in 2014 tot 9% van het totaal aantal abortussen in 2019. Goed bereikbare contraceptie speelt een rol, maar ook het feit dat de prevalentie van seks bij 13- tot 16-jarige jongens en meisjes gedaald is in 2018 tegenover 2014.

Alternatieve feiten

Het kan ook de verkeerde weg uitgaan. In de VS bijvoorbeeld. Daarvoor zorgde, grotendeels, ex-president Trump. Onder zijn regeerperiode (2016-2020) kreeg de antiabortusbeweging steeds meer invloed in het Amerikaanse Ministerie van Volksgezondheid. Trump benoemde in 2017 een kwartet vrouwen uit de anti-abortusbeweging in het Ministerie van Volksgezondheid. Geheel in de stijl van ‘alternative science’ verkondigden de dames dat ‘spiraal en pil niet werken’. Ze beweerden dat ‘contraceptie miskramen en onvruchtbaarheid veroorzaakt’. Dat ‘het condoom niet beschermt tegen SOA’s’ en dat “contraceptie het aantal abortussen niet doet dalen.” En ook nog dat ‘abortus leidt tot mentale stoornissen en borstkanker’.

Voor de goede orde, al die statements zijn volstrekte onzin. Het doel van deze pseudowetenschap was om een draagvlak te scheppen om de wetgeving rond abortus strenger te maken en vrouwen minder toegang tot abortus te verschaffen. Wetenschappers vreesden dat deze ‘alternative facts’ zouden uitdraaien op meer abortussen onder slechte omstandigheden. En minder abortussen bij sociaal achtergestelde mensen met bovendien meer kinderverwaarlozing enzovoort. In de VS is abortus legaal sinds de historische beslissing uit 1973 van het Amerikaanse Hooggerechtshof (Roe vs Wade). De staten kunnen de wet niet afschaffen maar ze kunnen wel de voorwaarden tot en de regeling van uitvoering van abortus bepalen. Nu, vier jaar later, ziet het ernaar uit dat de wetenschappers gelijk krijgen. De wetten zijn verstrengd en dat heeft gevolgen.

Reeds onder Obama

Tussen 2017 en 2020 verstrengden 35 staten hun abortuswetgeving en 12 staten versoepelden hun rechtspraak. Deze verstrenging is niet alleen het werk van het beleid van Trump. Reeds vanaf 2010, onder Obama, werd de aanzet tot het beknotten van abortus gegeven. Trump zorgde voor een versnelling van deze trend. De restricties die de staten opleggen zijn gevarieerd. Vaak gaat het over het verlengen van de wachttijd tussen de vraag tot abortus en de uitvoering ervan. Andere inperkingen zijn het inkrimpen van het aantal abortuscentra zodat de patiënten een grotere afstand dienen af te leggen, vaak meer dan honderd mijl. Dat is 160 km! Ook de normen waar een abortuscentrum aan moet voldoen zijn strenger geworden in sommige staten. Sommige centra moesten daardoor hun deuren sluiten.

Het zijn vooral de wetten die overheidsfinanciering of verzekeringsdekking van abortusdiensten beperken, die onevenredig veel invloed hebben op patiënten met een laag inkomen. Professor Diana Foster (Bixby Center for Global Reproductie Health, San Francisco) toonde aan dat vrouwen aan wie een abortus werd geweigerd, hun kans om in armoede te belanden significant zagen toenemen. Geen job, leven van de bijstand… Een opvolgende studie, vier jaar na de weigering, toonde nog steeds een belangrijk armoederisico.

Kinderverwaarlozing

Driekwart van degenen die abortuszorg zoekt zijn zwarte en Spaanssprekende Amerikanen. Je moet geen genie zijn om te beseffen dat er minder abortussen en meer laattijdige abortussen zullen worden uitgevoerd, als je de toegang tot abortus moeilijker maakt. Laattijdige abortussen zijn medisch ingewikkelder. Ze verhogen de kans op bloedingen, infecties of beschadiging van de baarmoeder. Bovendien is een late abortus ook duurder. In Texas constateerden de onderzoekers Perritt and Grossman dat  de laattijdige abortussen met 40% toenamen door een beperkte toegang tot abortus. Minder abortussen betekent dat ongewenst zwangere vrouwen hun zwangerschap zullen uitdragen met als gevolg een verhoogde kans op kinderverwaarlozing.

Vrouwen pesten

Kijk, dit soort spelletjes maakt mij boos. Wie wordt er nu beter van een dergelijk rondje ‘vrouwen in een zwakke positie’ pesten. Ideologie is een slechte raadgever. Mijn drijfveer is: ‘met welk beleid en welke behandeling bekom ik het beste resultaat voor de patiënt’. Dat is ‘links’ noch ‘rechts’ maar pragmatisch, met de focus op resultaat.
Veertien Amerikaanse medische verenigingen waaronder de American Medical Association en de American College of Obstetricians and Gynecologists zeggen in koor: ‘a safe, legal abortion is a necessary component of comprehensive health care.’ $

Ze schreven een brief naar de Supreme Court om hun ongenoegen te uiten. Ze beschouwen de restrictieve wetten ten overstaande van abortus als ongrondwettelijk. Het zijn bovendien wetten zonder aangetoonde medische voordelen, en dat is nog vriendelijk uitgedrukt. Tegelijk beseffen ze dat het zeer moeilijk zal zijn om de huidige conservatieve meerderheid in de Supreme Court te overtuigen. De ‘deplorables’ – het is inmiddels een geuzennaam – zullen eens te meer de klos zijn.

Bronnen: Health Behaviour in School-aged Children. (HBSC) Vlaanderen.

Perritt J & Grossman D. The health consequences of restrictive abortion laws. JAMA 2021 May 1;181(5):713-714.
Foster DG, Biggs MA, Ralph L et al. Socioeconomic outcomes of women who receive and women who are denied wanted abortions in the USA. Am J Public Health 2018; 108(3): 407-13.

 

 

 

 

[ARForms id=103]

Hendrik Cammu

Hendrik Cammu (1956) is als arts verbonden aan UZ Brussel, is docent gynaecologie aan de VUB en publiceert ook in Eos.