fbpx


Binnenland, Politiek

De democratische onthechting van de smartphonegeneratie

De Instagram-Tiktok-generatie is mogelijk nog narcistischer dan de Facebook-Twitter generatie



De RTBF bestelde aan het opinieonderzoeksinstituut Kantar een studie rond de werking van de democratie in België. Daaruit blijkt dat 80% van de Belgen ontevreden is over ons democratisch bestel. Sterker nog, 25% is van mening dat het moet afgeschaft worden en vervangen. Daarnaast vindt meer dan de helft van de bevolking de werking van het parlement ronduit slecht, doch meent dat dit het beste systeem is. Dit alles doet me denken aan de quote van Winston Churchil: ‘Many forms…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De RTBF bestelde aan het opinieonderzoeksinstituut Kantar een studie rond de werking van de democratie in België. Daaruit blijkt dat 80% van de Belgen ontevreden is over ons democratisch bestel. Sterker nog, 25% is van mening dat het moet afgeschaft worden en vervangen. Daarnaast vindt meer dan de helft van de bevolking de werking van het parlement ronduit slecht, doch meent dat dit het beste systeem is.

Dit alles doet me denken aan de quote van Winston Churchil: ‘Many forms of Government have been tried, and will be tried in this world of sin and woe. No one pretends that democracy is perfect or all-wise. Indeed it has been said that democracy is the worst form of Government except for all those other forms that have been tried from time to time.…’

Het federaal parlement: een meerderheidsdictatuur een democratie onwaardig

De ondervraagden hebben overschot van gelijk. De plenaire vergadering van het federaal parlement, die het summum van de democratie hoort te zijn, is een lome praatbarak geworden waar de afleescultuur heerst en de chronometer het debat verkracht. Zolang de camera’s van Villa Politica en LN24 in de gangen loeren op een interview en een quote voor het nieuws, zorgt de mediageilheid nog voor wat pittigheid in het politieke proza.

Maar zodra de camera’s de hoek van de Wetstraat omdraaien valt 95% van de parlementsleden in een coma van lusteloosheid. Wat rest is de bezorgdheid van de 15-seconden-quote voor Facebook, Instagram of Twitter en het obligate slaapverwekkend opdreunen van teksten welke vlijtig door parlementair medewerkers in elkaar werden geflensd.

De chaostheorie

De 5% resterende parlementsleden die het democratische debat wel nog hoog willen houden worden gefnuikt door de dictatuur van het kamerreglement en de creatieve interpretatie ervan door de meerderheid. Het kamerreglement barst uit zijn voegen. Het regelt niet. Het installeert chaos. De beste manier om chaos te creëren is alles zo strak te regelen dat absurditeit de uitzondering wordt op alle regels. Helaas! Daar zijn we terecht gekomen in ons huis van de democratie.

Gesloten debatcultuur in een gekneveld parlement

In de dwangbuis van de particratie gewikkeld zitten parlementsleden van de meerderheid apathisch en lapidair voor zich uit te staren. Onderbreken van de oppositie lijkt ten strengste verboden. God verbiedt ons dat we een debat krijgen. Binnen een door de politbureaus strak georkestreerde partituur wachten ze tot hun moment de gloire et arrivé.

Ik zeg het niet graag maar ik heb heimwee naar de met woorden goochelende causeurs tijdens de opendebatcultuur van Guy Verhofstadt. Vivaldi zou een nieuwe politieke cultuur brengen. Het is een knevelcultuur geworden bol van respectloosheid voor de parlementsleden en wars van enig democratisch basisprincipe.

Op naar de dictatuur

Voorst blijkt uit de studie dat 37,4% van de ondervraagden en 46,9% van de jongeren van mening is dat onze samenleving beter wordt bestuurd indien de macht in handen van één enkele leider wordt geconcentreerd. Waarmee ze niet alleen een probleem lijken te hebben met de ingewikkelde staatsstructuur, maar ook met de verwaterde consensus tussen partijen die gedwongen zijn om met elkaar te regeren.

Opmerkelijk hierbij is het verschil tussen de regio’s: bijna 43% van de Walen wil één enkele leider aan de macht, terwijl maar 35% van de Vlamingen en 32% van de Brusselaars die mening zijn toegedaan.

The winner takes it all

Het deed mij aan drie zaken denken. Ten eerste dat het Britse kiessysteem van ‘winner takes all’, welke onlangs door Bart De Wever werd voorgesteld, aan deze verzuchting tegemoet kan komen. In het Verenigd Koningrijk worden de parlementsleden in de 650 districten via rechtstreekse verkiezingen verkozen. Wie de meeste stemmen haalt vertegenwoordigt zijn district in het parlement.

Dit systeem zorgt ervoor dat de twee grootste partijen bevoordeeld zijn en dat een absolute meerderheid in 95% van de gevallen het resultaat is van de verkiezingen. Ik heb echter mijn twijfels of dit systeem in België implementeerbaar is. Hoewel: ‘The proof of the pudding is in the eating’.

‘My way or the highway’-cultuur

Ten tweede een onderzoek van de universiteit van Kent, gepubliceerd in het blad British Journal of Social Psychology. Het onderzoek had als doel uit te zoeken of psychologische mechanismen de mening van mensen over democratie beïnvloeden. Uit de studie blijkt dat narcisten meestal niet zo’n hoge dunk van democratische regeringsvormen hebben. Ze zijn egocentrisch, charismatisch, ijdel,  zelfverzekerd en daardoor vaak weinig gehinderd door schuldgevoelens. Ze steunen dan ook het vaakst krachtige leiders met dictatoriale trekjes.

De oorzaak moeten we volgens de vorsers zoeken in het feit dat narcisten weinig openstaan voor meningen van anderen en daardoor niet in staat zijn om democratie te appreciëren. Denk maar aan de woke-generatie die iedereen cancelt wanneer deze er een andere maatschappelijke visie op nahoudt. De ‘My way or the highway’-cultuur. Dat nagenoeg 50% van de ondervraagde jongeren de dictatuur prediken, verbaast me dan ook niet, want de nieuwe Instagram-Tiktok-generatie is zo mogelijk nog narcistischer dan de Facebook-Twittergeneratie.

Radicale democratie

Ten derde deed het mij denken aan de Belgische politicologe en filosofe Chantal Mouffe. Zij is van mening dat de constante hang naar consensus de tegenstellingen in onze maatschappij miskent en enkel doet groeien. Een gezonde politieke cultuur kan volgens Mouffe enkel gedijen binnen een radicale democratie met antagonistische basis. De huidige politieke situatie gecombineerd met de onthechting van deze nieuwe smartphonegeneratie zou haar theorie wel eens kunnen bevestigen.

 

[ARForms id=103]

Ignace Vandewalle

Ignace Vandewalle (1966) was kabinetsmedewerker van minister Marc Verwilghen en staatssecretaris Vincent Van Quickenborne, parlementair medewerker van Boudewijn Bouckaert en sinds 2019 partij-onafhankelijk parlementair medewerker van Jean-Marie Dedecker. Sinds 2014 is hij zaakvoerder van het onafhankelijk politiek adviesbureau BFELT.