fbpx


Binnenland, Onderwijs
student

De fragiele student

De overgevoelige student als sluipmoordenaar van de academische vrijheid



Exit kwakkelzomer, enter herfst. Het parlementaire jaar schiet uit de startblokken – weliswaar met een valse start, maar dat is voor een andere keer – en het academiejaar trekt zich op gang. Duizenden achttienjarigen verlaten hun vertrouwde omgeving en maken de oversteek naar 'de unief'. Waar ze, om het met Kant te zeggen, hopen bevrijd te worden uit hun onmondigheid. Sapere aude was tot voor kort dan ook hét leitmotiv van de Gentse universiteit. Althans in theorie. In de praktijk…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Exit kwakkelzomer, enter herfst. Het parlementaire jaar schiet uit de startblokken – weliswaar met een valse start, maar dat is voor een andere keer – en het academiejaar trekt zich op gang. Duizenden achttienjarigen verlaten hun vertrouwde omgeving en maken de oversteek naar ‘de unief’. Waar ze, om het met Kant te zeggen, hopen bevrijd te worden uit hun onmondigheid. Sapere aude was tot voor kort dan ook hét leitmotiv van de Gentse universiteit. Althans in theorie. In de praktijk blijken universiteiten meer en meer ideologische echokamers te zijn die niet kennis maar militante doelstellingen overdragen. De academische wereld als dienstmaagd van de politieke correctheid?

Intimidatie

Volgens de Franse sociologe Nathalie Heinich zorgt de huidige fixatie op de kritische rassentheorie, intersectionalisme en de dekolonisatie van de westerse canon voor een verarming van de kennisproductie en -disseminatie in onze scholen. Vooral de sociaalwetenschappelijke richtingen zijn vandaag de dag doordrongen van het marxistisch paradigma van machtsstructuren. Vorsers lopen op eieren want de ‘vigilante’ moraalridders en bijhorende call-out cultuur verbannen andersdenkenden naar het vagevuur.

De beeldenstormers eisen een volledige zuivering van de universiteiten van ‘witte perspectieven’ – wat dat ook moge betekenen. Maatschappelijke debatten verzanden meer en meer in een stellingenoorlog. Waarheidsbevinding is optioneel. Bevindingen die niet in het ‘witte cultuurdominante’ discours passen worden weggemoffeld. De intolerantie gaat ver. Rector van de KU Leuven Luc Sels reageerde eerder deze week in De Standaard op de academische zelfcensuur. Hij merkt op dat professoren steeds vaker worden geïntimideerd en gemuilkorfd. De Franse historicus Jacques Julliard maakt zelfs gewag van drie linkse ijstijden waarbij het denken wordt afgesloten ten voordele van de opinion chic. Hij spreekt over de Sovjet-marxistische ijstijd, de maoïstische ijstijd en de huidige ijstijd van de galgcultuur.

Illiberaal links

Als je niet openstaat voor een debat ben je mijn inziens niet meer of niet minder dan een autoritaire fundamentalist. In The Coddling of the American Mind buigen de advocaat Greg Lukianoff en sociaal psycholoog Jonathan Haidt – van het onvolprezen The Rigtheous Mind – zich over de gevaren van het universitaire eenheidsdenken. Exemplarisch voor deze verstikkende pensée unique is de toenemende neiging tot het boycotten van gastsprekers op de universiteitscampus. Ik herinner me een lezing op de UGent in 2017 van toenmalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) die onmogelijk gemaakt werd door linkse activisten.

Anekdotisch denkt u? Wel, The Foundation for Individual Rights in Education (FIRE) hield de voorbije twintig jaar cijfers bij over het ‘annuleren van gastsprekers onder links activistische druk’ op Amerikaanse universiteiten. In bijna de helft van de gevallen ging de universiteit door de knieën en werd de lezing geannuleerd. In 2017 gaf bijna zes op de tien Amerikaanse universiteitsstudenten aan dat ze op een campus niet willen blootgesteld worden aan ‘intolerante of chargerende ideeën’. Anders gezegd: je mag het denken van iemand niet meer in vraag stellen. Doe je dit wel dan betekent dat een aantasting van de emotionele veiligheid. Socrates draait zich om in zijn graf. ‘Triggers’ ontwijken is een symptoom, en geen behandeling van PTSS.

Goede bedoelingen, slechte ideeën

Intentieprocessen, die telkens vertrekken vanuit het slechtste van de mens, zijn nooit veraf en de potentiële gekwetstheid ligt altijd op de loer. Dat studenten fragiel zouden zijn is een relatief nieuw fenomeen. Zijn studenten oprecht in gevaar indien hun professor hen aanspreekt met het ‘verkeerde’ pronoun? Moet het onderwijs jongvolwassenen niet voorbereiden op, in plaats van behoeden voor het  leven? Heeft het zin om jongeren te ontzien als we weten dat de wereld hen ook niet zal bepamperen?

Mijn gezond verstand zegt me dat je geen veilige ruimte, maar therapie nodig hebt als je je aangevallen voelt wanneer iemand naar je afkomst vraagt. Ik geloof heel sterk in het emanciperende bildungsideaal van onderwijs, maar dan moet je de leefwereld van studenten verruimen en niet bevestigen, laat staan vernauwen. In De dwaling van de beeldenstormer schrijft hoogleraar publiekrecht Koen Lemmens dat ‘de jeugd nooit verantwoordelijk kan worden gesteld voor de opvoedingskeuzes en pedagogische idealen van de generatie die verantwoordelijk is voor haar vorming.’ Wanneer professoren toegeven aan het ‘studentenfragiliteitsmodel’ zijn ze medeverantwoordelijk voor het binair denken van studenten en versterken ze de emotionele pavlovreactie om overal microagressie te ervaren.

Wie wel bemint, kastijdt zijn kind

Het declinisme van de academische vrijheid wordt ingezet wanneer het cognitieve en het affectieve met elkaar worden vermengd. Nieuwlichterij en pretpedagogiek ten spijt, mensen worden niet gepokt en gemazeld uit moeders schoot geworpen. De enige manier tot kennisverwerving is door te luisteren naar uiteenlopende meningen. Geen vrijheid van denken zonder vrijheid van meningsuiting. Blootgesteld worden aan een rijk palet van perspectieven is nu eenmaal een conditio sine qua non tot kritisch denken.

Het verlies van politieke diversiteit aan onze universiteiten – in de nasleep van de tegencultuur in de jaren ’60 en de daaropvolgende mars door de instellingen – leidt tot heel wat onwenselijke neveneffecten. Zo komen studenten te weinig in aanraking met de andere kant van het politieke spectrum waardoor ze blijven steken in het eigen grote gelijk.

Ongewild voeden sociaal-activisten zo de menselijke reflex tot tribalisme. Ideologische homogeniteit maakt studenten immers kwetsbaar voor groepsdenken en intolerant voor afwijkende opinies, dat wist de Franse socioloog Durkheim al. Bovendien krijgen jongeren slechts een eenzijdig perspectief op maatschappelijke vraagstukken aangereikt – denk aan het effect van hogere minimumlonen op de werkgelegenheid.

Identiteit als exclusie- of inclusiemiddel?

De politiek correcte luizenkam verspreidt angst en zelfcensuur waardoor de activisten de stilzwijgende meerderheid verwarren met een maatschappelijk draagvlak. Een kleine en luidruchtige groep dus, maar met een disproportionele impact. Laat het narcisme van de kleine verschillen maar voor wat het is en stop met iedereen onverbiddelijk onder het vergrootglas van de linkse identiteitspolitiek te leggen.

Door iedereen te reduceren tot een verongelijkte minderheid op zijn of haar eiland vergroot illiberaal links alleen maar de aantrekkelijkheid van extremistische schijnoplossingen. Het dehumaniseren van individuen tot minderheden, gebaseerd op één schil van hun meerlagige identiteit, leidt alleen maar tot een chronische ontsteking van het sociaal weefsel dat onontbeerlijk is voor gemeenschapsvorming, solidariteit en democratie.

[ARForms id=103]

Mathieu Cockhuyt

Mathieu Cockhuyt (1993) behaalde een bachelor in de sociale wetenschappen en een master in de criminologie. Hij studeert publiek management en is werkzaam als parlementair medewerker van Valerie Van Peel (N-VA). Soms beschouwelijk, soms polemisch van aard mengt hij zich graag in het maatschappelijk debat.