fbpx


Communautair, Politiek
Zullen we een spelletje kwartetten?

De hersenschim van een België met zijn vieren




Het regeringsprogramma van ‘Vivaldi’ houdt de voorbereiding in van een zevende staatshervorming, tegen 2024. Aan Waalse kant neigen zowel de PS als de MR naar een België met vier gewesten: Wallonië, Vlaanderen, Brussel en Oost-België. Dat doet ook Re-Bel (Rethinking Belgium’s institutions in the European Context), waar de econoom-filosoof Philippe Van Parijs een boegbeeld van is. Deze lofzanger van het belgicanisme publiceerde drie jaar geleden een essay met als titel «Belgium. Une utopie pour notre temps», waarin hij stelde dat…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het regeringsprogramma van ‘Vivaldi’ houdt de voorbereiding in van een zevende staatshervorming, tegen 2024.
Aan Waalse kant neigen zowel de PS als de MR naar een België met vier gewesten: Wallonië, Vlaanderen, Brussel en Oost-België. Dat doet ook Re-Bel (Rethinking Belgium’s institutions in the European Context), waar de econoom-filosoof Philippe Van Parijs een boegbeeld van is.

Deze lofzanger van het belgicanisme publiceerde drie jaar geleden een essay met als titel «Belgium. Une utopie pour notre temps», waarin hij stelde dat als toekomstbeeld een België met vier gewesten mogelijk was, en heel wat meer enthousiasme kon wekken dan de dystopie van een verbrokkeling.
Meteen zien we dat hij de term ‘Belgium’ gebruikt. Wat hem betreft zou het wenselijk zijn dat het Engels als bindteken zou dienen in deze nieuwe configuratie. Dat is, zoals we zullen zien, ver van onschuldig, want Philippe Van Parijs, vergeten we dat niet, is vóór alles een Vlaming…

Een Natie ?

Bij het colloquium «L’Après-Belgique» dat de Cercle Condorcet in Luik organiseerde in 2011, antwoordde hij met ‘Ja’ op de vraag die ik hem publiekelijk stelde: ‘Is volgens u Vlaanderen een natie?’
Dat is een eerste paradox van hem want het is duidelijk dat een federale staat ondenkbaar is als een van zijn onderdelen zich als natie heeft opgeworpen. Anders gezegd: het bestaan van een Vlaamse natie compromitteert de facto het overleven van België. Zegt een Afrikaans spreekwoord niet: op één luipaardvel is er geen plaats voor twee.

Een tweede element dat de illusoire strategie van Re-Bel aantoont: de aversie die Vlaanderen altijd al koestert voor een Brussel als volwaardig gewest.
Toen in 1970 het artikel 107 quater van de Grondwet werd aangenomen, met daarin drie Gewesten, Vlaanderen, Wallonië en Brussel, besefte iedereen goed dat Vlaanderen er alles aan zou doen om de concretisering ervan voor Brussel te beletten. François Perin zelf dacht dat een Brussels Gewest er nooit zou komen. Dat was zijn enige beoordelingsfout. In 1988 mocht Brussel, dankzij de Voercrisis, het vagevuur verlaten. De Franstaligen moesten daartoe wel José Happart opofferen, samen met diens strijd. Het gemarchandeer mondde ook uit op een belangrijke uitbreiding van de bevoegdheden van de gemeenschappen (onderwijs) en de gewesten (transport, openbare werken, buitenlandse handel enzovoort). En men weet hoe Jean-Luc Dehaene het vervolgens aan boord wist te leggen om het Franstalige onderwijs de das om te doen.

Gewesten, gemeenschappen, federaties…

Maar al met al heeft Vlaanderen, wat betreft het Brusselse grondgebied zijn ambities niet laten varen, want historisch komt dit aan hen toe vinden ze.
In 1980 heeft Vlaanderen gebruik gemaakt van de mogelijkheid die de wetgever voorzag, en zijn instellingen samengevoegd. Het Gewest werd aldus opgeslorpt door de Gemeenschap. Dit was kostenbesparend en doeltreffend: één regering, één parlement, beide gevestigd in Brussel, de hoofdstad van Vlaanderen.

Een België met vier gewesten veronderstelt de opheffing van de notie ‘gemeenschap’. Als Vlaming kan Philippe Van Parijs zich alleen maar verheugen over de opheffing van de Franse Gemeenschap, die organieke band tussen Wallonië en Brussel. En met zijn voorstel om het Engels de taal van België te maken, beoogt hij de geleidelijke verzwakking van het Frans in Brussel. Maar hier botst hij op een essentieel gegeven. Nooit zal Vlaanderen zijn Gemeenschap opheffen, want via de zogeheten persoonsgebonden materies laat die hen toe de Brusselse minderheid van de wieg tot het graf te begeleiden.

Het is Philippe Van Parijs niet ontgaan dat de confederale piste – begin jaren ’90 naar voren gebracht door Luc Van de Brande, en naderhand in 1999 door het Vlaams Parlement goedgekeurd – op twee pijlers berust, namelijk Vlaanderen en Wallonië die gemeenschappelijk het bestuur van Brussel waarnemen.
Dat is exact wat de N-VA vandaag voorstelt. Volgens Bart De Wever zou elke Brusselaar, ongeacht taal of afkomst, wat betreft de persoonsgebonden materies – personenbelasting, gezondheidszorg, immigratie/integratie enzovoort – moeten kiezen voor het Vlaamse of het Waalse pakket.
Op dit punt blijven N-VA en CD&V aaneengeklonken.

2+2

Laatst hoorden we de minister van Binnenlandse Zaken, Annelies Verlinden (CD&V) gewag maken van een ‘2+2 model’, wat begrepen moet worden als twee deelstaten (Vlaanderen en Wallonië) plus twee deelgebieden (Brussel en Oost-België). Om de weg van een confederalisme met zijn tweeën op te gaan, zou het volstaan dat Vlaanderen, naar het voorbeeld van Wallonië, zijn gemeenschap zou omdopen tot ‘Federatie Vlaanderen-Brussel’.

Dat is ook wat wijlen Jan Verroken verklaarde in zijn laatste interview met Doorbraak in 2017: ‘Mocht ik nu nog in de CVP zijn, ik zou vechten en ijveren en hetzelfde doen als wat de Walen doen. De Walen maken de federatie Wallobrux. Ik zou allang een federatie Vlaanderen-Brussel gemaakt hebben. Je moet altijd hetzelfde doen als je tegenstrever, dan loopt het goed af. Ze kunnen ons toch niet verwijten net hetzelfde te willen doen? En zo zitten we op vijf stappen van de confederatie. Maar Vlamingen kennen niet genoeg van tactiek.’

Een Fédération Wallonie-Bruxelles versus een Federatie Vlaanderen-Brussel: Brussel komt in beide vergelijkingen voor, en zou de facto onder medebeheer vallen …QED.
Eén ding is zeker: we kunnen nog mooie schermutselingen tegemoetzien zodra men echt de tanden zet in die zevende staatshervorming.
Zoals we al zagen, beschouwt Philippe Van Parijs Vlaanderen als een natie. Hij zou ook mogen weten dat normaal gesproken, logischerwijs een natie evolueert tot een soevereine staat.

Qui vivra verra…

In afwachting daarvan toont Vlaanderen niet de minste bereidheid meer om solidariteit op te brengen voor een Wallonië dat, met het oog op herstel, naar hun smaak niet de geëigende politiek voert. Een Wallonië dat, naar het woord van Elio Di Rupo, voor een abyssale budgettaire toestand staat, die nog zal verergeren door de uitdoving van de financiële transfers vanuit Vlaanderen (zowat 7 miljard euro jaarlijks!).

vertaling Marc Vanfraechem

[ARForms id=103]

Jules Gheude

Jules Gheude is oud-medewerker en biograaf van François Perin en bezielt de Gewif (Groupe d’Etudes pour la Wallonie intégrée à la France).