fbpx


Binnenland, Economie
Notaris

De notaris rekent te veel

Liberalisering van beroep nog niet voor morgen



Het prijzenobservatorium van het Instituut van de Nationale rekeningen bracht afgelopen week een lange studie uit over de inkomsten van de notarissen.  Een rapport van 48 pagina’d, dat nog net iets makkelijker te lezen is dan de gemiddelde notariële akte. De conclusie: ‘De vergoeding voor notariële akten is dan ook niet langer in overeenstemming met de onderliggende kosten.’ Of in gewone mensentaal: de notaris verdient te veel. Alsmaar meer En hij verdient alsmaar meer. Doordat huisprijzen sneller stijgen dan de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het prijzenobservatorium van het Instituut van de Nationale rekeningen bracht afgelopen week een lange studie uit over de inkomsten van de notarissen.  Een rapport van 48 pagina’d, dat nog net iets makkelijker te lezen is dan de gemiddelde notariële akte.

De conclusie: ‘De vergoeding voor notariële akten is dan ook niet langer in overeenstemming met de onderliggende kosten.’ Of in gewone mensentaal: de notaris verdient te veel.

Alsmaar meer

En hij verdient alsmaar meer. Doordat huisprijzen sneller stijgen dan de index en tegelijkertijd het aantal transacties per notaris verhoogt, gaat de rendabiliteit van de kantoren alsmaar de hoogte in. De gemiddelde notaris streek daardoor in 2018 65,9% meer honoraria op dan in 2012. Dat is ruim, zéér ruim boven de inflatie.

Een en ander is ook duidelijk te zien in de winstgevendheid van notariskantoren. In diezelfde periode verdubbelde de omzet en steeg de winst na belasting met 41%. Een notariskantoor haalt een gemiddelde winst op omzet van 16%, duidelijk boven andere beroepen die minder van staatsmonopolies kunnen genieten. En dat is uiteraard na het betalen van het privésalaris van de notaris. Daar deed Knack in 2018 al een boekje over open.

De tarieven — vastgelegd in 1980 in tijden zonder computers  — zijn daarom ‘niet meer van deze tijd’, zo concludeert het rapport met een fijn understatement.

Notariskosten vergeleken

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In vergelijking met het buitenland zijn notariskosten overigens bijzonder hoog. Met 2,20% kosten bij de verkoop van een gemiddelde woning behoren wij tot de allerhoogste van Europa. In Nederland – waar men in 1999 een min of meer vrije concurrentie invoerde  – kan het blijkbaar voor minder dan de helft.

De kat en de melk

De notarissen vallen onder de bevoegdheid van minister van Justitie Van Quickenborne. Die was er maandag heel snel bij om een ‘initiatief te nemen’. Er is bijkomende reglementering nodig, want ‘dat moet minstens 10% goedkoper kunnen’. Veel meer ambitie lijkt onze minister niet te hebben.

Zijn voorganger Koen Geens wou overigens al een plan uitdokteren om de juridische beroepen te moderniseren. Hij wou niet alleen de tarieven aanpakken, maar de wetgeving rond álle juridische beroepen, inclusief dat van het – toch ietwat verouderde – ambt van notaris.

Hij heeft er zijn tanden op stukgebeten. Niet echt verwonderlijk natuurlijk als je de voorstellen laat opmaken door … de notarissen. Die bleken – heel verrassend – moeilijk te bewegen tot meer marktwerking en het opgeven van lucratieve monopolies. Ze pleitten ervoor om ook de koper te laten opdraven voor een stukje van hun honoraria en ze lanceerden een aantal voorstellen om nog meer taken — uiteraard bij voorkeur in exclusiviteit — te mogen uitvoeren.

Over dit beleidsplan is nooit meer iets vernomen.

Nederland

Net boven de grens toont Nederland hoe het beter kan. In 1999 werd het ambt ‘geliberaliseerd’: de tarieven werden vrij en transparant. En iedereen met het juiste diploma en ervaring mag er vandaag een kantoor opendoen.

Op websites zoals www.degoedkoopstenotaris.nl  kan je er makkelijk vergelijken hoeveel welke notaris vraagt voor welke dienstverlening. En beginnende notarissen hoeven geen miljoenen neer te tellen om zichzelf een stoeltje te kunnen geven. Deze liberalisering heeft — in tegenstelling tot wat men verwachtte — de gemiddelde prijzen niet direct doen kelderen voor de consument, maar ze heeft notarissen en hun klanten wel een stuk vrijheid gegeven.

Andere voorstellen

Liberalisering is overigens  niet het enige voorstel dat op tafel ligt.

In Engeland wordt de procedure afgewerkt door een overheidsdienst (land registry) en een gespecialiseerde advocaat, die vrij zijn tarieven mag bepalen. Totale kostprijs voor een gemiddeld huis? Tussen £750 en £1500 per transactie. Maar Engeland is natuurlijk een land dat van oudsher al wat kregelig staat ten opzichte van overheidscontrole en monopolies.

Ook nieuwe technologieën zoals blockchain raken stilaan beschikbaar. Die zijn beter in staat om transacties eenduidig te registreren dan nu het geval is via authentieke akten in verouderd Nederlands.

Liberalisering

Men zou van een liberale minister ergens kunnen hopen dat hij een boontje heeft voor de vrije markt (zoals die ook voor advocaten, loodgieters, landmeters en andere normale mensen geldt en goed werkt).

In dat geval zou hij waarschijnlijk ook de socialisten wel meegekregen hebben. Die hebben weinig kiezers verloren bij de notarissen en meer bij startende jongeren die hun eerste huisje willen kopen. Freya Vandenbossche (Vooruit) had notarissen overigens al in 2018 de ‘duurste copycenters van het land’ genoemd. Veel vrienden heeft ze daar niet mee gemaakt.

Maar kijk. We horen de Open Vld-minister helemaal niet pleiten voor liberalisering. Hij wéét blijkbaar dat de tarieven ‘ongeveer 10% te hoog zijn’. En hij gaat zelfs nog verder in het regulariseren. Men wil nu ook de vrije ‘administratieve tarieven’ gaan vastleggen, het gedeelte van de kosten die de notarissen er vrij bovenop mogen vragen. Allicht in overleg met de federatie van notarissen. In de – toch wel heel naïeve – hoop dat de overheid beter weet dan de markt hoeveel die kosten eigenlijk mogen zijn…  en hoe die in komende decennia zullen evolueren.

Waar is een liberaal als je er een nodig hebt?

Gerust slapen

Net als zoveel andere dossiers waar de overheid achterloopt op de realiteit, zal er dus in de nabije toekomst waarschijnlijk weinig veranderen. Onze politici hebben al zoveel te doen. Veel meer dan een kleine correctie zit er dus zeker niet aan te komen.

De notarissen kunnen dus gerust slapen. Hun monopolie is gevrijwaard voor de volgende paar decennia. Daar zal ook deze studie van het Rekenhof niet veel aan verhelpen.

[ARForms id=103]

Dirk Laeremans

Dirk Laeremans (1968) werkt al sinds 1997 mee aan Doorbraak. Als bedrijfsleider liggen zijn interesses vooral in internationale economie en economische vraagstukken. Dirk leidt de zakelijke kant van Perruptio cvba, de uitgever van Doorbraak.