Actualiteit, Binnenland

De radicale reclameman

Als alles volgens plan verloopt, keurt het partijcongres op 19 oktober de aanstelling goed van de nieuwe VB-voorzitter. Met zijn 28 lentes – zijn verjaardag valt enkele dagen voor het partijcongres – wordt deze ‘Jonge Turk’ ’s lands jongste partijvoorzitter ooit. Hij klopt daarmee Guy Verhofstadt die op zijn negenentwintigste de leiding nam van de toenmalige PVV (Partij voor Vrijheid en Vooruitgang). Tweemaal op rij werd Van Grieken jongerenvoorzitter zonder tegenkandidaat en nu is dat opnieuw het geval, tegenkandidaat Freddy Van Gaever (76) trok finaal zijn kandidatuur in. Als parlementslid is Van Grieken nog een groentje: op 25 mei werd hij voor het eerst verkozen in het Vlaams Parlement. Toch zit hij als sinds 2006 in de gemeentepolitiek. De eerste maal werd hij verkozen van op de vijftiende plaats, de twee keer als lijstduwer.

De charme van de perfecte schoonzoon

Volgens afscheidnemend voorzitter Gerolf Annemans is Van Grieken het boegbeeld van de ‘V-Generatie’: enkele getalenteerde twintigers die klaarstaan voor de opvolging. Door andere Vlaams Belangers wordt hij beschreven als een vlotte, gedreven politicus. Hij werkt ook zeer bedachtzaam en gaat bij veel mensen te rade. Laatst gaf Chris Janssens een treffende beschrijving van hem. ‘Tom is niet in één hokje te plaatsen. Hij heeft de radicaliteit in zich die we als partij nodig hebben en tegelijk de charme van de perfecte schoonzoon. Dat maakte hem uniek.’ De 36-jarige Genkenaar zei dat in Het Belang van Limburg in een toelichting van zijn analyse van de partij naar aanleiding van de slechte verkiezingsresultaten. Nieuwssite Apache berichtte twee jaar geleden dat Chris Janssens ‘crisismanager’ Gerolf Annemans zou opvolgen, maar die eerste is sinds kort fractieleider in het Vlaams Parlement. Normaal zou Barbara Pas (33) voorzitter worden, maar zij haakte af wegens privéredenen. (Ze is fractieleider in de Kamer, maar het VB heeft in de Kamer slechts drie volksvertegenwoordigers en vanaf vijf leden wordt een politieke fractie effectief erkend.) Zo vormt Tom Van Grieken het laatste deel van het drieluik van de partijverjonging aan de toprangen. De vernieuwing is relatief, want Barbara Pas zit al sinds 2007 in de Kamer, sinds 2013 als fractieleider. Chris Janssens is al vijf jaar Vlaams Parlementslid en ook niet meer zo jong.

‘Machiavellistisch opportunisme’

Toen op 9 september een artikel in De Standaard polste naar een nieuwe VB-voorzitter, had Tom Van Grieken nog niets beslist. In de late namiddag stelde hij zich terloops kandidaat. In een YouTube-video – slim gezien: vele audiovisuele media namen het filmpje over – meende hij dat het opnemen van verantwoordelijkheid in mindere tijden een échte uitdaging is. Van Grieken kwam enthousiast en idealistisch over, toch zei publicist Johan Sanctorum in een opmerkelijk interview in Doorbraak dat hij na het Terzake-gesprek met Van Grieken ‘meer machiavellistisch opportunisme’ ziet dan ‘fris ideologisch denkwerk’. ‘Hij profileert zich als iemand uit de reclamewereld, die vaststelt dat het discours over de verbruining niet aansloeg, en dat er dus maar uit een ander vaatje moet worden getapt. Zo mag een programmapartij natuurlijk niet in elkaar zitten. Het is de taak van de voorzitter om de communicatie te beheren vanuit een sterk, wervend mission statement.’ Van Grieken is inderdaad meer een man van de communicatie dan van de inhoud. Mogelijks zal hij zich goed omringen door de voorlopig schaarse intellectuele partijleden. Een naam die dan snel valt, is islam- en EU-specialist Sam van Rooy (29), die overigens met Van Grieken op dezelfde golflengte zit.

VBJ werking stelt niets voor

Enkele van zijn verwezenlijkingen: als scholier blies hij het Nationalistisch Jong Studentenverbond (NJSV) nieuw leven in en bouwde hij een werking over heel Vlaanderen uit. Toen Van Grieken nationaal voorzitter van de Nationalistische Studentenvereniging (NSV!) was, werden verschillende afdelingen erkend aan alle grote universiteiten in Vlaanderen. Als voorzitter van het VBJ zette hij het EU-thema op de (verkiezings)agenda. Hij richtte ook het Europees samenwerkingsverband ‘YEAH’ (Young European Alliance for Hope) op, ‘als front tegen de dictaten van de EU’. Als jongerenvoorzitter professionaliseerde Van Grieken naar eigen zeggen de werking. Toch bestaat er ook scepsis, getuige een anonieme quote uit De Standaard. ‘Hun werking stelt niets voor. Eigenlijk amuseren die jongeren zich op kosten van de partij.’ Van Grieken werd berucht met zijn VBJ-actie waarbij hij Zwan-worsten uitdeelde tijdens een schoolbarbecue met halalvlees, waarop hij sindsdien (door bepaalde media) smalend de ‘man van Zwan’ wordt genoemd.’ ‘De worstendealer’ en ‘de Balthasar Boma van de Wetstraat’, zo noemde de gevreesde Joël De Ceulaer hem laatst in zijn Lastpost in Knack.

‘Baby Dewinter’ of ‘mini-Dewinter’ zijn andere koosnaampjes die hij toegekend kreeg in zijn studententijd wegens zijn provocerende acties, agressieve verbale en soms (noodgedwongen) fysieke houding en de bijhorende assertieve debatstijl. Ook zijn carrièreloop (NSV-praeses) toont parallellen met die van Filip Dewinter. Sommige media spreken weleens van ‘de zoon van Dewinter’. De grote discrepantie tussen hen beiden is echter de tijdsgeest. Toch krijgt Van Grieken zeker een duw in de rug. Volgens het Anti-Fascistisch Front (AFF) is Van Grieken door Dewinter binnengehaald op de VB-partijhoofdzetel om hem voor te bereiden op een vooraanstaande rol binnen het VB. Maar ook ‘de zoon’ rebelleert al eens en sinds de voorbije verkiezingen kwamen er enkele forse woordenwisselingen, al kunnen zij het zeker met elkaar vinden. Ze delen hun twee voornaamste stokpaardjes: de (Vlaamse) onafhankelijkheid en de strijd tegen de multicultuur. Vooral met die nadelen kwam Van Grieken naar eigen zeggen in zijn eerste tien levensjaren in contact, toen hij nog in de Antwerpse stationsbuurt woonde.

‘Ludieke acties’

De goedgeklede en hoofdzakelijk sympathieke en bij momenten grappige Van Grieken is een reclameman (hij studeerde communicatiemanagement) die mediageniek overkomt en zijn pr verzorgt. Op de sociale media werd de vergelijking al gemaakt met wijlen Karel Dillen vanwege de gelijkaardige outfit en dito bril. Op schooldebatten maakt Van Grieken een goede indruk. Ook op (tv-)debatten kan hij al eens de show stelen. Volgens sommigen hangt er (nog) een ranzig kantje aan hem, daterend van uit zijn studententijd. Zo besmeurde hij vroeger onder het pseudoniem Tömmchen internetfora met vuile praat. Hij spreekt al eens straffe taal en is niet verlegen om een stevige stunt. Een ophefmakende betoging, provocaties, poseren met bokshandschoenen, campagnebeelden van Kris Peeters en N-VA digitaal bewerken … Benieuwd in hoeverre hij als voorzitter zijn streken, vaak verpakt als ‘ludieke acties’, nog zal tonen en hoe geloofwaardig hij overkomt. De partij is trouwens al bezig met het anticiperen op (verdraaide) feiten die hem dwars kunnen liggen.

De schaduw van Dewinter

Vlaams Belang bevindt zich niet in een stabiele positie, maar Van Grieken zal zeker teren op zijn (uitgelekte) VBJ-nota en kijkt in het buitenland richting Nederland (Wilders) en Frankrijk (Le Pen). Hij wilt af van het extreemrechtse etiket en ook het cordon sanitaire moet eraan. Hij wilt nieuwe, zachtere thema’s aanbrengen (gezin, welzijn) en het anders overbrengen. Meermaals viel de slagzin: ‘Hard zijn tegen het systeem, niet tegen individuen.’ Misschien wordt dat even wennen voor iemand die verbaal creatief de linkse multikul onder handen neemt. De partij zal moeten intellectualiseren en hun standpunten tegenover bijvoorbeeld massamigratie beter moeten uitleggen.

Chris Janssens noteerde alvast in zijn analyse dat het VB een ‘beleidspartij moet worden’. Binnen de partij ziet volgens De Standaard niemand daar echter verandering in komen. Toch heerst er ook een optimistische ambiance die in de nieuwe voorzitter een redder ziet. Van Grieken zal ongetwijfeld een pak leergeld moeten betalen en zijn partij heeft de wind niet in de zeilen. Bovendien wordt het uitkijken in hoeverre de oude garde à la Dewinter zich aan de afgesproken regels houdt.

Sander Carollo

steun doorbraak

Wil u graag meer lezen van Sander Carollo?

Doorbraak is een onafhankelijk medium zonder subsidies. We kunnen dit enkel doen dankzij uw financiële steun. Uw steun geeft onze auteurs de motivatie om meer en regelmatiger te schrijven. Steun ons met een kleine bijdrage of word vandaag nog Vriend van Doorbaak.

Ik help Doorbraak groeien.

Dit artikel delen of afdrukken




Commentaren en reacties


Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier

Voeg een reactie toe

https-doorbraak-be

Lees ook

Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel
Hoofdredacteur: Pieter Bauwens
Webbeheer: Dirk Laeremans