fbpx


Europa, Klimaat

De valse klimaatenquête van Kris Peeters en de Europese Investeringsbank

Opinieonderzoek blijkt gemanipuleerde promotie voor het gewenste beleid van de Europese Commissie



De Europese Investeringsbank (EIB) pakte 27 oktober uit met de resultaten van haar 'Klimaatenquête 2022'. De verbazende conclusies blijken bij enig onderzoek naar de vragenlijst, methodologie en de gegevens eigenlijk vals nieuws en propaganda om het klimaatbeleid van de Europese Commissie te pushen. Een valse publieke opinie dus. Sinds DPG Media een lening van 100 miljoen euro ontving van de Europese Investeringsbank (EIB) lijkt niemand op de redactie van Het Laatste Nieuws zich af te vragen of het kritiekloos overpennen…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De Europese Investeringsbank (EIB) pakte 27 oktober uit met de resultaten van haar ‘Klimaatenquête 2022’. De verbazende conclusies blijken bij enig onderzoek naar de vragenlijst, methodologie en de gegevens eigenlijk vals nieuws en propaganda om het klimaatbeleid van de Europese Commissie te pushen. Een valse publieke opinie dus.

Sinds DPG Media een lening van 100 miljoen euro ontving van de Europese Investeringsbank (EIB) lijkt niemand op de redactie van Het Laatste Nieuws zich af te vragen of het kritiekloos overpennen van een persbericht over een door de EIB bestelde enquête wel deontologisch verantwoord is. Belga als bron vermelden is een dun schaamlapje. De kop van HLN.be was: ‘Ruim 8 op de 10 Belgen vrezen klimaatramp als consumptie niet verlaagd wordt’.

Europese Investeringsbank

De EIB is een instelling van de Europese Unie en was oorspronkelijk bedoeld om leningen te voorzien voor de uitbouw van pan-Europese infrastructuur, zoals de autostrades met E-nummer. Momenteel leent de EIB ook euro’s voor de modernisering van het Albertkanaal.

Sinds enkele jaren is de EIB een geldmachine voor duurzame en ecologische doelstellingen van de Europese Unie. Een bank voor klimaatpolitiek als het ware. Dermate dat bijna alles wat de EIB doet met een klimaatsaus overgoten wordt. Ze noemt zichzelf ‘Climate Bank’.

Klimaatenquête

In de aanloop naar de klimaattop COP27 in Sharm El Sheik bracht de EIB een klimaatenquête uit. Met die enquête beweerde de EIB te peilen naar ‘hoe mensen tegen de klimaatverandering aankijken’. Het Franse bureau BVA nam de enquête af in augustus. De kop van het persbericht van de EIB luidde: ‘Bijna twee derde van de Belgen denkt dat de oorlog in Oekraïne en de hoge energieprijzen de groene transitie zullen versnellen’. Een weinig geloofwaardige kop, zeker door het woordje ‘en’.

Dus de oorlog én de energiecrisis zullen de ‘groene energietransitie’ versnellen. Is die ‘twee derde’ dan de som van twee redenen, of is het de combinatie van die twee redenen? Die twee derde (66,66 procent) zijn eigenlijk 63 procent blijkt verder in het persbericht. De andere besluiten van de EIB waren:

– Ondanks de energiecrisis en de inflatie behoren de klimaatverandering en de achteruitgang van het milieu volgens ruim de helft van de Belgen (54 procent) tot ‘s lands drie grootste uitdagingen;

– 83 procent vreest dat we afstevenen op een wereldwijde ramp als we onze consumptie van energie en goederen niet drastisch verlagen in de komende jaren;

– 61 procent is voorstander van het heffen van een hoge belasting op het verbruik van energie met een sterk vervuilende impact;

– 56 procent is voorstander van het koppelen van de energieprijs aan de hoogte van het energieverbruik per huishouden.

Toevallig allemaal standpunten van de Europese Commissie en haar Green Deal.

Overheid gaat te traag

Volgens de EIB blijken Belgen ‘tegen de achtergrond van de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, de oplopende inflatie en een extreem droge zomer blijken de Belgen zich nog scherper bewust geworden van de impact van de klimaatverandering en de urgentie om in te grijpen’.

De boodschap is dat de overheid te traag gaat in haar klimaatbeleid. Hoewel voor tachtig procent van de Belgen economische en financiële problemen nu hun grootste bezorgdheid zijn, zou de klimaatverandering en de achteruitgang van het milieu op plaats twee staan. ‘Meer dan de helft van de bevolking (54 procent) noemt dit een van de grootste uitdagingen waar het land voor staat’, vatte HLN het persbericht samen. Dat zijn twee antwoorden samengenomen klimaatverandering (44 procent) en achteruitgang leefmilieu (22 procent).

De andere mogelijkheden waren: hogere levensduurte, financiële crisis, terrorisme, cyberaanvallen, grootschalige migratie, politieke instabiliteit, toegang tot de gezondheidszorg, coronapandemie, geen van de bovenstaande. Wie de economische antwoorden optelde kwam tot tachtig procent. Corona alleen al was goed voor 23 procent en migratie voor 24 procent.

Energie- en klimaatcrisis

Wat de aanpak van de energie- en de klimaatcrisis betreft: 83 procent denkt dat op een wereldwijde ramp afgestevend wordt als de consumptie van energie en goederen in de komende jaren niet drastisch verlaagd wordt. 86 procent vindt dat de overheid te traag reageert, slechts 22 procent vindt dat burgers en bedrijven zelf meer moeten doen om hun eigen energieverbruik terug te dringen.

Bij vraag twee of klimaatverandering impact heeft op het dagelijkse leven valt vooral op dat de hoogste score 44 procent is ‘eerder akkoord’. 42 procent is ‘zeer akkoord’, tien procent ‘eerder niet-akkoord’ en vier procent ‘niet akkoord’. De interpretatie van die cijfers is moeilijk. Bedoelen mensen zelf ondervonden ‘klimaatverandering’ of bedoelen ze de gevolgen van alle mogelijke beleid rond ‘klimaatverandering’?

Andere vragen

De conclusies bij andere vragen zijn dat 43 procent vindt dat de ontwikkeling van hernieuwbare energie prioritair is. Het EIB-standpunt uiteraard. 35 procent vindt dat we niet te afhankelijk van één enkele leverancier mogen worden qua energiebevoorrading. Amper één op vijf Belgen wil zelf meer doen.

Toch lijken energiebesparende maatregelen belangrijk. De EIB meent op te tekenen dat de Belgen denken dat ‘een hoge belasting op verbruik met een sterk vervuilende impact, zoals zwaardere auto’s en vliegtuigverkeer’ een oplossing is. Niet minder dan 61 procent volgens de conclusies van de enquête. In de cijfers van de enquête klopt dat voor vraag tien, maar in vraag negen is dat echter 22 procent van de respondenten. De truc is om verschillende maatregelen naast elkaar te zetten en dan de resultaten van de vraag te kiezen waar de respondenten het meeste kiezen voor de oplossing.

Dezelfde truc passen BVA en EIB toe op het antwoord om de energieprijs te koppelen aan de hoogte van het energieverbruik per huishouden. Met wat creativiteit zou zo zelfs 56 procent voorstander zijn. 32 procent is bereid de thermostaat op 19 graden te zetten. Opgelet, 22 procent geeft aan zich nu al geen verwarming van de woning te kunnen veroorloven.

Kris Peeters

De voormalige minister Kris Peeters (CD&V), die nu vicevoorzitter is van de EIB, en zo’n 20.000 euro per maand verdient (voordelen niet inbegrepen) ‘zei’ in het persbericht: ‘De EIB ondersteunt al vele jaren innovatieve investeringen in schone energie, zoals windparken en energie-efficiëntere sociale huisvesting. We staan paraat om al onze financiële en adviserende instrumenten aan te wenden om België te ondersteunen bij een rechtvaardige groene transitie die niemand achterlaat’.

In HLN werd dat: ‘De EIB ondersteunt al vele jaren innovatieve investeringen in schone energie, zoals windparken en energie-efficiëntere sociale huisvesting. We staan ook nu paraat om al onze financiële en adviserende instrumenten ten dienste van België te stellen. Een rechtvaardige groene transitie mag niemand in de kou laten staan’. Waarom maakte HLN van ‘niemand achterlaat’ ‘niemand in de kou laat staan’?

Het eerste deel van het voorgekauwde citaat was trouwens: ‘In de aanloop naar de COP27-klimaatconferentie tonen de resultaten van de Klimaatenquête 2022 van de EIB aan dat de Belgen vinden dat de prioriteit in de strijd tegen de wereldwijde energie- en klimaatcrisis moet liggen bij een versnelde ontwikkeling van hernieuwbare energie en bij energie-efficiëntiemaatregelen’. Samengevat volgens de EIB ‘moet’ van de Belgen het beleid van de Europese Unie sneller dan dat van de federale regering.

Geloofwaardigheid

Hoe geloofwaardig is de Klimaatenquête 2022 van de EIB? De methodologie, de datasets en de vragenlijst staan gelukkig online bij het rapport. De uitvoerder van het onderzoek is de Franse groep BVA. De enquête verliep geheel online. De foutenmarge zou drie procent zijn en de betrouwbaarheid 95 procent.

Dat is natuurlijk onzin als het over vaste groepen van respondenten gaat die online surveys invullen. Wat is trouwens de probabiliteit dat voor elk land exact 1.000 of 2.000 mensen op die online enquête antwoordden? Dus ofwel zijn een deel antwoorden boven 1.000 gewist, ofwel zijn er bijgemaakt om het getal te laten kloppen. Met een gemiddelde respons van tien tot vijftien procent betekent dat dat maar liefst 10.000 Belgen die online survey ontvangen zouden moeten hebben.

Representativiteit

BVA en EIB claimen representativiteit, maar is online trouwens sowieso geen bezwaar tegen representativiteit? Het Belgische deel van de enquête bij exact 1.000 ‘Belgen’ telde 565 respondenten in het Vlaams Gewest en 104 in het Brussels Gewest.

De opsplitsing die het gewogen en representatief moest maken, geeft aan dat een deel van de respondenten tussen de vijftien en de negentien jaar oud is. 72 jongeren dus of 7,2 procent. Is het gebruikelijk om 7,2 procent vijftien- tot negentienjarigen in een enquête over politiek beleid te hebben? Van het totaal van 1.000 zijn 593 voorstander van dwingende overheidsmaatregelen gebaseerd op een vage vraag.

Woorden in de mond

Vooral vraag drie lijkt problematisch. Bij die vraag moet de respondent aangeven of hij akkoord is of niet akkoord is (vier gradaties) met drie stellingen:

– Governments are too slow in acting against climate change and environmental degradation;

– If we don’t drastically reduce our consumption of energy and goods in the coming years, we will be heading for a global catastrophe;

– We claim to fight climate change, but actually people and businesses are not truly willing to change the way they produce and consume.

Op die manier kan de onderzoeker de antwoorden in de mond leggen terwijl hij drie stellingen geeft die complex, ideologisch, enzovoort zijn. Vooral het gebruik van het woord ‘we’ kan sturend zijn in de laatste twee stellingen. Ondergetekende vroeg dat aan drie in marktonderzoek gespecialiseerde professoren (UGent, UHasselt en VUB), maar geen nam de moeite te antwoorden op de vraag of dat problematisch is.

Kortom zeer sturende vragen. Daarmee kan de opdrachtgever natuurlijk de percentages gaan gebruiken om mensen die woorden in de mond te leggen. De truc is om drie zulke lange, ideologische en complexe statements tegelijk te laten beoordelen door de respondenten. Zeker wanneer de ondervrager de respondent (waaronder minderjarigen) meerdere stellingen tegelijk laat beoordelen is het eigenlijk onfatsoenlijk om dan één daarvan als conclusie in de mond van 63 procent van de Belgen te leggen.

Lode Goukens

Lode Goukens is master in de journalistiek en docent 'Europese en wereldinstellingen' aan de Thomas More Hogeschool.