fbpx


Geschiedenis
democratie

Een hele legislatuur ruziën: leve de democratie

De Duinkerke-transitie voor dummies



Zoals bekend heeft de Vlaamse regering, onder impuls van minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld), via een decreet het veranderen van gemeentelijke coalities tijdens de legislatuur aanzienlijk vergemakkelijkt. Een ‘constructieve motie van wantrouwen’ erdoor krijgen, en hop, de burgemeester mag beschikken wanneer een nieuwe meerderheid gevormd wordt met andere partijen. Het zou de lokale democratie moeten versterken en de macht van de partijen naar de burger verschuiven, luidt het. Dat laatste lijkt me twijfelachtig. Tot hiertoe zagen we…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Zoals bekend heeft de Vlaamse regering, onder impuls van minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld), via een decreet het veranderen van gemeentelijke coalities tijdens de legislatuur aanzienlijk vergemakkelijkt. Een ‘constructieve motie van wantrouwen’ erdoor krijgen, en hop, de burgemeester mag beschikken wanneer een nieuwe meerderheid gevormd wordt met andere partijen.

Het zou de lokale democratie moeten versterken en de macht van de partijen naar de burger verschuiven, luidt het. Dat laatste lijkt me twijfelachtig. Tot hiertoe zagen we vooral een poppenkast van partijen en partijtjes die de aanblik van Rome geven in zijn laatste dagen: dolksteken in de rug vaste kost en elke week een andere keizer die weer even snel het loodje liet.

Opvallend is evenwel ook dat de drie gemeenten waarin zich zoiets afspeelde alle in West-Vlaanderen zijn gelegen, te weten De Panne, Blankenberge en Langemark-Poelkapelle. ‘Is er iets aan de hand in West-Vlaanderen?’ vroeg Het Nieuwsblad zich luidop af. De vraag stellen is ze beantwoorden, en dat poneerde ik al eerder in een boek dat ondertussen over die provincie is geschreven: het is de volksaard zelve.

Kust ze

De West-Vlaming is namelijk, nog meer dan de Vlaming tout court, een verzuurde kankeraar en wantrouwige botterik, het zit in zijn genen. Ik mag dat zeggen want ik ben er zelf een. Geen greintje samenhorigheid of, godbetert, burgerzin. Het is pompen of verzuipen, maar elk voor zich. Lang heeft mijnheer pastoor dat kunnen beheren, maar nu is het hek letterlijk van de dam, en kunnen de echte identitaire krachtlijnen opspelen: we zitten hier in een regio die het langst onder water is blijven staan en pas in de 10de eeuw, toen het Graafschap Vlaanderen vorm kreeg, enigszins opdroogde.

Voorheen was onze kust het thuisgebied van de Morinen en de Menapiërs, en dat woord ‘kust’ mag u breed nemen: tussen de 3e en de 8e eeuw werd het gebied van Brugge tot Diksmuide tweemaal per dag overstroomd door de Noordzee. Geologen noemen dat de Duinkerke-transitie, waarvan er zo’n drie bekend zijn doorheen de geschiedenis. Het woord Vlaming komt overigens van het Germaanse flauma, hetgeen ‘overstroomd gebied’ betekent: we zijn allemaal een beetje amfibieën

Twee keer per dag water in uw kelder, jaar in jaar uit, stel het u maar voor. Pepinster verbleekt erbij. Het riviertje de IJzer is een kleine restant van de brede inham links op de kaart van de transities. Vandaag zit het vol rotte palingen en zware metalen. De Panne, Blankenberge, maar ook Langemark vallen binnen dat middeleeuwse overstromingsgebied. Historisch zijn het dus in feite droog gelopen zeemoerassen waarvan de fauna een minimum aan sociale cohesie vertoont en een maximum aan overlevingsdrang voor het individu of de clan (familie, sippe). Dat heeft geleid tot de West-Vlaamse ondernemerscultuur maar dus ook tot de mentale verkaveling en de ruziecultuur om een morzel grond. Chaotische coalitiewissels inbegrepen. Een kibbelcultuur die de Nederlanders, ook amfibieën, tot poldermodel hebben veredeld, het is maar hoe je het noemt.

Langemark mon amour

democratieVRT NWS

Iemand riep nog: ‘pas op, ze zijn achter je gat bezig’

Op geen enkele volksstam zijn dan ook méér deze verzen van toepassing (met bevende stem te zingen): ‘Heer laat het prinsenvolk der oude Nederlanden, niet ondergaan in haat, in broedertwist en schande’, na de oorlog in gevangenschap geschreven door de gitzwarte Remi Piryns (1920-2004), vader van de linkse columnist Piet Piryns en grootvader van de grasgroene Freya Piryns. Kinderen die de zonden van hun voorvaders overcompenseren, ook dat is een bekend verhaal. Maar we wijken af.

Het prinsenvolk dus. We begrijpen nu iets beter hoe de verkavelingsvlaming in elkaar zit, waarom we het over niets eens geraken behalve dat we het oneens zijn, en hoe de West-Vlaming daarvan het prototype vormt. Historisch evident, want het Graafschap Vlaanderen was vooral een West-Vlaamse aangelegenheid.

De strijd om de IJzertoren in Diksmuide — zie ‘Van IJzerbedevaart tot IJzerwake’ — is de perfecte illustratie van dit Menapische bitterzuur. Toen Fabienne en ik na de IJzerwake en voor onze stop in Diksmuide Langemark passeerden voor een glas en een plas, wisten we het zeker: deze plek wordt een dezer het toneel van een nieuwe Nacht der Lange Messen. En jawel, twee dagen later viste de N-VA twee oppositiepartijen op en wurgde de vorige burgemeester met zijn eigen sjerp, enfin, symbolisch dan. Iemand riep nog: ‘Pas op, ze zijn achter je gat bezig.’ Te laat.

Ach, zult u zeggen, dat systeem van de mogelijkheid tot coalitiewissel bestaat in Wallonië ook. Klopt, maar de Walen maken er spaarzaam gebruik van, zo’n vijf wissels per legislatuur lees ik. In Vlaanderen wordt dat andere koek, bereid u voor op een tsunami van machtsgrepen, broeder- en zustermoorden en moordcomplotten, waarbij de burger, om wie het zogezegd allemaal te doen was, tureluut wordt en nu al vastbesloten is om de volgende verkiezing van zijn recht op thuisblijven te genieten.

Ik vermoed dan ook een andere agenda achter de démarche van Somers: mensen van het stemhokje weghouden, wat de Open Vld misschien goed zou uitkomen. En natuurlijk het lokale gekrakeel bevorderen zodat het federale gekibbel en de Vivaldi-onkunde niet opvallen. Een hele legislatuur ruziën: leven de democratie, het is toch vooral theater. Dat er ondertussen ook nog moet bestuurd worden, who cares.

[ARForms id=103]

Johan Sanctorum

Johan Sanctorum is filosoof, publicist, blogger en Doorbraak-columnist.