fbpx


Buitenland, Cultuur

ELVIS, THOMAS & IVO




Aan luchtvaartuigen geen gebrek, net als aan goedkope reistickets. De vluchteling moet echter een nieuw leven vinden en dat kost centen en krenten. Goed, het gemis zal aan kracht afnemen maar niet in waarde dalen. Dus… ‘Elvis! Blijf bestaan maar kom af en toe langs! Liefst van al met Thomas. – Thomas Vanderveken, ja. Zeg hem… alles is vergeten en vergeven.’

Bij zijn laatste bezoek had Thomas als naar gewoonte een heer van stand op bezoek, Ivo van Hove. Dat wisten we, door de tamtam errond, en omdat hij met de jaren een internationale reputatie als theatermaker heeft opgebouwd. Met eigen zout, eigen zweet en eigen zwier zwaaide hij zich naar le cour d’honneur du Palais des Papes in Avignon, met de fiets naar Broodway – dat gulzige monster van New York, naar Barbican Center nabij Piccadilly Circus, naar de Chaubühne met op loopafstand het Stammhaus van Café Einstein aan Unter den Linden met zijn heerlijke Berlinerbollen, naar L’Odeon de Paris, nabij L’Opera, Olympia. De verwachtingen waren door Ivo’s aardig gevulde broodtrommel – niet alleen voor mij, veronderstel ik – hooggespannen. Wel, het viel wat tegen.  

Aan Ivo lag het niet. Die kan praten als Brugman. Dat is zowat het belangrijkste wat de laatste aflevering de kijker leerde. Het lag ook niet aan Thomas, hoewel; hij moet toch ook zijn zegje gehad hebben. Maar Thomas heeft een lach op het gelaat en een fluwelen stem waartegen Vladimir Poetin en Recep Tayyip Erdogan, afzonderlijk en samen, geen weerstand aan kunnen bieden. Zij – stel dat Vlad en Tay – zoals hun troetelnaampjes in familiekring luiden – te gast zouden zijn bij Elvis, wat niet denkbaar is, gezien het gehalte van het programma, maar stel – zij zouden zelfs schurkenstreken tegen elkaar op bekennen die zij niet hebben begaan.  Thomas slaagt er zelfs in, mede door sa condition humaine de indruk te wekken de enige verstandige mens in de wijde omgeving te zijn.

Nee, de haast complete verantwoordelijkheid voor de zwakke aflevering valt op naam van de redactie te schrijven. Een half dozijn mensen doet veldwerk, stript het leven van een gestrikte gast, haalt zelfs tevoorschijn wat onder de mat is geveegd, vanonder twaalf dozijn matten desnoods, zift, om tot een pakketje te komen waarvan een gast zegt dat hij zelf niet wist hoe slim hij is en wat voor stijl hij heeft en hoe hij de bijl hanteert. ‘Echt waar, Thomas, ik ben verrast, dank je wel. Ik wist werkelijk niet dat ik tegelijk streng maar rechtvaardig kan zijn.’

Wel, Ivo zal niet verrast geweest zijn. Ik denk dat zelfs hij er meer van had verwacht. Teleurgesteld het VRT-domein heeft verlaten, op de Thalys naar Amsterdam is gestapt en in de eerste klas – totaal tegen zijn gewoonte in – een dubbele whisky niet heeft afgeslagen die hem aangeboden werd door een hostess die de brochure ‘Instructies betreffende de behandeling van reizigers Eerste Klas [Franse en Engelse versie op aanvraag]’ niet alleen nauwkeurig heeft bestudeerd en daarvoor op het examen een tien haalde, maar die kan voordragen met dezelfde naturel en schwung als waarmee Halina Reijn La voix humaine van Jean Cocteau in een regie van Ivo ten tonele brengt.

De laatste aflevering van het seizoen begon goed – het glas wijn werd na tien minuten bijgevuld, dat zegt al veel – maar eenmaal beide heren goed en wel op weg waren, werd duidelijk dat de redactie niet diep genoeg gegraven en gestapeld had. De vragen werden oppervlakkig, ja, zelfs gênant. Hoe heeft in godsnaam Thomas erin toegestemd Ivo een vraag te stellen over de aard van Ivo en wie er in de keuken staat. Is Alleen Elvis blijft bestaan een kookprogramma? Het ging van kwaad naar erger. Of Ivo niet een gezinsleven mist? Behoefte heeft aan kinderen? Dit was waar en warempel seksueel racisme. Plots smaakte de wijn niet meer. De redactie mag een rekening verwachten voor een fles wijn en een behandeling om opnieuw alcoholist te worden, een toestand waarin ik mij pas goed beter, best voel.

Wie Ivo’s levenspartner is mag gezegd worden… terloops! In een programma als dat van Thomas moet het om iemands cultuur gaan, niet natuur. Door die schuiver en de dalende spanning tussen beide heren verloor de aflevering aan waarde. Crash op de kunstbeurs. Het laatste half uur werd metaalmoeheid vastgesteld. Een aflevering teveel. En daar was The Lord of Art in Flanders and Holland het slachtoffer van. Je zag duidelijk dat Ivo de zin verloor – naar elders verlangde [A cab! A cab! This bloody hell for a cab!]. Het lijkt me niet meer dan logisch dat Ivo na de opname wat zal nagepraat hebben, maar niet langer is gebleven dan wat de beleefdheid voorschrijft.
Thomas, je hebt geen valse charme en je bent best intelligent, maar jij hebt het dirigeerstokje, de zweep, het kolonelsstokje [schrappen wat niet past], vergeet dat niet. Omdat jij de gastheer bent. Jij krijgt de rekening. Je redactie vertrouwen is nobel, maar jij hebt het eerste maar moet ook het laatste woord hebben. Tot en met de laatste aflevering van het seizoen.

Dus… conclusie… neem een lange vakantie, geniet ervan, ga weer aan het werk, bekijk alvorens die bouwval aan de Reyerslaan opnieuw te betreden opnieuw enkele afleveringen van VPRO’s Zomergasten, gepresenteerd door Adriaan van Dis, want een nieuw seizoen moet er komen, zoveel kunstzinnigs heeft de VRT slash Canvas uit eigen mand en want niet te bieden, maar denk al van de eerste werkdag aan de laatste. Verspreid je krachten, zodat jij noch de gast noch de kijker aan het eind van de rit met een kater zit… en geef dit even door aan de redactie, wil je? 

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Guido Lauwaert

Guido Lauwaert is regisseur, acteur, auteur, columnist en recensent voor o.a. Het Laatste Nieuws, NRC Handelsblad, Knack en Doorbraak.