fbpx


Europa
migratiepact

EU migratiepact zet in op terugkeerbeleid

Verplichte solidariteit



De Europese Commissie grijpt de brand in het vluchtelingenkamp in Moria (Griekenland) aan om een Nieuw Pact over Asiel en Migratie te presenteren. Vooral de Duitse bondskanselier Angela Merkel trapt op het gaspedaal. Ze wil de zaak afronden voor het einde van het Duitse voorzitterschap. Met extra aandacht voor een terugkeerbeleid. Merkel duwt door Op 23 september stelt de Europese Commissie een EU-migratiepact voor. Hoewel dit zich al in 2015 tijdens de vluchtelingencrisis opdrong, kondigde de Europese Commissie dit pas…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De Europese Commissie grijpt de brand in het vluchtelingenkamp in Moria (Griekenland) aan om een Nieuw Pact over Asiel en Migratie te presenteren. Vooral de Duitse bondskanselier Angela Merkel trapt op het gaspedaal. Ze wil de zaak afronden voor het einde van het Duitse voorzitterschap. Met extra aandacht voor een terugkeerbeleid.

Merkel duwt door

Op 23 september stelt de Europese Commissie een EU-migratiepact voor. Hoewel dit zich al in 2015 tijdens de vluchtelingencrisis opdrong, kondigde de Europese Commissie dit pas op 29 januari 2020 aan. Toen werd het werkprogramma van de Europese Commissie gepubliceerd. Onder de vijfde prioriteit met de naam ‘Promoting our European Way of Life’ kondigde de Commissie een New Pact on Asylum and Migration aan. De eerste deadline in het eerste kwartaal van 2020 haalde de Commissie niet. Vervolgens paste de Commissie op 27 mei 2020 de deadline aan naar het tweede kwartaal van 2020. Uiteindelijk bleek ook dit niet haalbaar. Pas door druk van Angela Merkel als tijdelijk voorzitter van de Europese Unie, kwam er beweging in de zaak.

No one will be satisfied’ gaf de EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken Ylva Johansson op 17 september toe aan een groepje Zweedse journalisten. Ylva Johansson is een Zweedse socialistische politica die voordien nauwelijks voor het voetlicht trad. Niemand in de Europese Commissie maakt zich illusies. Daarnaast zijn sommige lidstaten zijn tegen. Niettemin oordeelde Ylva Johansson dat een compromis mogelijk blijft. ‘My impression from my talks is that I have 27 member states that are ready and willing to compromise’, aldus Johansson.

Johansson lichtte afgelopen week reeds een tipje van de sluier op. Het nieuwe voorstel van de Europese Commissie zal de vorige asiel-regeling, de zogenaamde ‘Dublinverordening‘, aanpassen. Die verordening bepaalt welke lidstaat verantwoordelijk is voor het onderzoek van een asielaanvraag. De criteria zijn in hiërarchische volgorde: familiale overwegingen, eventuele recente visa of verblijfsvergunningen voor bepaalde EU-lidstaten tot de vraag of een aanvrager de EU op illegale hetzij legale wijze betrad. Het nieuwe pact moet de hervormingen uit 2016 vervangen. Johansson vertelde dat de verantwoordelijkheden van de lidstaten aan de buitengrens van de Europese Unie zullen veranderen.

Verdelen migranten blijft probleem

Eén van de belangrijkste principes wordt allicht het herhuisvesten. Dat is het opnemen van vluchtelingen elders als een EU-lidstaat de situatie niet meer aan kan. In een ‘selectieve’ persbriefing zei de commissaris dat ‘vrijwillige solidariteit’ niet voldoende zal zijn. Een opgelegde en verplichte vorm van solidariteit wordt noodzakelijk. Lidstaten zullen vluchtelingen moeten opnemen. Dat weigerden Centraal-Europese landen zoals Polen en Hongarije in het verleden steevast. Duitsland wil dat lidstaten volgens grootte en capaciteit vluchtelingen opnemen.

Eurocommissaris Johansson denkt oprecht dat het mogelijk moet zijn om een gemeenschappelijk akkoord te bereiken en een gemeenschappelijk beleid te ontwikkelen. Er zijn minder vluchtelingen dan tijdens de vluchtelingencrisis van 2015. Daardoor verschoof volgens Johansson de focus van de voorgestelde regels van verdeling naar terugkeerbeleid van afgewezen asielzoekers. Johansson beweerde dat terwijl in 2015 meer dan 1 miljoen illegale migranten de EU bereikten. Het afgelopen jaar zakte dat tot 123 000 die voet aan wal zetten in de EU. Johansson voorspelde dat het terugsturen opgedreven zal worden.

Hervestiging

Nochtans beweerde Johansson ook dat de EU zogenaamde ‘resettlement‘ of herhuisvesting in andere EU-lidtstaten zal moeten opdrijven. Volgens Johansson is dit ‘the safe way for asylum seekers to arrive to Europe’. Deze verwijzing naar de mensonterende toestanden in de kampen aan de buitengrenzen van de Europese Unie is de reden waarom veel waarnemers de timing van de presentatie verdacht noemen.

Tot dusver concentreerde de EU zich zeer sterk op het werken met derde landen zoals Turkije. De Turkse president Tayip Erdogan haalde zo miljarden euro binnen. Ondertussen misbruikt hij de vluchtelingen als afpersmiddelen voor zijn ambities in de oostelijke Middellandse Zee. Johansson zei dat haar voorstel nadruk zal leggen op het werk met derde landen, landen van oorsprong en transitlanden (bijvoorbeeld Libië). Dit alles om de migratie ten goede te verbeteren.

Grote fracties EP al akkoord

Nog voor de bekendmaking door de Europese Commissie bleken meerdere fracties in het Europees Parlement op de hoogte van de inhoud. Voor Europarlementslid Kris Peeters en Kamerlid Franky Demon (beiden CD&V) ligt de prioriteit van de hervorming vast: ‘Wie recht heeft op asiel, moet dat binnen een redelijke termijn krijgen. Wie geen recht heeft, moet binnen een redelijke termijn terug’.

Peeters benadrukt het belang van Europese samenwerking. ‘Zonder terugkeer is het onderscheid tussen vluchtelingen en economische migranten zinloos en zit je eigenlijk met een volledig open grenzenbeleid, waar CD&V zich niet in kan vinden. We moeten naar een streng, maar rechtvaardig systeem waarbij fundamentele rechten ten alle tijden gerespecteerd worden. Daarom moeten we volop voor een Europese coördinatie van terugkeer kiezen en daarop ook inzetten via verdragen met oorsprong- en transitlanden.’

De finale beslissing ligt bij de Europese Raad (van regeringsleiders). De Europese Volkspartij ijvert naar eigen zeggen voor het harmoniseren van de statuten van en procedures voor vluchtelingen in de verschillende lidstaten.

Volgens Peeters toonde ‘het drama dat zich te Moria heeft afgespeeld dat de huidige Dublinregels aan grondige hervorming toe zijn. De verplichte registratie en opvolging in de grenslanden is inefficiënt. Ze legt een veel te zware druk op landen zoals Griekenland, Italië en Cyprus. Met catastrofale gevolgen. De ad hoc oplossingen zoals we zien bij Moria zijn symptoombestrijding, terwijl we het systeem ten gronde moeten veranderen. Gedeelde verantwoordelijkheid en solidariteit tussen de Europese lidstaten is hierin cruciaal. Landen die veel irreguliere migranten op korte tijd binnen krijgen, moeten via een crisismechanisme meteen geholpen worden om de aanvragen te behandelen. Dat moet via een spreiding van asielzoekers, via financiële steun en via hulp bij terugkeer.’

Terugkeerbeleid

Dit is bijna woordelijk het standpunt van Angela Merkel (CDU en dus ook EVP). Partijgenoot Franky Demon: ‘Gemiddeld keren uit de Europese lidstaten 36,7% van de uitgeprocedeerde vreemdelingen terug. België haalde dat cijfer de afgelopen jaren niet’. Volgens kamerlid Demon moeten ‘politie en DVZ meer middelen krijgen om uitgeprocedeerde asielzoekers effectief terug te doen keren’.

Bij de liberalen van Renew Europe was de roep voor een snel en volledig hervormen van het CEAS (Common European Asylum System) groot. Voor de partij van Guy Verhofstadt (OpenVLD) moest dit ‘in line with the principles of solidarity and responsibility’. Renew uitte vooral kritiek op het tijdverlies door de Europese Unie. Het verwelkomt wel dat de Europese Commissie ‘eindelijk’ het New pact on Migration and Asylum presenteert. De liberalen dringen er bij het Duitse voorzitterschap op aan om de onderhandelingen in de Europese Raad zo snel mogelijk tot een goed einde te brengen.

Lode Goukens

Lode Goukens is master in de journalistiek en docent 'Europese en wereldinstellingen' aan de Thomas More Hogeschool.