Actualiteit, Economie

Europese Centrale Bank moet binnen de lijntjes kleuren

Volgens economen Lex Hoogduin (hoogleraar monetaire economie aan de Rijksuniversiteit Groningen) en Pascal Paepen (docent economie, bank en beurs aan de KU Leuven en Thomas More Hogeschool) gaat de Europese Centrale Bank (ECB) haar boekje te buiten. N-VA verwoordt het ECB-beleid als een aanslag op het spaargeld van Vlaamse gezinnen. Tot die conclusie kwam ze opnieuw na de studiedag ‘Een nieuw mandaat voor de ECB?’ van het platform leergeld.eu. Dit initiatief van Europees Parlementslid Sander Loones, ondersteund door de Europese ECR-fractie, wil door nieuws en duiding de burger leren wat er precies allemaal met zijn geld gebeurt.

Risicovolle beleggingen en dreigende vastgoedzeepbel

‘Op onze studiedag kwamen de financiële experts opnieuw tot de conclusie dat de ECB met haar erg laks rentebeleid wel degelijk buiten de economische logica van haar mandaat treedt’, zegt Loones. De Europese Centrale Bank moet volgens haar wettelijk mandaat zorgen voor prijsstabiliteit in alle landen van de eurozone. De ECB nam sinds de financiële crisis een pak ongeziene maatregelen door massaal geld te drukken en de rente tot op de bodem te doen zakken. Zo hoopt de ECB de economie weer in gang te zetten en de inflatie op te trekken naar zo’n 2 procent. Maar voor de N-VA slaat het huidige beleid te fel door. ‘De manier waarop ze dit mandaat invult veroorzaakt ongewenste neveneffecten’, vindt Loones. ‘Met haar bodemrentes zet ze de kleine spaarder aan tot risicovolle beleggingen en dreigt ze zeepbellen in de vastgoedsector te creëren.’ Ook merkte Pascal Paepen op dat media te weinig waarschuwen voor een nieuwe vastgoedbubbel.

Het debat over het ECB-mandaat vormde de tweede studiedag van het leerplatform en werd gehouden in het Brusselse Hilton Hotel op maandag 26 juni, exact vijf maanden na ‘Audit the ECB’, het openingsevenement van leergeld.eu. Toen bespraken Ivan Van de Cloot (hoofdeconoom denktank Itinera) en eregast Jürgen Stark, de voormalige hoofdeconoom van de ECB die ontslag nam omdat hij het niet eens was met het beleid van de bank, al de negatieve gevolgen van het lagerentebeleid van de ECB.

Monetaire doping

De Nederlandse topeconoom Lex Hoogduin somde op het tweede evenement een batterij aan schadelijke maatregelen op die door de ECB werden genomen en die niet in lijn zijn met de economische logica van haar mandaat. Hoogduin vergeleek de monetaire politiek van de ECB met Icarus en legde de vinger op de pijnlijke wonde. ‘We kunnen enkel hopen dat Draghi’s hoogmoed niet iedereen meesleurt in een val,’ zegt Loones.

Ook Pascal Paepen verwees naar een historische valpartij. Die van de renner Tom Simpson, vijftig jaar geleden op de Mont Ventoux, in een verhaal van uitputting, alcohol en amfetamines. De vergelijking was snel gemaakt tussen de steile Mont Ventoux en de sterk toenemende balans van de ECB. Ook het massaal geld drukken geldt als monetaire doping waar sommigen niet mee willen kappen, meent Paepen.

Volgens Paepen was het nodig om in 2008, toen de bankencrisis uitbrak, de rente te verlagen maar is bijna tien jaar later de slinger te fel doorgeslagen. ‘Het huidige monetaire beleid is positief voor aandeelhouders en maakt de rijken nog rijker’, merkte Paepen verder op. ‘De Europese Centrale Bank koopt bovendien massaal obligaties op van bedrijven met geen of zeer lage ratings. De ECB fungeert dus ook als een soort “badbank”.’

Of het mandaat van de ECB moet worden gewijzigd? Beide sprekers wezen op het feit dat we reeds een stuk verder zouden staan als de ECB een beleid zou voeren dat de economische logica van haar mandaat niet langer overschrijdt, maar respecteert. Ze legden uit hoe dit vandaag niet het geval is. ‘Het wordt alleszins geen eenvoudige klus om de ECB aan haar mandaat te houden en tegelijk haar onafhankelijkheid te garanderen’, meent Loones. ‘Maar het is absoluut noodzakelijk als we onze economie en het financieel systeem terug gezond willen maken.’ In het najaar zal leergeld.eu daarom met nieuwe activiteiten verder druk op de ketel zetten.

Petitie meer transparantie en onderzoek op monetair beleid

Loones roept ten slotte op om op leergeld.eu de petitie ‘Audit the ECB’, dat knipoogt naar een gelijkaardig initiatief in de Verenigde Staten, te tekenen. ‘Door die te tekenen, steun je de eis voor meer transparantie en een onderzoek naar de impact van het monetair beleid op banken, pensioenfondsen en de economie.’

 

 

Reacties

Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel
Hoofdredacteur: Pieter Bauwens
Webbeheer: Dirk Laeremans