fbpx


Buitenland

Folteringen in Wit-Rusland

Loekasjenko probeert met harde hand in het zadel te blijven



Afgelopen zondag, 13 september, kwamen op de 36ste protestdag na de verkiezingen in Wit-Rusland opnieuw honderdduizend burgers bijeen om te demonstreren tegen de verkiezingsresultaten van 9 augustus. Aleksandr Loekasjenko raakte toen voor de zesde keer op rij met ruime meerderheid tot president gekozen. Tegen de middag vertrok een zogenaamde ‘heldenmars’ bestaande uit meerdere duizenden burgers naar een van de buitenhuizen van de omstreden president bij Minsk. De demonstratie werd voor het bereiken van de residentie met stungranaten en waterkanonnen uiteengejaagd.…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Afgelopen zondag, 13 september, kwamen op de 36ste protestdag na de verkiezingen in Wit-Rusland opnieuw honderdduizend burgers bijeen om te demonstreren tegen de verkiezingsresultaten van 9 augustus. Aleksandr Loekasjenko raakte toen voor de zesde keer op rij met ruime meerderheid tot president gekozen. Tegen de middag vertrok een zogenaamde ‘heldenmars’ bestaande uit meerdere duizenden burgers naar een van de buitenhuizen van de omstreden president bij Minsk. De demonstratie werd voor het bereiken van de residentie met stungranaten en waterkanonnen uiteengejaagd.

Brutale arrestaties

De politie en speciale eenheden voerden een hondertal deelnemers weg. Tijdens deze en voorafgaande protesten werden steeds weer grote aantallen vreedzame demonstranten, maar ook toevallige passanten, op uiterst brute wijze gearresteerd, met knuppels bewerkt en weggevoerd naar detentiecentra. Vanuit de overvolle gevangenissen in de Wit-Russische republiek dringen langzamerhand geluiden door naar de buitenwereld. Op sport24.ru verscheen een interview met een supporter van Dinamo Minsk. Hij vertelde over zijn arrestatie en het geweld waarmee de politie vreedzame demonstranten tegemoet treedt

‘Wat daar gebeurt, is erger dan je je kunt voorstellen. Ze spotten gewoon met de mensen. De ordetroepen slaan de arrestanten en dwingen hen het Wit-Russische volkslied te zingen. Ze beuken in op mensen die op de grond liggen. Hulpeloze, zwakke mensen. De helft van alle arrestanten zijn passanten die toevallig pech hebben gehad in de buurt van een demonstratie te komen. Ze gingen naar de winkel of iets anders.

Bij de arrestatie vonden ze in de portemonnee van iemand 50 dollar (in Wit-Rusland en Rusland is het gangbaar buitenlandse valuta, vooral dollars, op zak te hebben – nvda). De agenten begonnen te schreeuwen: “Vuile flikker, je hebt je land verkocht. Voor 50 dollar gaan demonstreren tegen ons!” En toen werd die persoon finaal in elkaar gemept. “Kun je bidden? Zeg dan het onze vader maar eens op!” Het is een hel. Wat nu op de politiebureaus en in de detentiecentra gebeurt, heb ik vroeger alleen in films over de oorlog gezien.’

Een soort medicijn

Op de vraag waarom de politie zo hard optreedt, antwoordde hij: ‘Ze hebben ze heel goed bewerkt. Ze worden tegen de bevolking opgezet. Voor de verkiezingen kregen veel medewerkers van de OMON en andere structuren een mooie woning toegewezen, goede sociale voorwaarden. Toen ik daar zat, zag ik dat ze een soort van medicijn kregen. Misschien worden ze daar razend van. Zo hardvochtig en wreed kan een normaal mens eigenlijk niet zijn.’

Hoewel het contact met mensen ter plekke bijna onmogelijk is door het voortdurende blokkeren van het internet en de ongewisheid of de betreffende persoon zich nog in vrijheid bevindt, is er toch een en ander te vinden over de omstandigheden omtrent de arrestaties en gevangenissen. Op een opname van 26 augustus is te zien en horen hoe demonstranten worden afgevoerd in een gesloten bus.

OMON

Een van de mensen die was opgepakt kon met zijn mobiele telefoon in de bus een video opnemen. Er is een man te zien die verklaart niet te hebben deelgenomen aan de protesten, maar op weg te zijn geweest naar zijn werk. Een agent beukt onder een stormvloed van scheldwoorden met een knuppel op hem in. De man valt op de grond. De agent slaat ongenadig verder.

Op een andere video vertelt een huilende vrouw, dat de OMON op haar insloeg en voortdurende dreigde: ‘Als je je kop niet houdt, dan gaan we je met zijn allen verkrachten, vuile hoer! Jullie zijn allemaal losers, wij krijgen 5000 roebel (ongeveer 1600 euro) per maand en jullie?! Waarvoor gaan jullie de straat op?’ Midden op de dag worden mensen zonder zichtbare redenen uit auto’s gesleurd, geslagen en gearresteerd. Scholieren die op de bus wachten, worden met veel geweld gearresteerd en naar detentiecentra gebracht. Ouders die met hun kinderen aan de demonstraties deelnemen, krijgen van officiële instanties het bericht dat ze hun kinderen uit huis zullen plaatsen.

Russische Youtuber

De Russische Youtuber Anton Ljadov vertrok direct na het begin van de protesten naar Minsk. Hij sloot zich aan bij de demonstraties en werd nog op dezelfde dag gearresteerd. Na zijn vrijlating en aankomst in Rusland berichtte hij over zijn ervaringen in het detentiecentrum: ‘Het was een hel. Ik heb al veel meegemaakt in verschillende landen, maar zoiets onmenselijks heb ik nog nooit meegemaakt. Voordat we in de bus werden geladen, moest ik net als alle anderen door een cordon van agenten die aan beide zijden klaar stonden met knuppels. De aanvoerder riep: “Opgelet, een blogger!” En toen moest ik met op de rug gebonden handen als een gek de bus in, terwijl elke agent mij zo hard mogelijk sloeg.’

Op een binnenplein van de gevangenis moesten honderden demonstranten urenlang op de grond liggen of tegen een muur staan, waarbij ze ongenadig werden geslagen: ‘Een jongere broer van een jongen naast me, had kennelijk een agent van de OMON uitgescholden. We zagen hoe de politie hem eruit pikte en op een nabijgelegen terrein mishandelde. Terwijl ze hem bijna doodsloegen, schreeuwden ze: “Zeg op, ik hou van de OMON!” Zijn broer die naast me lag, barstte in huilen uit, maar kon niets doen. Op een gegeven moment stopten ze met slaan. De jongen schreeuwde vreselijk en daarop hoorden we de agenten lachen en zeggen: “Inderdaad, hij heeft nu nog maar één motortje!” Ze hadden hem een testikel afgeslagen.’

Verenigde Naties

Op 1 september deden experts voor mensenrechten van de Verenigde Naties een officiële oproep aan de regering in Minsk om uitleg te geven over de arrestatie van 6 770 burgers, 450 geregistreerde gevallen van foltering, zes verdwijningen en het systematisch intrekken van accreditaties van buitenlandse correspondenten. De VN eiste bovendien de vrijlating van alle personen die tijdens de vreedzame demonstraties zijn gearresteerd.

Svetlana Tichanovskaja, presidentskandidate en inmiddels het enige bekende oppositielid dat nog in vrijheid is, meldde op 17 september vanuit Litouwen dat er een ‘zwarte lijst van Wit-Rusland’ is opgesteld met namen van verantwoordelijken voor de martelingen en het geweld tegen de demonstranten. Ze riep de politie op de kant van het Wit-Russische volk te kiezen.

Ardy Beld