fbpx


Klimaat

Gascentrales en batterijgroepen krijgen tegengas van het IPCC

Tinne Van der Straeten nog meer onder druk.


gascentrale

‘De EU keert de subsidiëring van gascentrales goed’ zegt Tinne Van der Straeten op het VRT nieuws van 27 augustus. De ambitie is om tegen 2050 de CO2 uitstoot te neutraliseren. Dat betekent dat we tegen die tijd geen petroleumproducten meer verbranden. Merkwaardig is dat Tinne ook zegt te opteren voor innovatieve energieën, waarbij ze nadrukkelijk de klemtoon legt op batterij groepen. Dat betekent opslag van energie via batterijen, zowel van particulieren, als van mega-grote installaties. De boodschap in ‘prime…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


‘De EU keert de subsidiëring van gascentrales goed’ zegt Tinne Van der Straeten op het VRT nieuws van 27 augustus. De ambitie is om tegen 2050 de CO2 uitstoot te neutraliseren. Dat betekent dat we tegen die tijd geen petroleumproducten meer verbranden.

Merkwaardig is dat Tinne ook zegt te opteren voor innovatieve energieën, waarbij ze nadrukkelijk de klemtoon legt op batterij groepen. Dat betekent opslag van energie via batterijen, zowel van particulieren, als van mega-grote installaties. De boodschap in ‘prime time’ TV is duidelijk. Windmolens en zonnepanelen werken als wind en zon er zin in hebben, ze moeten voorlopig bijgestaan worden door gascentrales, maar de super grote batterijen komen eraan. Het klinkt als de trompet van de cavalerie in een oude cowboy film, net als de Indianen de witte settlers dreigen onder de voet te lopen.

Supergrote Li-ion batterij

Een batterij kan in een fractie van een seconde inspringen om een gascentrale de tijd te geven om op toeren te komen. Op zich geen slecht idee dus, maar het is duidelijk dat je zo’n duur ding (een supergrote autobatterij zeg maar) ook echt nodig hebt als je met wind en zon werkt. Gascentrales zijn te traag. Australië was één van de eerste pioniers, door een Li-ion batterij te plaatsen, die 100 megawatt kan leveren. In de praktijk levert ze 70 megawatt gedurende 10 minuten, en 30 megawatt gedurende 3 uur.

Ter vergelijking: een opgeladen kerncentrale levert 1000 megawatt gedurende… 4 jaar. Zo’n batterij is dus goed om storingen op te vangen, en correcties uit te voeren. Maar men mag niet doen alsof we binnenkort zero CO2 emissies halen met Li-ion batterijen die opgeladen worden door wind en zon. Daar klopt iets niet!

Brandveiligheid

Sommige nadelen van die Li-ion supergrote batterij zoals die van Hornsdale in Australië  kan je nog klasseren als ‘kinderziekten’. Ze zijn nog erg onbetrouwbaar, vooral qua brandveiligheid. En de winning van het benodigde kobalt voor deze batterijen valt op dit ogenblijk eigenlijk onder ‘geïnstitutionaliseerde kindermishandeling’. Wie daaraan twijfelt moet het boek ‘Kobalt Blues’ van Erik Bruyland maar eens lezen. Ondanks die uitbuiting in post-koloniaal DRCongo blijft de batterij zelfs met subsidiëring een te dure oplossing.

Evengoed ‘fake news’, maar dan van producenten, investeerders en speculanten, is de bewering dat deze batterij nog veel ontwikkelingspotentieel heeft. Er is een kans dat ze nog tot iets betere prestaties in staat is, maar de hysterie over de Grote Sprong Voorwaarts zal ook hier zuur opbreken. De verwachtingen zijn groter dan de mogelijkheden.

PFAS

Batterij opslagcapaciteit is goed voor beperkte toepassingen. Op industriële schaal is zijn bijdrage petieterig klein. Maar het batterijgebruik gaat het komende decennium zeker spectaculair toenemen, het blijft een bron van inkomsten voor investeerders. En het is een prima product voor de kleinere toepassingen. Zijn prijs en milieuvriendelijkheid kan nog verbeteren. Kobalt kan vervangen worden door ijzer, lithium door natrium etc., ook al zal dat de energie per kilogram wat doen afnemen.

Anderzijds heeft 3M ons bewustzijn gericht naar gefluorideerde koolwaterstoffen die gebruikt worden in de synthese van polymeren die dus ook gefluorideerd zijn. En die zijn onontbeerlijk in de Li-ion technologie. Die polymeren op zich zijn niet giftig, het zijn de kleine moleculen, die aaneen geknutseld worden tot grote polymeren, die de boosdoeners zijn: de PFAS. Die komen in zee terecht, en/of in de atmosfeer. Ze  verspreiden zich wereldwijd, en we hebben geen idee van wat ze met onze lever, ons afweersysteem, ons DNA en dat van onze nakomelingen aanrichten.

IPCC rapport

Maar goed, we gaan richting zon, wind, en batterijen. En voorlopig gebruiken we gascentrales. Die produceren minder CO2 per geleverde kilowatt dan andere systemen. Je zou zeggen dat zoiets goed nieuws is, want de EU geeft ons toestemming om gascentrales te subsidiëren. Dan moeten ze het ‘IPCC Summary of policy makers’ van 9 augustus maar eens lezen. Dat lijkt voor de mainstream media ineens minder populair dan zijn voorganger.

Het meldt duidelijk de gemeten toenemende aanwezigheid in de atmosfeer van gassen met veel sterker opwarmend effect dan CO2. Methaan gas, de energiebron van gascentrales, is het belangrijkste. Maar ook producten die betrekking hebben op productie en gebruik van  zonnepanelen, batterijen, windmolens, en de distributie van elektriciteit: gefluorideerde koolwaterstoffen, en  zwavelhexafluoride. Was dit rapport ergens met showgehalte op het nieuws, zoals het eerste IPCC rapport?

Methaan erger dan CO2

Weer slecht nieuws dus voor onze nieuwe gascentrales, als je goed leest: Een meer belangrijke fractie van de opwarming dan vroeger gedacht is afkomstig van methaan, zo staat er. Het ‘Environmental Defense Fund’ plakt er meteen keiharde cijfers op: 25% van de opwarming is afkomstig van methaan van menselijke activiteit, voornamelijk de olie- en gas industrie. Het gas van onze nog te bouwen verbrandingscentrales en van onze huisverwarming kan nooit lekvrij ontgonnen en getransporteerd worden. Zo’n 2% onvermijdelijk verlies wordt ingecalculeerd. Krijgen president Macron, Bill Gates, en de Chinezen gelijk dat we beter werken met kerncentrales? Het idee wordt nu openlijk ondersteund door UNECE, een VN onderafdeling die eerder Europees gericht is. Het groene imago van gas kwam al stevig onder druk, en het nieuwe IPCC rapport breekt het verder af.

Europa en de VS werken aan reductie van de CO2 uitstoot. Een groot gedeelte van die reductie wordt gerealiseerd door steenkool centrales te vervangen door gas centrales. Die laatste werken efficiënter. Maar zoals boven vermeld doen ze de methaan concentraties in de atmosfeer toenemen, en dit vormt een onverwacht maar groot probleem voor de opwarming van de aarde volgens het IPCC rapport. Methaan is een 25 maal krachtiger broeikasgas dan CO2. Het rapport wijst ook naar de chemische grondstoffen die gebruikt worden in zonnepanelen en Li-ion batterijen. Tinne Van der Straeten mag dit recente wetenschappelijke rapport niet negeren.

[ARForms id=103]

Luc Nagels

Luc Nagels is emeritus prof Chemie aan de Universiteit Antwerpen en lid van de Raad van Bestuur van de UA Emeriti denktank EFUA.