fbpx


Binnenland
Struisvogel Koen Geens

Koen Geens schrijft een wet



Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Een minister van Justitie kan zich het meest nuttig maken door ontslag te nemen. Op die manier kan de minister een situatie zodanig aan de kaak stellen dat er gevolg aan wordt gegeven. De opvolger zal er danig over waken niet hetzelfde mee te maken en er voldoende prioriteit en opvolging aan besteden. Stefaan De Clerck, justitieminister van 1995 tot 1998, nam ontslag na de kortstondige ontsnapping van kindermoordenaar Marc Dutroux. Marc Dutroux is daarna nooit meer ontsnapt. Verantwoordelijkheid? Hierdoor…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Een minister van Justitie kan zich het meest nuttig maken door ontslag te nemen. Op die manier kan de minister een situatie zodanig aan de kaak stellen dat er gevolg aan wordt gegeven. De opvolger zal er danig over waken niet hetzelfde mee te maken en er voldoende prioriteit en opvolging aan besteden. Stefaan De Clerck, justitieminister van 1995 tot 1998, nam ontslag na de kortstondige ontsnapping van kindermoordenaar Marc Dutroux.

Marc Dutroux is daarna nooit meer ontsnapt.

Verantwoordelijkheid?

Hierdoor heeft Stefaan De Clerck, misschien onbedoeld, de Belgische justitie een grotere dienst bewezen dan Koen Geens met al z’n wetgevend werk tezamen. Deze laatste vond het immers niet nodig een dergelijk signaal te geven na de moord op Julie Van Espen. Nochtans was een duidelijk signaal omtrent verantwoordelijkheid en het goede voorbeeld geven hier nog meer op zijn plaats geweest.

In het dossier Van Espen heeft de Hoge Raad voor de Justitie zelf vastgesteld dat er verschillende onregelmatigheden zijn gebeurd in het dossier rond de moordenaar van Julie Van Espen. Steve Bakelmans was eerder al veroordeeld in een andere verkrachtingszaak maar ging in beroep.

Hij zat niet in de cel, had geen voorwaarden en ook de beroepszaak liet op zich wachten. Hoewel het openbaar ministerie volgens hun eigen richtlijnen voorrang moest geven aan dergelijke zaak, heeft het Antwerpse hof van beroep het dossier ook op de lange baan geschoven. Een tikkende tijdbom liep ongecontroleerd rond.

Schrijnende toestanden

Ook hier werd de publieke veiligheid ernstig in gevaar gebracht met de gekende afloop. Koen Geens had eigenlijk ontslag moeten nemen. Een dergelijk signaal zou veel meer verantwoordelijkheidszin hebben gegenereerd bij het gerecht dan een zoveelste wetswijziging. Vaak zijn wetswijzigingen nefast en bereiken ze het tegenovergestelde van wat van ernstig beleid mag verwacht worden.

Zo werd voor de tweede keer in minder dan vier jaar door Pano aandacht besteed aan de slachtoffers van frauduleuze faillissementen in de bouwsector. Schrijnende toestanden waar de zwakkeren, onder andere een rolstoelpatiënte, de grootste slachtoffers van zijn.

Malafide aannemers innen voorschotten van particulieren, gaan dan failliet en de gedupeerde krijgt noch de beloofde werken uitgevoerd, noch het geld terugbetaald. Het is blijkbaar een probleem dat steeds vaker voorkomt, zo blijkt uit de Pano-reportage. De gefailleerde aannemers starten vlot een nieuwe onderneming op en beginnen telkens gewoon opnieuw, met een schone lei.

Pano-reportage

Naar aanleiding van de eerste reportage in september 2018, zei toenmalig minister van Justitie Koen Geens dat voor economische bedrijven zwaardere accenten zouden moeten gelegd worden bij de parketten dan vandaag. Hij zou de kwestie gaan bespreken met het college van procureurs-generaal. Uit de Pano-reportage van vorige week blijkt dat de situatie alleen nog maar erger is geworden.

Even tevoren had Koen Geens echter nog een nieuwe wet op faillissementen geschreven die het nóg makkelijker maakte om een nieuwe onderneming te starten na een faillissement. Hij vond dat wel een goed idee.

Koen Geens toen: ‘Veertig jaar geleden was het bijna schandalig als je wou ondernemen, maar vandaag wil iedereen ondernemen en dat is goed voor de economie’. Geens vervolgde: ‘Een tweede kans krijgen is wezenlijk voor onze cultuur. Europa heeft ons trouwens verplicht om het gemakkelijker te maken een tweede kans te krijgen. Vroeger moest iemand die failliet ging tot het einde van zijn dagen zijn schulden afbetalen, nu zullen de inkomsten die iemand verkrijgt na een faillissement niet meer prijsgegeven worden aan de schuldeisers.’

Een tweede kans

Uiteraard kan iedereen pech hebben en wanneer dat te goeder trouw gebeurt verdient die effectief een tweede kans. Dat was zo al wettelijk voorzien. Het getuigt echter van verregaande naïviteit en slecht bestuur om de deur verder open te zetten en een oneindig aantal tweede kansen aan te bieden aan malafide ondernemers.

Geens beweerde wel dat er een aantal andere methodes zijn om frauduleuze faillissementen aan te pakken, zoals het beroepsverbod maar dat de strijd tegen dit soort fraude is niet evident is. Inderdaad, meestal starten die aannemers zelf geen nieuwe vennootschap, maar maken ze een gezinslid of een derde vennoot en blijven ze zelf aan de touwtjes trekken. Hij beloofde toen te voorzien in een knipperlichtendatabank die probeert om niet-betalingen van BTW, RSZ, en dergelijke, op te vangen. Ook de kamers voor handelsonderzoek bij de rechtbanken van koophandel zouden alle signalen opvangen.

Nochtans wist Geens toen ook al maar al te goed dat er problemen van prioritering zijn bij die rechtbanken. Het is duidelijk dat zijn overleg daarover met het college van procureurs-generaal weinig indruk gemaakt heeft.

Geens haaste zich wel te benadrukken dat particulieren ook zélf alert moeten zijn voor frauduleuze aannemers. Ondanks alle knipperlichtendatabanken en overleg daarover met het college van procureurs-generaal is het toch steeds de schuld van de gedupeerde. De malafide aannemer failleert zich rijk en Geens zag dat het goed was.

Ronny Vidts

Ronny Vidts (1972) is master in de rechten en internationaal actief als freelance consultant en manager voor innovatieve bedrijven.