fbpx


Economie, Europa
brexit

Geert Bourgeois: ‘Vlaanderen heeft recht op 85% van het brexitfonds’




Na het verstrijken van de brexitdeadline zondagavond is er nog steeds geen akkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Ursula von der Leyen en Boris Johnson hebben wel besloten de deadline te verschuiven en te blijven praten. Het blijft afwachten of en wat er nog uit de bus komt. Geert Bourgeois (Europees parlementslid voor N-VA) was als minister-president nauw betrokken bij de Vlaamse brexitvoorbereidingen. Hij volgt het dossier nog steeds op de voet vanuit het Europees parlement. 'De huidige…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Na het verstrijken van de brexitdeadline zondagavond is er nog steeds geen akkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Ursula von der Leyen en Boris Johnson hebben wel besloten de deadline te verschuiven en te blijven praten. Het blijft afwachten of en wat er nog uit de bus komt. Geert Bourgeois (Europees parlementslid voor N-VA) was als minister-president nauw betrokken bij de Vlaamse brexitvoorbereidingen. Hij volgt het dossier nog steeds op de voet vanuit het Europees parlement.

‘De huidige stand van zaken is onvoorspelbaar. Het is een dubbeltje op zijn kant. Met Johnson weet je het niet. Ik kan die man niet lezen… Ik ben eigenlijk niet optimistisch.’

‘Ik vind het positief dat de deadline is opgeschoven, we moeten een deal alle kansen geven. Maar het klassieke spanningsveld blijft bestaan. Het gaat over de soevereiniteit van het Verenigd Koninkrijk tegenover de integriteit van de interne Europese markt. Dat is een heel moeilijk evenwicht. Of je nu voor of tegen brexit bent, doet er op zich niet toe. De beslissing van het Verenigd Koninkrijk om de EU te verlaten is nu eenmaal genomen. Dat betekent dan ook dat het land geen deel meer uitmaakt van de Unie.’

Nood aan gelijk speelveld

Johnson beroept zich op de Britse soevereiniteit, maar wil volgens Bourgeois van twee walletjes eten. ‘Hij wil vrije toegang tot de grootste interne markt ter wereld, hij wil nultarieven, geen quota, goede regels van oorsprong en douanefaciliteiten hebben. Daar staan natuurlijk vanuit de EU een aantal voorwaarden tegenover. Je wil niet dat we aan onze voordeur te maken krijgen met een sterke economische macht die aan oneerlijke concurrentie doet. Het gaat dan vooral over massale staatssteun die in de steigers staat. In tegenstelling tot de vorige conservatieve regeringen wil Johnson staatssteun geven aan de rode burchten die hij bij de laatste verkiezingen veroverd heeft op Labour. Hij wil daar een soort Silicon Valley van maken.’

‘Binnen de EU gelden er regels voor staatsteun. Er moet een mechanisme komen dat dit in de toekomst regelt voor het Verenigd Koninkrijk. Overigens moeten we dit ook doen ten aanzien van China. Daar zie je ook dat er veel bedrijven staatsteun krijgen, of zelfs gewoon staatsbedrijven zijn. Die komen dan naar de Europese markt met — bijvoorbeeld —goedkoop staal. Dat brengt dan bedrijven als ArcelorMittal in de problemen. Die kunnen niet op tegen concurrenten die staatsteun krijgen en daarenboven niet gehouden zijn aan strenge milieuregels. Dat willen we niet. Er moet een gelijk speelveld zijn.’

‘Ik behoor wel van meet af aan tot diegenen die gesteld hebben dat we niet kunnen eisen dat het Verenigd Koninkrijk alle toekomstige wetgeving van de EU klakkeloos overneemt. Dat staat haaks op het idee van de brexit. Ik ben wel voorstander van het behouden van de in het verleden gemaakte afspraken, maar voor de toekomst kan je niet verwachten dat nieuwe EU-wetgeving copy-paste wordt overgenomen. Dat krijgt Johnson niet verkocht. We moeten dus streven naar mechanismen waarbinnen je bindende afspraken maakt en principes afspreekt die er voor zorgen dat we mekaar niet op een unfaire manier kapot concurreren.’

Druk voor deal neemt toe in Verenigd Koninkrijk

Bourgeois stelt dat er nood is aan afdwingbare regels en een instantie om die te controleren. ‘Oorspronkelijk waren degenen die zich hard opstelden binnen de EU voorstander om daarvoor het Europees Hof van Justitie in te zetten. Dat vind ik niet correct tegenover een niet-lidstaat. Nu zoekt men naar andere mechanismen, maar ik weet niet of men daar nog uit gaat komen.’

‘Johnson zit geprangd tussen een hele sterke conservatieve achterban die harde brexiteers zijn en zij die vrezen voor de zware gevolgen van een “no deal”. Keir Starmer, partijleider van Labour, heeft al gezegd dat wanneer Johnson afkomt met een akkoord zij dit gaan goedkeuren. Johnson moet dus niet zozeer vrezen voor het niet halen van een meerderheid binnen het Lagerhuis, maar wel voor het afkalven van zijn eigen grote meerderheid en zijn politieke toekomst. Daar staat nu wel tegenover dat uit opiniepeilingen blijkt dat slechts twintig procent van de Britten te vinden is voor een “no deal”-brexit. Het overgrote deel wil wel een akkoord.’

Bedrijfsleven is grote dupe

‘Het bedrijfsleven begint daar ook de ogen te openen en te zien wat er op hen afkomt. Er is nu al chaos, maar zonder akkoord komen we onder de tarieven van de Wereldhandelsorganisatie. Dat betekent dat producten veel duurder worden. Je krijgt dan ook te maken met douanecontrole. Wanneer het over voedsel gaat, komt daar nog een gezondheidscertificatie bovenop. Die formaliteiten kosten veel tijd en ook geld. Voor onze bedrijven geldt dit overigens ook. Om het Verenigd Koninkrijk binnen te komen zou dat per vrachtwagen een kost tot €300 met zich meebrengen. Vooral kleinere bedrijven die zelf de knowhow niet in huis hebben gaan hierdoor getroffen worden. Zij moeten bijkomend een beroep doen op een expediteur.’

‘Ik heb als minister-president mijn administratie de berekening laten maken. Voor Vlaanderen zou een “no deal”-brexit neerkomen op 2,6% verlies van het BNP en 28 000 jobs die zouden verdwijnen. Dat werd onlangs nog bevestigd door een studie van de KU Leuven. Die berekeningen gaan er trouwens nog van uit dat we in een douane-unie blijven, maar dat is niet zo bij een “no deal”. Ik denk dat onze inschattingen dus eerder aan de lage kant zijn.’

Hardliners in beide kampen

Bourgeois blijft een groot voorstander van een deal. ‘Ik wil dat we nultarieven kunnen behouden, dat er geen quota komen, dat we zo ver mogelijk kunnen gaan bij de oorsprongsregels. Maar daar staan dus, gezien de grootte en de nabijheid van de Britse markt, voorwaarden tegenover. We kunnen niet toestaan dat het Verenigd Koninkrijk een Singapore aan de Noordzee wordt dat met zijn producten met staatssteun onze markten komt overspoelen. Daar zit de moeilijkheid: aan de andere kant van het Kanaal wordt dit moeilijk aanvaard.’

Ook binnen de EU zitten hardliners, weet Bourgeois. ‘Zeker in het begin waren dat mensen als Guy Verhofstadt (Open Vld). Die hadden een punitieve houding. Macron zit eerder op de harde lijn, zeker als het op visserij aankomt. Die willen nu allemaal dat er een akkoord komt. Daar zullen we tot een compromis moeten komen. Enerzijds is dat de symbolische erkenning van de Britse soevereiniteit over de territoriale wateren. Anderzijds moet er toegang blijven tot de visgronden. Bepaalde gebieden gaan minder of misschien niet meer toegankelijk zijn, zoals de Schotse wateren. De EU wil 80%, Johnson wil tot 50% gaan. Ik denk dat we zo dicht mogelijk bij de 80% moeten uitkomen, maar je mag niet vergeten dat zonder akkoord het percentage nul zal zijn. Dan vissen we daar niets meer op.’

Britten onvoorbereid, EU minder

Volgens Bourgeois waren de Britten totaal onvoorbereid en zit daar het probleem. ‘Voor hen was het duidelijk: “brexit means brexit”. Maar zo simpel is het natuurlijk niet. Er was geen plan, geen strategie. Dat werd me destijds na het referendum ook bevestigd door de toenmalige Britse ambassadrice: “Mister minister-president, we don’t have a vision, we don’t have a strategy. We are completely surprised…” Je zag dat ook in het begin aan de onderhandelingstafel. Michel Barnier zat daar met zijn team en een stapel documenten. Aan de overkant hadden ze welgeteld één blad.’

‘Ergens was dat ook logisch. Handelsverdragen zijn een exclusieve Europese bevoegdheid. Alle expertise zat dus daar. Ik vind dat als het ooit nog zover komt dat een land wil uittreden, dat land op zijn minst een blauwdruk moet voorleggen over welke toekomstige relatie het wil. Dat kan het statuut van Noorwegen of Zwitserland zijn. Of dat van Turkije. Of een vrijhandelsakkoord in een of andere vorm. Of desnoods gewoon de voorwaarden van de Wereldhandelsorganisatie. Nu hebben we maanden en maanden verloren.’

Toekomstige samenwerking moet mogelijk blijven

‘We zijn nu midden december en onze bedrijven weten nog totaal niet waar ze aan toe zijn. Een eventueel akkoord moet nog door het Europees parlement worden goedgekeurd. Eigenlijk beslist de Europese Raad met de 27 ministers. Het parlement zegt dan enkel nog “ja” of “nee”, maar het wil toch ook een resolutie toevoegen met commentaar en een visie op de toekomst. Persoonlijk vind ik dat we een Joint Parliamentary Committee UK-EU moeten hebben om een akkoord op te volgen en de relaties aan te houden. We moeten kunnen blijven samenwerken op gebied van Erasmus, de blauwe economie (rond de Noordzee en de oceaan, nvda), onderzoek en ontwikkeling. De Britten waren wat dat laatste betreft onze beste partners. Het aanhouden en opnieuw versterken van onze banden moet mogelijk blijven.’

Vlaanderen moet eerlijk deel van de Europese compensaties claimen

Vlaanderen zal volgens Bourgeois het hardst lijden onder de brexit. Premier De Croo (Open Vld) moet zorgen voor een billijke verdeling van de Europese fondsen binnen België. ‘Vlaanderen staat voor 85% van de export naar het Verenigd Koninkrijk. Op basis van dit gegeven heeft Vlaanderen recht op 85% van het Belgische aandeel van vijf miljard van het brexitfonds. De gevolgen voor de welvaart zullen zich ook voor een gelijk percentage in Vlaanderen doen voelen.’

Ik hoor nu dat er stemmen opgaan tegen die verdeelsleutel, omdat de federale overheid ook een meerkost zal hebben door de bijkomende douane-inzet. Dat klopt, maar daaromtrent bestaat er al een goed akkoord. Mede onder druk van de Nederlandse premier Rutte werd verkregen dat België nu 25% van de douanerechten die betaald worden door derde landen mag behouden. Vroeger was dat 20%. Met die verhoging kan je de meerkost afdekken.’

‘Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk de export naar het Verenigd Koninkrijk is voor Vlaanderen. De exportcijfers bedragen nog steeds €25 miljard. We komen van €28 miljard. Om even de vergelijking te maken: in die periode was heel Frankrijk goed voor een exportcijfer van €31 miljard. Dat cijfer zal ondertussen ook gezakt zijn. Maar dit toont toch klaar en duidelijk aan hoe belangrijk de handel met het Verenigd Koninkrijk voor Vlaanderen is.’

[ARForms id=103]

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.