fbpx


Binnenland, Economie
Geert Noels

Geert Noels over jaarverslag Nationale Bank: ‘Knipperlichten staan op oranje, sommige op rood’




Het jaarverslag van de Nationale Bank van België (NBB) was dit jaar verbazingwekkend mild. Het lijkt er op dat gouverneur Pierre Wunsch en de zijnen zich stilaan hebben neergelegd bij de malaise in de overheidsfinanciën. Zij schijnen niet meer zo nadrukkelijk te hameren op begrotingsdiscipline. Normaal komt de erudiete instelling scherper uit de hoek door de vinger op de wonde te leggen, maar dit jaar is er van die scherpte niet veel terug te vinden. Nochtans staan we er niet…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het jaarverslag van de Nationale Bank van België (NBB) was dit jaar verbazingwekkend mild. Het lijkt er op dat gouverneur Pierre Wunsch en de zijnen zich stilaan hebben neergelegd bij de malaise in de overheidsfinanciën.

Zij schijnen niet meer zo nadrukkelijk te hameren op begrotingsdiscipline. Normaal komt de erudiete instelling scherper uit de hoek door de vinger op de wonde te leggen, maar dit jaar is er van die scherpte niet veel terug te vinden. Nochtans staan we er niet goed voor. De economische groeiverwachtingen voor België scoren het laagste binnen de Europese ruimte. De lang verwachte arbeidsdeal stelt teleur. Een concreet plan om de in het regeerakkoord vooropgestelde werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken ontbreekt. De kosten voor de vergrijzing, die binnen Europa dan weer het hoogst worden geraamd voor ons land, lijken niet adequaat te worden aangepakt.

Knipperlichten op rood

Geert Noels, hoofdeconoom van Econopolis, laat zijn licht schijnen over het rapport. ‘In het jaarverslag zie je een aantal knipperlichten die op oranje staan, sommigen zelfs op rood. De lage productiviteitsgroei, gecombineerd met een werkzaamheidsgraad die onvoldoende is om de gemaakte beloftes in te lossen en de vergrijzingskost te dekken, zijn alarmsignalen die je niet mag negeren. Die vergrijzingskost behoort tot de hoogste binnen de EU. Dat alles is meer dan een knipperlicht.’

‘Ik heb vrijdag het webinar ter toelichting van het jaarverslag van gouverneur Wunsch gevolgd, en ik bespeur een zekere capitulatie bij de NBB die de begrotingsdiscipline loslaat. Dat is een ommekeer in de zienswijze van de NBB. Wat onrustwekkend is, is dat ze dit niet doen om te pleiten voor meer investeringen of inspanningen van de overheid. De NBB ziet gewoon een opportuniteit in de lage rente en de hoge inflatie om de rol te lossen omdat die twee factoren de overheidsschuld vanzelf een groot stuk doen afsmelten.’

‘Op zich klopt dat wel, maar dan kan je dus zeggen dat het beleid van de Europese Centrale bank (ECB) aanzet tot budgettaire laksheid. Vroeg of laat zal België de rekening daarvoor betalen. In het verleden is nooit gebleken dat het loslaten van budgettaire discipline bij ons geholpen heeft om de structurele problemen rond concurrentiekracht, overheidsefficiëntie, productiviteit of arbeidsmarktbeleid op orde te krijgen. Die hebben beiden behoefte aan forse hervormingen. De vergrijzingskost hangt daar mee samen. Die last zou beter betaalbaar worden indien de werkzaamheidsgraat verhoogt. Men accepteert nu blijkbaar dat het Belgische beleid niet ernstig om kan gaan met de financiële middelen. Meer overheidsuitgaven bieden dan de weg van de minste weerstand.’

Geen druk van NBB

De 80% werkzaamheidsgraad is opgenomen in zowel het Vlaamse, het Waalse als het federale regeerprogramma. De indruk bestaat dat de winst die daarmee geboekt zou worden al besteed wordt, terwijl ik geen inspanningen zie die dat doel effectief dichterbij brengt. Ziet u effectieve maatregelen die genomen kunnen worden?

‘Er zijn altijd oplossingen, maar wanneer in het verleden de NBB in haar jaarrapport de richting aangaf om zo’n doelstellingen te halen, is het minder decisief. De NBB wijst op het belang van meer opleiding, noodzakelijke activering en “werken lonender maken”. Maar het klinkt niet zo urgent als nodig. Het is ook een feit dat België één van de laatste landen is dat vasthoudt aan bepaalde zaken die de starheid op de arbeidsmarkt in stand houden, zoals een werkloosheidsuitkering die onbeperkt is in de tijd. We zien nu dat langdurige arbeidsongeschiktheid ook een steeds groter deel van de actieve bevolking begint te treffen. Een verklarende analyse hieromtrent ontbreekt jammer genoeg. En nu blijkt uit het jaarverslag dat de NBB voor het eerst de voet van de budgettaire rem haalt wat alle aanbevelingen veel vrijblijvender maakt.’

‘Ik had gehoopt op duidelijkere uitspraken over die 80% werkzaamheidsgraad, over de arbeidsmarkt, de vergrijzingskost en de structurele uitgaven van de overheid. Ik heb het idee dat de NBB het op dit moment niet opportuun acht om de druk op te drijven.’

Concrete oplossingen niet in zicht

Zullen we met de huidige arbeidsdeal die doelstellingen halen?

‘U heeft ook de commentaren van de laatste week gelezen, neem ik aan. Niemand durft beweren dat deze deal de werkzaamheidsgraad naar 80% gaat brengen. Er zitten goede elementen in, maar de teneur is toch dat dit enkel een goed akkoord is omdat er niet meer inzat. Ik zie bij de regering ook niemand de link leggen tussen deze arbeidsdeal en de eigen recente uitgavenverhogingen die werden gekoppeld aan die hogere werkzaamheidsgraad.’

Zal Vivaldi nog de kans krijgen -en grijpen- om daar toch werk van te maken?

‘Wat er nu besproken en afgeklopt is gaat niet snel terug op tafel komen, tenzij er externe druk komt. Die blijkt er alleszins niet te komen van de NBB. Ik verwacht rond arbeid dus niets nieuws in de nabije toekomst. Het volgende heikele dossier wordt nu energie. Wat betreft de begroting is de druk ook al weggenomen. Ik denk dat die werkzaamheidsgraad en het arbeidsbeleid de komende negen maanden niet meer aan bod gaan komen, rekening houdend met de Belgische realiteit. Ik durf te stellen dat wat er nu ligt onvoldoende is en ik zie daar niet direct iets aan veranderen.’

Stelt de NBB met dit jaarverslag teleur?

‘Ik had gehoopt dat de NBB toch iets krachtiger uit de hoek zou komen. Dat kan ik niet ontkennen. Maar misschien mag dit niet verbazen. Europa zit niet te kijken naar de begroting en geeft alle kansen om de begrotingsdiscipline op dit moment niet te volgen. Dat is de realiteit.’

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.