fbpx


Binnenland, Communautair
Is Vlaanderen een Natie?

Graag enige opheldering, mijnheer Van Parijs!

Over België, Belgique en Belgium



Mensen die wat betreft de toekomst van het koninkrijk België niet zijn mening delen, maakt Philippe Van Parijs graag belachelijk. Zijn jongste essay ‘Belgium – Une utopie pour notre temps’, verschenen in 2018, heeft als boodschap dat België nog een mooie toekomst wacht, ‘want er is een lotsbestemming mogelijk die meer enthousiasme wekt dan de dystopie van het uiteenvallen.’ De lotsbestemming is een België met zijn vieren, waar het Engels de voorkeurstaal zou worden. Men zegt er dus niet langer…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Mensen die wat betreft de toekomst van het koninkrijk België niet zijn mening delen, maakt Philippe Van Parijs graag belachelijk. Zijn jongste essay ‘Belgium – Une utopie pour notre temps’, verschenen in 2018, heeft als boodschap dat België nog een mooie toekomst wacht, ‘want er is een lotsbestemming mogelijk die meer enthousiasme wekt dan de dystopie van het uiteenvallen.’
De lotsbestemming is een België met zijn vieren, waar het Engels de voorkeurstaal zou worden. Men zegt er dus niet langer ‘Belgique’, maar ‘Belgium’.

In zijn recente ingezonden stuk in La Libre Belgique, geeft Van Parijs zijn mening over de verklaringen van Bart De Wever in verband met de integratie van Vlaanderen in Nederland.
Hoe kómt de patron van de N-VA erbij, om een idee te verdedigen dat in Vlaanderen zo impopulair is?

Een speelse enquête

En hij verduidelijkt dit vraagteken van hem aan de hand van een tafereeltje dat hij meemaakte bij een diploma-uitreiking aan de Antwerpse universiteit: Ik vroeg hen (d.i. de pas gediplomeerden) om mondeling kenbaar te maken welk van de voornaamste scenario’s bij een splitsing van België zij het geloofwaardigst achtten. Op het scenario ‘Groot-Nederland’ reageerde  de zaal met complete stilte, met uitzondering van een groep achteraan in het auditorium die luidkeels ‘Ja!’ riep. Rector Herman Van Goethem zag mijn verbazing en vertrouwde mij snel toe: ‘Wij hebben ook een aantal Nederlandse studenten’.

De anekdote toont minstens één ding aan: in tegenspraak met een wijdverspreide idee, zouden de Nederlanders die fusie Vlaanderen-Nederland met een goed oog zien!

In het begin van zijn artikel verwijst Philippe Van Parijs naar de analyse die ik maakte over dit onderwerp, en die Doorbraak en Le Vif publiceerden. En hij noemt mij een onvermoeibare heraut van het Waalse rattachisme.

Hoe ik daartoe kwam

Laat hij mij wat dit betreft enkele preciseringen toestaan.
Mijn politiek engagement bij het «Rassemblement Wallon», eind jaren zestig, kwam er vanuit de overtuiging dat zonder een staatshervorming in federale zin, België tot verdwijning gedoemd was. Als lid van het kabinet van het ministerie voor de Hervorming van de Instellingen, van juni 1974 tot december 1976, had ik de gelegenheid de inspanningen te zien die minister  François Perin en zijn Vlaamse collega Robert Vandekerckhove leverden om tot een regionalisering te komen zoals voorzien in artikel 107 quater van de Grondwet. François Perin legde mij toen uit hoezeer het laveren van toenmalig eerste minister Leo Tindemans zijn taak bemoeilijkte. Een tweederdemeerderheid was niet voorhanden, maar niettemin kon men een systeem van voorlopige regionalisering het licht laten zien, wat het verdere verloop van het proces onvermijdelijk maakte.

Maar veel tijd ging er niet over voor men inzag wat een viscerale afkeer Vlaanderen had voor het op poten zetten van een volwaardig Brussels Gewest. Het Waalse en Vlaamse Gewest kwamen er definitief in 1980, maar op de verlossing uit het vagevuur van het Brusselse Gewest was het wachten tot 1989.

Federaal deelgebied

Meteen al in 1980 speelde Vlaanderen het handig en voegde het de gewestelijke en gemeenschapsmateries samen, of beter gezegd het integreerde het gewestelijke in de gemeenschap. Eén regering, één Parlement, en dit alles in Brussel dat men als hoofdstad van Vlaanderen aanwees. Zuinige aanwending van de middelen, en efficiëntie! Via de persoonsgebonden materies kon de Vlaamse Gemeenschap haar Brusselse minderheid van wieg tot graf omkaderen.

In de loop der jaren en de achtereenvolgende staatshervormingen groeide mijn overtuiging dat het federalisme, evenmin als het unitarisme erin zou slagen de twee grote gemeenschappen van het koninkrijk in sereniteit te laten samenleven. De uitleg ligt voor de hand: Vlaanderen gedroeg zich niet als een federaal deelgebied, maar als een ware natie.

Geen eigen verzinsel is het

In 1973 al sprak in zijn boek de eminente Standaard-journalist Manu Ruys over De Vlamingen, een volk in beweging – een natie in wording.
Een dergelijke ontwikkeling leek mij onverenigbaar met het voortbestaan van het land, temeer daar deze Vlaamse natie het principe van de solidariteit duidelijk ter discussie stelde, ook al maakt het onlosmakelijk deel uit van het concept federalisme. Dit bracht mij ertoe ernstig te gaan nadenken over een ‘post-België’.

Wijlen Xavier Mabille, toen voorzitter van het Crisp, onderstreepte trouwens in zijn voorwoord bij mijn boek L’incurable mal belge sous le scalpel de François Perin [De ongeneeslijke Belgische kwaal onder het scalpel van François Perin], gepubliceerd in 2007, toen hij de hypothese van het verdwijnen van België aanraakte: een hypothese waarvan ik al lang zeg dat ze in geen geval uit te sluiten valt.
Xavier Mabille stond niet meteen bekend om zijn overdrijvingen of onbezonnenheden.

Gedegen studiewerk

Ter gelegenheid van de Staten-Generaal van Wallonië, een burgerinitiatief dat in 2009 georganiseerd werd in de Université de Liège, hebben wij dus diepgaand drie schema’s bestudeerd voor de post-Belgische toekomst van Wallonië: een onafhankelijke Waalse Staat, een staat Wallonie-Bruxelles, en Wallonië als integrerend deel van Frankrijk.

Duidelijk kwam naar voren dat bij een uiteenvallen van België alleen die laatste optie Wallonië een duurzame toekomst kon verzekeren. Het is deze optie die het Gewif (Groupe d’Etudes pour la Wallonie intégrée à la France) is blijven analyseren vanaf 2010.

In zijn kritisch essay, hierboven geciteerd, schept Philippe Van Parijs er genoegen in de spot te drijven met het rattachisme. La Libre Belgique bood ons de gelegenheid om punt voor punt zijn opwerpingen te beantwoorden in een ingezonden stuk.

Veldwerk

Mijnheer Van Parijs was aanwezig bij het debat dat de Luikse Cercle Condorcet in 2010 organiseerde, met als thema ‘Post-België’. Ik kon hem toen publiek volgende vraag stellen: ‘Is volgens u, ja of nee, Vlaanderen een Natie?’ Het antwoord was ‘Ja.’

Geregeld word ik in Vlaanderen als spreker uitgenodigd. Ik gebruik dan het Nederlands. Van Hasselt tot Oudenaarde, van Koksijde tot Veurne, Grimbergen, Deerlijk, Meise of Oostende heb ik het collectieve gevoel kunnen vaststellen dat men zich rekent tot wat men ‘de natie’ noemt.

Als de jongste peilingen bevestigd worden in 2024, dan zullen de twee onafhankelijkheidspartijen, N-VA en Vlaams Belang een absolute meerderheid halen in het Vlaams Parlement. Daar zal mijnheer Van Parijs niets aan kunnen veranderen.

Boven naïviteit verkies ik luciditeit!

vertaling Marc Vanfraechem

[ARForms id=103]

Jules Gheude

Jules Gheude is oud-medewerker en biograaf van François Perin en bezielt de Gewif (Groupe d’Etudes pour la Wallonie intégrée à la France).