fbpx


Binnenland, Geschiedenis

Haben Sie einen Schein?

Als het aloude 'Schein' weer van zich laat horen...



Mijn jeugd ligt al ver achter me en wat toen verteld werd is voor een groot deel naar de achtergrond van mijn geheugen verplaatst. Maar gisteren kwam dit vraagzinnetje naar boven drijven. De Duitse bezetting Het kadert in de keukenpraat van mijn ouders, laat ons zeggen omstreeks 1965, toen ik tien jaar oud was. Mijn vader (1920-1994) was toen nog getormenteerd door de oorlog, het aantal keer dat ik hem hoorde zeggen 'Moest er weer oorlog komen!!!' is niet te…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Mijn jeugd ligt al ver achter me en wat toen verteld werd is voor een groot deel naar de achtergrond van mijn geheugen verplaatst. Maar gisteren kwam dit vraagzinnetje naar boven drijven.

De Duitse bezetting

Het kadert in de keukenpraat van mijn ouders, laat ons zeggen omstreeks 1965, toen ik tien jaar oud was. Mijn vader (1920-1994) was toen nog getormenteerd door de oorlog, het aantal keer dat ik hem hoorde zeggen ‘Moest er weer oorlog komen!!!’ is niet te tellen. Voor mijn moeder (1922-2020) was de oorlog verleden tijd en moest er gewoon verder geleefd worden. Voor de duidelijkheid: mijn grootouders langs beide kanten waren boeren en in de oorlog waren er tekorten voor iedereen, maar honger hebben die gezinnen niet gehad. Iedereen was thuis, ver van het front, en de boer, hij ploegde voort.

Dat koffie en chocolade niet te verkrijgen waren, was iets waar mijn moeder mee kon leven. Waar ze wel de pest aan had, was het papier dat je nodig had, als je van het boerendorp Dudzele, waar ze woonde, naar de stad Brugge, zeven kilometer verder, wou.
Om een of andere reden vonden de bezetters dat iets wat verkocht werd, gecontroleerd moest worden. Je moest naar het gemeentehuis, onderstel ik, en daar die verplaatsing verantwoorden. ‘Boer verkoopt (gezonde) koe.’ Dan kreeg je een papier dat je moest tonen als de bewuste vraag gesteld werd. Onvermijdelijk bij zo’n verre verplaatsing.

Der Schein: zelfstandig naamwoord.
Uitspraak [ʃain] Verbuigingen: Schein(e)s, Scheine
ein Stück Papier, das etw. bescheinigt, bestätigt — bewijsstuk

Man kreeg papier

Daar stond dan zo’n controleur, ik noem hem Fritz, met dat papier in zijn handen. De meeste Fritzen waren vermoedelijk ook maar gewone jongens die liefst thuis zouden gebleven waren. In de heersende omstandigheden moesten ze echter blijk geven van superioriteit en dus werd, vertelde mijn moeder, dat papier met luide stem opgeëist. Geen Schein bij je hebben stond gelijk met het absolute bewijs van onbetrouwbaarheid. Boer zonder papier passeert niet, verzetsstrijder met papier wel. Eens je de gemeentegrens voorbij was, werd je met rust gelaten. Je was geen Dudzelenaar meer, je was Bruggeling geworden.

Die oorlog is lang voorbij maar wij hebben een nieuwe. ‘Nous sommes en guerre’, verkondigde de Franse president Macron.

Man krijgt papier

Vorige maand ben ik, samen met vrienden, op reis geweest naar het Portugese eiland Madeira. Met de auto naar Schiphol, dan met het vliegtuig naar Madeira, met tussenstop in Lissabon. Om de luchthaven Schiphol binnen te mogen moesten we het ingevulde Intakeformulier – Gezondheidsverklaring reizigers van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Sport en Welzijn kunnen voorleggen. Niemand van onze groep heeft het moeten tonen.

Overigens is het een vrij waardeloos papier: een verklaring op eer. Er wordt voor minder gelogen, denk ik. De twee Passenger Locator cards, een voor Lissabon en een voor Madeira, hebben we wel moeten tonen. Daarop staat vermeld met welk vliegtuig we aangekomen zijn, en op welke stoel we zaten. Contact tracing is belangrijk.

Sjain

Het belangrijkste document in mijn bezit is mijn EU Digitaal COVID-Certificaat. Ik koester het als niets anders. Het is tot leven gekomen als een beste vriend die opgestaan is uit de doden. Je bent mijn toegangspoort tot Passenger Locator Card, tot café, restaurant, Sint-Maartensfeest op de markt: ik heb je lief. Met jou aan mijn zijde kan niets me nog tegenhouden. Jouw vierkante gezicht met al je kleine witte en zwarte blokjes maakt ons tot de betrouwbaarste mensen op aarde. Dikke kus. Sjain noem ik je, wat zou ik doen zonder jou?

En toch zijn enkele van mijn vrienden ziek, ikzelf gelukkig (nog) niet. Vorige week waren we, gezond en wel, eerst samen op het Sint-Maartensfeest, een paar dagen later op café, iedereen vergezeld van zijn eigen Sjain, door Frits gecontroleerd en gepasseerd. Daarna zijn ze beginnen vallen als vliegen. WhatsApp-berichtjes gaan nu over hoofdpijn, koorts, spierpijn, luchtwegen en eten dat niet smaakt.

Hoe zou het Sjain en Frits vergaan?

Is er iets mis met Sjain of Frits? Zou best kunnen, in elk geval, het verhaal van Schein en Fritz is niet goed afgelopen, dat lees je in de geschiedenisboeken. Hoe het zal aflopen met Sjain en Frits kun je afleiden uit dit filmpje van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Het toont een animatie in de tijd van de verspreiding van SARS-COV-2 van mens tot mens. Eén zinnetje verklaart al veel: ‘Nog voordat zij ziekteverschijnselen krijgt heeft zij het virus al … verspreid.’ Het filmpje eindigt met het wijzen op het belang van het volgen van de maatregelen, over Sjain en Frits wordt niet gesproken.

Verder lees ik dat mensen met COVID-19 over het algemeen besmettelijk zijn een tot twee weken na het begin van de klachten, maar … je kunt al besmettelijk zijn de twee dagen voordat je klachten krijgt en je nog vrolijk op stap bent met Sjain, en Frits je geen strobreed in de weg legt. Een vals gevoel van veiligheid, de geschiedenis herhaalt zich.

Werner Van Hove

Werner Van Hove (1955) werkte als informaticus in de wereld van de IBM-mainframe.