fbpx


Economie

Hoge inflatie: biedt een globale recessie soelaas?




In vorige stukjes wees ik er onder meer op dat de coronarecessie geen echte recessie was en dat we de nieuwe economische expansie (2021-2022) bijgevolg als een verderzetting van de oude expansie moesten zien. Het was een van de redenen waarom we snel een felle en - in tegenstelling met wat ‘men’ ons wilde doen geloven - allesbehalve onschuldige en kortstondige opstoot van inflatie mochten verwachten. Maar geen nood: inmiddels dient zich een echte en zelfs globale recessie aan. In…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


In vorige stukjes wees ik er onder meer op dat de coronarecessie geen echte recessie was en dat we de nieuwe economische expansie (2021-2022) bijgevolg als een verderzetting van de oude expansie moesten zien. Het was een van de redenen waarom we snel een felle en – in tegenstelling met wat ‘men’ ons wilde doen geloven – allesbehalve onschuldige en kortstondige opstoot van inflatie mochten verwachten. Maar geen nood: inmiddels dient zich een echte en zelfs globale recessie aan. In Europa is ze wellicht al begonnen. Wordt dit de (permanente) oplossing voor die vervelend hoge inflatie?

‘Double digit’

De geschiedenis en economische logica suggereren alvast van wel. Het wordt natuurlijk tijd ook: inmiddels hebben we al de symbolische kaap van de ‘double digit’-inflatie genomen. In België bedroeg het jongste inflatiecijfer 11,3%, om precies te zijn. In Nederland zelfs een onwaarschijnlijke 17,1%. Het inflatie-averse Duitsland deed met 10% nauwelijks beter dan wij. De EU in haar geheel al evenmin. De kerninflatie staat er inmiddels op bijna 5%.

De inflatie voor bedrijven (PPI) zit in Europa bovendien ook nog altijd stevig in de lift: ze bedroeg in Duitsland in augustus maar liefst 45,8%. De vergelijking met de Verenigde Staten, waar de PPI nauwelijks boven de 20% steeg en inmiddels al serieus gedaald is, is ontnuchterend.

Inflatieverwachtingen blijven laag

Positief is wel dat de inflatieverwachtingen voorlopig verrassend laag blijven en zelfs dalen. In de EU bedragen ze op 10 jaar 2,13%, in de VS 2,19% (2,16% op 5 jaar en 3,17% op 2 jaar, dat laatste cijfer zit wel nog in de lift). Voorlopig wordt het inflatoire onevenwicht tussen vraag en aanbod dus vooral aangedreven vanuit de aanbod kant.

Eens de inflatieverwachtingen sterk stijgen, wordt het inflatieprobleem pas echt nijpend. Dan dringen mensen immers niet alleen sterker aan op steeds hogere lonen (loon/prijs-spiraal), maar komt er ook steeds meer opwaartse druk op prijzen vanuit de vraag kant. De reden is simpel: consumenten gaan hun aankopen van goederen dan versnellen (aangezien ze verwachten dat ze steeds duurder worden) of ze vluchten zelfs zo snel mogelijk weg uit cash geld, van zodra ze het ontvangen (Katastrophenhausse).

Olie

Die lage en dalende inflatieverwachtingen lijkt niet alleen te danken aan de credibiliteit die centrale banken de jongste vier decennia hebben opgebouwd, in combinatie met de huidige renteverhogingen, maar ook aan de dalende olieprijs: ze zakte de jongste maanden van een stuk boven de 100 USD tot onder de 80 USD per vat. Om onduidelijke redenen bestaat er inderdaad een nauwe correlatie tussen inflatieverwachtingen en de actuele olieprijzen: hoe lager die prijzen, hoe lager de inflatieverwachting.

Nu ja, zo onduidelijk zijn die redenen nu ook weer niet: de olieprijzen zijn natuurlijk sterk gecorreleerd met de (actuele) inflatie. Vandaar misschien, dat mensen bij dalende olieprijzen gaan verwachten dat de inflatie ook in de (verre) toekomst laag gaat liggen. Echt logisch is het niet, maar wie zei dat mensen logisch zijn? Hoe dan ook, die dalende olieprijs is een van de redenen waarom de inflatie zou moeten afkoelen. Al dreigt dit minder of in elk geval trager op te gaan voor Europa, dat zucht onder een uitzonderlijke gas- en elektriciteitscrisis.

Geldgroei

Nog een belangrijke reden om een lagere inflatie te verwachten, is dat de geldgroei scherp teruggevallen is. Uiteindelijk is prijsinflatie een monetair fenomeen want een uiting van een stijging van de geldgroei en/of van de omloopsnelheid van geld. Dat is de reden waarom iemand als Ambrose Evans-Pritchard de huidige verhogingen van de rente door centrale banken verkettert: dankzij die terugval van de geldgroei zou een afkoeling van de inflatie al lang ingebakken zitten in het systeem.

Een echte recessie

In elk geval geldt dat, naarmate de globale recessie verder oprukt, zowel de geldgroei als de vraag naar olie en andere producten verder zou moeten terugvallen met als gevolg een serieuze verlaging van de inflatie. Recessies worden zelfs steevast ingeluid door iets wat de geldgroei nogal bruusk ‘afknijpt’: een inverse rentecurve (langetermijnrentes staan daarbij geheel of gedeeltelijk lager dan  kortetermijnrentes, daar waar ze er normaliter boven staan).

De reden hiervoor is simpel: commerciële banken lenen geld uit op lange termijn en ontlenen zelf geld op korte termijn (‘the spread’). Dat kunnen ze enkel doen met winst wanneer de langetermijnrente (hun opbrengst) hoger staat dan de kortetermijnrente (hun kost). Als dat niet meer het geval is, verstrengen ze hun leenvoorwaarden en vallen de commerciële leningen en dus ook de geldgroei scherp terug.

En jawel hoor: momenteel hebben tal van landen, waaronder ook de VS, een geheel of gedeeltelijk omgekeerde (of minstens platte) rentecurve.

Niet permanent?

Kortom, historisch gezien is een zekere terugval van de inflatie zo goed als zeker. Al zou een verdere (nucleaire) escalatie van de oorlog in Oekraïne, inclusief nieuwe aanslagen op onze energie infrastructuur, natuurlijk alsnog roet in het eten kunnen gooien. Een andere vraag is hoe scherp en permanent die waarschijnlijke terugval wordt. Wat dat betreft, ziet het er helaas heel wat minder positief uit.

In een tweede stukje zal ik onder meer argumenteren dat centrale banken hun rente wellicht niet eens voldoende gaan kunnen verhogen om de huidige inflatie opstoot helemaal de kop in te drukken. Daarvoor liggen de schulden veel te hoog en is de geldhonger van overheden ook te groot.

Geconfronteerd met het risico op zware schade aan het financieel systeem en de economie, en de bijhorende (deflatoire) depressie, gaan centrale bankiers straks met name opnieuw capituleren (‘pivot’) en hun anti-inflatoir beleid vervroegd stopzetten. Hoezeer ze nu ook benadrukken dat het hen menens is.

Magere jaren

Positief is wel: eens de schuldenbergen, dankzij de hoge inflatie, goeddeels weggesmolten zijn, komt er wél ruimte om die inflatie te bestrijden en met wortel en al uit te roeien. Zoals in 1980. Met andere woorden: voor er weer vette (beurs)jaren kunnen aanbreken, moeten we bijna zeker eerst door een periode van magere of moeilijke jaren.

Koen Tanghe