fbpx


Actualiteit

Hoog tijd om eens diep in te ademen




Vrijdag 30 oktober 2020, 19.00 uur. Met een bang hart plaats ik me voor het televisiescherm waar net de persconferentie van de Veiligheidsraad is begonnen. Met elk uitgesproken woord voel ik me opnieuw rustiger worden. De strenge maatregelen zijn duidelijk, maar hebben ook oog voor het menselijke aspect. Alleen onze kersverse minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maakt een kleine emotionele  uitschuiver wanneer hij stelt dat er binnen twee weken voor niet-coronapatiënten geen plaats meer zal zijn op intensieve zorgen. Wanneer…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Vrijdag 30 oktober 2020, 19.00 uur. Met een bang hart plaats ik me voor het televisiescherm waar net de persconferentie van de Veiligheidsraad is begonnen. Met elk uitgesproken woord voel ik me opnieuw rustiger worden. De strenge maatregelen zijn duidelijk, maar hebben ook oog voor het menselijke aspect. Alleen onze kersverse minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maakt een kleine emotionele  uitschuiver wanneer hij stelt dat er binnen twee weken voor niet-coronapatiënten geen plaats meer zal zijn op intensieve zorgen. Wanneer ik een uurtje later de televisie gerustgesteld uitschakel, valt de nacht over het land.

Een weekend van collectieve waanzin

Het stond in de sterren geschreven dat het zou gebeuren, maar ergens hoopten we met velen dat het gezond verstand zou zegevieren. Het was ijdele hoop. De winkels hadden hun deuren amper geopend of er begon een ongeziene stormloop. Onze drang om te hamsteren en te consumeren is blijkbaar zeer sterk ingebakken in onze cultuur en daarom moeilijk aan banden te leggen.

Nochtans werden er voldoende haalbare alternatieven aangeboden. Winkels kunnen overschakelen op bestellen online, afhalen aan de deur. Tuinzaken, doe-het-zelf-zaken en boekenwinkels blijven open en kunnen ons beschermen tegen de verveling. En er zijn nog altijd de online winkels die ons graag in groten getale zien komen. Al kunnen we ons bij die laatste mogelijkheid toch wel wat vragen stellen. Pas zondagavond werd duidelijk dat tuinzaken in de aanloop naar Kerstmis geen kerstartikelen mogen blijven aanbieden om valse concurrentie tegen te gaan. Anders had je in de aanloop naar Sinterklaas ook de speelgoedwinkels moeten openhouden.

Maar als we de bescherming van onze eigen winkels zo belangrijk vinden, moeten we ons dan geen vragen stellen over de uiterst gunstige concurrentiepositie die onze overheid deze online winkels in het schoentje werpt? Hoe dan ook, zaterdag en zondag stroomden de winkelstraten vol en zochten we schouder aan schouder naar wat we de voorbije dagen, weken en maanden ook hadden kunnen zoeken.

Een weekend van collectieve hysterie

De reacties op de beelden van overvolle winkelstraten lieten niet lang op zich wachten. Facebook werd een forum voor verzuurde reacties op de waanzin van de dag. De krantencommentatoren, de wetenschappers, de politici, ze vielen over elkaars woorden om het menselijk weekendgedrag streng te veroordelen. Veelal terecht, maar de teneur van de reacties was geen uitgestoken hand naar de groep shoppers die de ernst van de situatie niet kan vatten. Wat dacht je van volgende facebookpost?: ‘Geniet allemaal van jullie koopzondag. Wij doen hier nog wel even verder. Tot over een week of twee, dan kan je ineens laten weten wat je hebt gekocht.’ Of wat denk je van een gouverneur die op de shoppingzondag reageert met de boodschap dat ze hoopt dat het een ganse dag gaat gieten?

Het eerste voorbeeld kan je nog begrijpen. De auteur van deze post staat zelf in de gezondheidssector en moet elke dag vechten tegen deze ongrijpbare vijand, maar de snelheid waarmee haar post werd gedeeld en versterkt sprak boekdelen. De uitspraak van de gouverneur daarentegen was een uitspraak haar functie onwaardig. Uiteraard waren het allemaal momentopnames die werden ingeven door de onmacht van het moment, maar ze illustreren hoe onze samenleving rond Covid-19 snel begint te polariseren.

Tijdsgeest van het vingertje

Deze polarisatie in onze samenleving is geen nieuw verschijnsel. In plaats van op zoek te gaan naar oplossingen, steken we onze energie liever in het zoeken naar schuldigen. Iemand moet het gedaan hebben en ‘ik’ ben het vooral niet zelf, het zijn ‘de anderen’.

Jongeren dragen een grote verantwoordelijkheid voor deze nieuwe golf. Of nee, het zijn de etnische groepen in onze samenleving die boter op het hoofd hebben. Weer fout, het zijn de culturo’s die het nodig vinden om na een bezoekje aan een voorstelling of musea om elkaars hals te hangen. Weten we het nu nog niet, de cafés hebben ons de das omgedaan. Klopt niet, we hadden beter de scholen dichtgegooid. En zo kunnen we uren verder gaan tot we uiteindelijk iedereen met de vinger hebben gewezen en moederziel alleen achterblijven als ‘onschuldige’ zonder oplossingen.

Vingertjes gaan in alle richtingen.

In een periode waarin eenheid de sleutel is om ons leven draagbaar te houden, hebben we er blijkbaar voor gekozen om iedereen behalve onszelf met de vinger te wijzen. Zo glijden we stapje voor stapje af naar Amerikaanse toestanden waar mensen met getrokken wapens tegenover elkaar komen te staan. Politici wijzen wetenschappers met de vinger, wetenschappers doen op hun beurt hetzelfde met de politici met als gevolg is dat de samenleving het vertrouwen verliest in zowel de wetenschappers als de politieke klasse. Het gevolg van deze golf van wantrouwen is dat ook binnen de verschillende groepen het wantrouwen tegenover elkaar begint toe te nemen.

Laten we niet alle fundamenten van onze samenleving op de schop nemen of we stevenen we af op een sociaal infarct en zal het vele jaren duren voor we alles opnieuw hebben opgebouwd. Laten we dus met zijn allen eens diep ademhalen en er samen voor zorgen dat Vlaanderen, België, Europa en de wereld ook na deze pandemie nog de moeite waard zijn om in te leven.

Hans Gooris

Hans Gooris was algemeen coördinator van Gynaika en Piazza dell'Arte, twee culturele organisaties, en schreef hij regelmatig artikels voor het magazine DNA, Dag en Nacht in Antwerpen.