fbpx


Buitenland, Politiek
Iran

Iraniërs hebben geen zin om ‘beul’ te verkiezen

18 juni presidentsverkiezingen



Op 18 juni mogen de Iraniërs naar de stembus gaan om de opvolger van huidige president Rouhani te kiezen. Maar alles wijst erop dat ze daar geen zin in hebben. De opkomst wordt niet hoger ingeschat dan 20 à 30 procent. Dat leidt nu al tot heftige discussies tussen de verschillende facties van het regime. De meest gehoorde zin in Iran vandaag is: 'ik ga niet stemmen'. Verkiezingen in een dictatuur In Iran zijn de verkiezingen telkens een bijzondere gebeurtenis.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Op 18 juni mogen de Iraniërs naar de stembus gaan om de opvolger van huidige president Rouhani te kiezen. Maar alles wijst erop dat ze daar geen zin in hebben. De opkomst wordt niet hoger ingeschat dan 20 à 30 procent. Dat leidt nu al tot heftige discussies tussen de verschillende facties van het regime. De meest gehoorde zin in Iran vandaag is: ‘ik ga niet stemmen’.

Verkiezingen in een dictatuur

In Iran zijn de verkiezingen telkens een bijzondere gebeurtenis. Vooral als het om presidentsverkiezingen gaat. Ze moeten de schijn van een democratisch proces hoog houden.  Terwijl de structuur en de werking van de verkiezingen niet democratisch zijn. De leider van het regime, Ali Khamenei staat ‘wettelijk’ boven de wet. Hij bepaalt de gang van zaken. Hij regelt de verkiezingen , zorgt voor de uitkomst ervan en hoeft zich enkel te verantwoorden tegenover God. De verkiezingen staan onder toezicht van de “Raad der Hoeders” of “Guardian Council” . Maar de leden zijn direct en indirect door Khamenei zelf benoemd.

In alle landelijke verkiezingen speelt de ‘Raad der Hoeders’ of ‘Guardian Council‘ een cruciale rol. De belangrijkste taken van de Raad bestaan uit het toezicht op en de poortwachtersfunctie voor de verkiezingen en het toezicht op de wetgeving van het Iraanse Parlement, de zogeheten Majlis, door de aangenomen wetten te toetsen aan de grondwet en sharia.

De Raad der Hoeders

De Raad der Hoeders bestaat uit twaalf personen waarvan zes geestelijken en zes juristen. De zes geestelijken zijn direct benoemd door Khamenei. De zes juristen worden voorgedragen aan Majlis, door het hoofd van de rechtelijke macht. Die is op zijn beurt ook door Khamenei benoemd. Majlis mag dan ‘ja’ of ‘nee’ zeggen tegen de voorgedragen juristen.

De Raad beslist in een korte procedure wie er mag meedoen aan een verkiezingen. Voor deze ronde heeft de Raad van de 592 aanmeldingen slechts zeven personen toegelaten als kandidaat. Bijna allemaal hebben ze geen bestuurlijke ervaring. Ook bekende namen zijn afgewezen voor deelname aan de verkiezingen. Onder hen de huidige vice president, Eshagh Jahangiri, de voormalige president Ahmadinejad en Ali Larijani . De reden voor afwijzing is hen niet medegedeeld. Algemeen wordt aangenomen dat Khamenei met zijn zeven kandidaten de weg vrij wil maken voor het presidentschap van Ebrahim Raisi die als ‘de beul van ’88‘ bekend staat.

Interne machtsstrijd,

Het enige nut dat de verkiezingen hebben voor het regime zit in het feit dat ze de vertoning en de opkomstcijfers gebruiken om zich vooral in het Westen als een legitieme overheid voor te doen. Het groeiende nadeel daarvan is dat de verkiezingen steeds meer de interne machtsstrijd openbaren en de kwetsbaarheid van het regime bloot leggen. Daarom wil Khamenei, sinds de massale protesten na de presidentsverkiezingen in 2009, openlijk af van de presidentsverkiezingen. Hij wil de president door het parlement te laten kiezen. Maar dat is hem door zijn tanend gezag, niet gelukt.

De interne machtsverhouding in het regime maakt het Khamenei steeds moeilijker om de gang van zaken in de verkiezingen en de uitkomst daarvan te regelen. Hij snijdt nu verder in de ‘inner circle’ van het regime en laat voor het eerst geen ruimte meer over voor de zogenaamd gematigden. Zo heeft hij voor deze verkiezingen, zelfs zijn trouwe naasten niet toegelaten. Ali Larijani is daar een voorbeeld van. Tot vorig jaar is hij twaalf  jaar lang Parlementsvoorzitter geweest. Nu is hij ongeschikt bevonden om aan de verkiezingen mee te doen. Op deze wijze krimp de machtsbasis van het regime verder in.

Drie opstanden

Maar waarom laat Khamenei iedereen vallen die hem tot dienst staat, zoals de zogenaamd gematigden en hervormers? Iran leeft nu in een heel ander tijdperk dan vier jaar geleden. Sinds de vorige verkiezingen zijn er drie opstanden geweest die voor het eerst de verdwijning van het gehele regime hebben geëist. De eerste opstand begon in de laatste dagen van 2017 en ging door tot in 2018. De tweede kwam er in november 2019 en werd met grof geweld de kop ingedrukt. In 2020 was er nog een opleving.

Maar een nieuwe opstand doemt aan de horizon. Daar is iedereen het over eens. Van diverse facties van het regime tot en met de oppositie die het regime wil omverwerpen. Vorige week heeft voormalige president Ahmadinejad nog gewaarschuwd voor een nieuwe opstand van armen. Hij zei nog: ‘ik lijk op een herder die op een heuvel staat en waarschuwt voor de overstroming die aankomt.’

De handelwijze van Khamenei in deze verkiezingen lijkt in eerste instantie een antwoord te zijn op die ‘overstroming’.  Die vormt een existentiële dreiging voor zijn regime. Daarom wil hij iemand als Raisi aan het roer hebben. Want die deinst niet terug voor een nieuwe massaslachting.

 

De nucleaire deal

Iran staat internationaal geïsoleerd. De economie is failliet. Bijna 80% van de Iraniërs leeft onder de armoedegrens. De onderhandelingen tussen het regime en de wereldmachten over de nucleaire deal van 2015,  de JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action) die sinds kort in Wenen wordt gevoerd, stagneren. Hoewel de partijen er een positief geluid over willen laten horen. De aanpak van Trump die zich terugtrok uit de nucleaire deal lijkt nog steeds de beste. Vooralsnog zet ook president Biden die voort.

Terrorisme financieren

De bedoeling is dat de  onderhandelingen leiden tot opheffing van de Amerikaanse sancties. Maar zelfs als dat doel bereikt is, zal het weinig uit maken voor het regime en voor de Iraniërs. Want het regime weigert om deel te namen aan FATF, de Financial Action Task Force die het financieren van terrorisme wil tegen gaan. De hoge functionarissen van het regime waarschuwen dat zelfs Rusland en China niet bereid zijn met het regime financiële transacties aan te gaan als Iran niet deelneemt aan de FATF.

Te midden van alle problemen gaat het regime op zoek naar enige legitimiteit om de moraal van zijn aanhang hoog te houden. Zo laat Khamenei zich prijzen door de leiders van Hamas, Ismail Haniyeh  en Islamitisch Jihad, Ziyad al-Nakhalah. Ze bedanken Khamenei voor hulp, wapens en inzet van Revolutionaire Gardisten (IRGC) in de oorlog tegen Israël.

De presidentsverkiezingen van 18 juni lijken de overgang naar een nieuwe fase in te luiden. Een fase waarin de internationale factoren weinig kansen te bieden hebben voor het regime. Waarin regionale landen met wereldmachten een front vormen tegen het regime. Terwijl het regime zich opmaakt voor een harde confrontatie met zijn eigen bevolking in een existentiële strijd. In deze fase wil Europa nog steeds niks weten van een harde aanpak. Zo lijkt het de kant van het regime te blijven kiezen.

 

 

[ARForms id=103]

Sed Morteza