Journalist Le Soir ontdekt omgekeerde transfers en wordt onwel

De haute finance blijft aan zet in België, maar de coronacrisis zorgt toch voor een kleine verschuiving.

Le Soir pakte dit weekend uit met een primeur. Journalist Eric Deffet had zowaar een transfer ontdekt die van het Zuiden naar het Noorden loopt. Het gaat over de pensioenen voor de lokale besturen. Dit is het gevolg van de wet Bacquelaine, die er in 2018 kwam om het pensioenprobleem van de lokale besturen aan te pakken. Ze geeft vanaf 2019 een korting op de responsabiliseringsbijdragen aan besturen met een voldoende hoge tweede pijler. Besturen met een onvoldoende hoge pijler betalen die korting.

Gezien het systeem van de tweede pijler in Vlaanderen reeds langer en beter ingeburgerd is, betekent dit voor 2019 dat van de €29,1 miljoen korting die werd toegekend €22,2 miljoen naar 299 Vlaamse entiteiten ging. 110 Waalse lokale besturen hadden recht op €6,2 miljoen, terwijl er slechts vier Brusselse besturen opduiken in de lijst, goed voor €693.000.

Ongehoord!

Ongekend en ongehoord, zo vonden ze bij Le Soir. ‘A ce petit jeu, les chiffres donnent le vertige aux francophones’. Één vermeende omgekeerde transfer en de francofonie wordt mottig…

Nathalie Debast, woordvoerster bij de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG), nuanceert het verhaal. ‘Op het moment van de goedkeuring van de wet Bacquelaine hadden de Vlaamse lokale besturen — mede onder initiatief van de VVSG — al een langere traditie in een tweede pijler voor contractanten dan de Brusselse en Waalse besturen. Momenteel is aan Waalse en Brusselse kant een inhaalbeweging bezig, maar die was in 2019 onvoldoende om een zogenaamde ‘transfer’ te vermijden.’

Kortstondig effect

‘Het is absoluut niet zeker dat het beeld van 2019 in 2020 en de jaren nadien zich herhaalt: steeds meer besturen voldoen intussen wel aan de voorwaarden van een tweede pijler. Dat betekent dat ze ook recht hebben op korting en dat de globale pot om de korting mee te financieren (de toeslag voor besturen met een onvoldoende tweede pijler) kleiner wordt. Er komen dus minder middelen voor meer besturen, waardoor ook een eventuele transfer zeker kleiner zal worden.’

‘De totaal toegekende korting (€29,1 miljoen) gaat voor 2019 inderdaad vooral naar Vlaamse lokale besturen en wordt dus vooral door Waalse en Brusselse entiteiten gefinancierd. Deze korting verdwijnt echter in het niets bij de totale factuur van de statutaire pensioenen voor lokale besturen. Die komt voor heel België in 2019 uit op €2,7 miljard, dus bijna honderd keer meer. Als men wil berekenen hoe het tussen de regio’s zit, moet men alles meenemen, niet enkel dit ene element. Daar komt bovenop dat er niet enkel transfers zijn tussen regio’s. Binnen eenzelfde regio zie je door het systeem net zo goed overdrachten.’

Verzet VVSG

‘De VVSG heeft zich overigens altijd verzet tegen dit onderdeel van de wet-Bacquelaine’, merkt Debast nog op. ‘Het belangrijkste bezwaar is dat de stimulans voor een tweede pijler gedragen wordt door andere lokale besturen en niet door extra federale middelen.’

‘Niet alle besturen betalen een responsabiliseringsbijdrage. Dat is enkel het geval wanneer in hetzelfde jaar de basisbijdragen op het salaris van de actieve statutairen niet volstaan om de pensioenen uitbetaald aan ex-statutairen van hetzelfde bestuur te financieren. De responsabiliseringsbijdrage is dan gelijk aan het verschil tussen de door het bestuur betaalde basisbijdrage en de pensioenlast van dat bestuur, vermenigvuldigd met een responsabiliseringscoëfficiënt. Die bedraagt vandaag 50%.’

Goedkope verontwaardiging

‘De entiteiten die de bijdrage betalen genieten op zich al een stuk solidariteit van de andere lokale besturen, maar zijn logischerwijs de enigen die een korting kunnen krijgen. Andere besturen, die geen tekort hebben op de pensioenbalans, genieten dit voordeel niet, ook al hebben ze een voldoende hoge tweede pijler.’

We kunnen het in het slechtste geval dus hebben over een kortstondige ‘blip’ op de transferradar. Le Soir zoekt spijkers op laag water en vindt daar een voedingsbodem voor goedkope verontwaardiging.

Winny Matheeussen :Winny Matheeussen (1973) noemt zichzelf misantroop, hondenvriend en bergzitter.