fbpx


Buitenland

Politiek gemotiveerde pornografie: in de Russische cel door Rammstein…

Een relaas over de hedendaagse Russische justitie



Al ver voor het begin van de oorlog in Oekraïne verdwenen in Rusland honderden mensen op grond van gefingeerde juridische redenen achter slot en grendel. Eén van hen is Andrej Borovikov. Veroordeeld wegens het opslaan van een videoclip van Rammstein.  Andrej Borovikov is een voormalig coördinator van de staf van Aleksej Navalny in de noordelijke havenstad Archangelsk. Borovikov werd op 29 april 2021 veroordeeld tot twee jaar en zes maanden strafkamp. Het oordeel is gebaseerd op het in 2014 opslaan…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Al ver voor het begin van de oorlog in Oekraïne verdwenen in Rusland honderden mensen op grond van gefingeerde juridische redenen achter slot en grendel. Eén van hen is Andrej Borovikov. Veroordeeld wegens het opslaan van een videoclip van Rammstein. 

Andrej Borovikov is een voormalig coördinator van de staf van Aleksej Navalny in de noordelijke havenstad Archangelsk. Borovikov werd op 29 april 2021 veroordeeld tot twee jaar en zes maanden strafkamp. Het oordeel is gebaseerd op het in 2014 opslaan van de openbaar toegankelijke videoclip ‘Pussy’ van de Duitse rockband Rammstein in zijn gebruikersprofiel op vk.com. Dat is het Russische equivalent van Facebook.

De rechter achtte het, ook zeven jaar na dato, bewezen dat de 33-jarige die vorig jaar zomer vader werd, op deze manier pornografie had verspreid. Na een hoger beroep werd de strafmaat verminderd tot 2 jaar en 3 maanden. Getroffen door de absolute onrechtmatigheid van het oordeel, besloot ik Andrej te schrijven via een online systeem van het Russisch penitentiaire systeem.

Hoewel de brieven eerst door de censuur moeten en hij meerdere malen van het ene naar het andere kamp werd gestuurd, kwam er toch een regelmatige briefwisseling op gang met de sympathieke Rus uit het Hoge Noorden.

Revisie en Rammstein

In januari kreeg ik goed nieuws uit strafkamp nummer 7 bij Archangelsk. Geheel onverwacht kondigde het Hoger Gerechtshof in Sint-Petersburg een revisie aan. Andrej werd overgeplaatst naar de gevangenis in de stad. De verwachtingen waren hoog gespannen toen op 22 maart en 1 april de verdediging voor de plaatselijke rechtbank het oordeel nog eens mocht aanvechten.

Hierbij leek ook de relatie van de muzikanten van Rammstein met de machthebbers in het Kremlin een rol te spelen. Lange tijd waren de voormalige Oost-Duitsers namelijk graag geziene gasten in Rusland. Zanger Till Lindemann nam vorig jaar speciaal voor de negende mei, de dag van de overwinning op de nazi’s, een Russischtalig soldatenlied op in de Hermitage in Sint-Petersburg. De video was regelmatig op de staatstelevisie te zien.

In september trad hij er zelfs live mee op tijdens een militaire parade op het Rode Plein. Daarna waren er echter aanvaringen met de Russische overheid. Lindemann zou bezoek hebben gehad van de politie tijdens een hotelverblijf en een optreden op een festival werd onder vage omstandigheden geannuleerd.

De eerste voorzichtige politieke boodschap van de band kwam op 4 maart van dit jaar. Rammstein sprak zich op haar homepage uit tegen de Russische regering en de oorlog. Zonder dit officiële statement hadden de argumenten van de verdediging dat een gerespecteerde band als Rammstein geen pornografische videoclips zou kunnen produceren, wellicht succes hebben gehad. Nu besloot de rechtbank op 1 april dat het oordeel voor Andrej Borovikov ongewijzigd van kracht blijft.

Waarheid in de vuilnisbakken van de nieuwsprogramma’s

Over hoop en wanhoop in detentie schreef de voormalig medewerker van Navalny: ‘De revisie van 1 april is voorbij en ik zit nog steeds in de gevangenis. Ik begrijp natuurlijk wat voor rechtspraak het hier is, maar toch had ik de stille hoop dat ze in ieder geval de strafmaat nog eens zouden reduceren. Al was het alleen maar uit respect voor het Hoger Gerechtshof. Dat is normaal gesproken gebruikelijk onder ambtenaren in Rusland.

Maar nee, alles bleef ongewijzigd. Ik was bang dat een dergelijk resultaat mij psychisch zou breken. Dat is gelukkig niet zo. Ik voel me redelijk opgewekt. De gestoorde opa die eerst bij me zat, hebben ze vrijgelaten. Ik heb nu drie andere celgenoten. Die zijn wel in orde. Het voornaamste is dat ze zwijgzaam zijn.

Toen ik in februari van het kamp naar de gevangenis kwam, belandde ik in een informatief vacuüm. Na verloop van tijd kreeg ik weer nieuws uit brieven. Ik kreeg laatst maar liefst 8 edities van de oppositiekrant ‘Novaja Gazeta‘ nagestuurd uit het kamp! Het is heel erg jammer dat ze inmiddels gedwongen werden te stoppen. Die krant was voor mij een golfje vrijheid in de stroom propaganda die dagelijks over ons wordt uitgegoten. Nu moet ik opnieuw als een hongerige bedelaar op zoek naar de waarheid in de vuilnisbakken van de nieuwsprogramma’s op de radio’.

Covid is obscurantisme

Desalniettemin vindt Andrej ook over tot voor kort nog actuele thema’s rake woorden: ‘Covid-19 is obscurantisme. Ik vraag iedereen die eraan gelooft en mij brieven schrijft: waarom vindt er in de gevangenissen en strafkampen geen massale sterfte plaats?

Ze hebben mij van de ene naar de andere gevangenis gedeporteerd, in benauwde overvolle wagons. Ik zat met veel te veel mensen samengeperst in een cel. In de kampen wonen we nauw behuisd in barakken met 50 tot 60 man. Onder mijn medegevangenen zijn vele aidspatiënten. Die hebben helemaal geen immuniteit meer. Ze zijn voortdurend verzwakt, krijgen alle mogelijke ziektes, maar alleen geen corona. Iedereen hier grapt dat sinds Oekraïne, corona in Rusland is verdwenen’.

Eén wet, twee maten

Andrej Borovikov werd veroordeeld op grond van een wet met de stoffige titel ‘onwettige productie en verspreiding van pornografisch materiaal of voorwerpen met gebruik van massamedia of informatie- en telecommunicatiemiddelen met inbegrip van het internet’.

Het advocatentijdschrift advgazeta.ru wist in augustus 2020 te berichten dat een zekere S. – in tegenstelling tot Borovikov nergens met naam en toenaam genoemd – in 2018 een groot aantal pornovideo’s zou hebben geüpload naar een file hosting server. Op 4 maart 2019 veroordeelde de rechtbank in Novosibirsk hem op basis van bovenstaande wet tot 2 jaar en 2 maanden gevangenisstraf.

Een voorwaardelijke straf werd afgewezen omdat in de video’s een kind zou zijn vertoond dat jonger was dan 14 jaar. De ingehuurde advocaat klaagde tegen het oordeel en betoogde dat de gebruikte server geen deel uitmaakte van openbaar toegankelijke massamedia en S. derhalve geen pornografie in de zin van de betreffende wet had verspreid.

Cassatie doet er een schep bovenop

De cassatierechter deed er zelfs nog een schepje bovenop: ‘Het uploaden van het materiaal door de aangeklaagde was reeds een bevestiging voor de aanwezigheid ervan op het internet. Video’s die reeds op het internet beschikbaar zijn, kunnen niet nog eens op internet worden verspreid’. S. die bekende de bestanden, inclusief kinderporno, te hebben verspreid via webhosting, werd na het hoger beroep direct op vrije voeten gesteld.

Deze juridische haarkloverij wordt in de huidige Russische rechtspraak uiteraard alleen gehoord bij daadwerkelijk gepleegde strafbare feiten waar wellicht ook de een of andere steekpenning aan te pas is gekomen. Voor gefingeerde, politiek gemotiveerde zaken gelden uiteraard andere maatstaven. Tijdens de zitting op 1 april die gedeeltelijk werd gefilmd, riep een van de aanwezigen: ‘Andrej, heb je 1984 nu eindelijk gelezen?’ Zijn laconieke antwoord was: ‘Waarom zou ik dat lezen? Ik zit er middenin’.

Ardy Beld