fbpx


Buitenland
Catalaans

Kan het Catalaans overleven in Frankrijk?




Taal is een rijkdom voor iedere persoon, samenleving, natie en staat. Taal is cultuur. Meertaligheid is een verrijking voor iedereen en overal ter wereld. Catalanen, of ze nu de Spaanse, Franse of Italiaanse nationaliteit hebben, weten dit maar al te goed. Ze spreken allemaal meer dan één taal sinds ze kinderen zijn in Barcelona, Perpignan of Alghero (op Sardinië – red.). Tweetaligheid en het leven met minstens twee culturen (waaronder de Spaans/Castiliaanse – red.) heeft hen in staat gesteld zich te verrijken en een opener visie op de wereld te hebben in vergelijking met wie eentalig en monocultureel is.

Bescherming

Het Catalaans heeft echter geen staat om het te beschermen, hoewel het officieel is in Andorra. Het heeft altijd moeten co-existeren met meerderheidstalen als Spaans en Frans. Talen die nooit met uitsterven bedreigd of verboden zijn geweest, talen die over de hele wereld miljoenen sprekers hebben.

De staten waar Catalaans wordt gesproken hoeven er niet bang voor te zijn, want geen enkele minderheidstaal heeft ooit de meerderheidstaal van de staat doen verdwijnen of zal dat ooit doen. Hoe kan het Catalaans, met tien miljoen sprekers, het Spaans doen verdwijnen;  de op één na meest gesproken taal ter wereld isDat is taalkundig en sociaal onmogelijk.

Desondanks is het Catalaans in Spanje in de loop van de geschiedenis vervolgd en verboden geweest. Het was verboden op alle niveaus: op educatief, politiek, sociaal, cultureel, wetenschappelijk gebied omdat het altijd de bedoeling is geweest het Catalaans tot een nutteloze taal te maken om te provoceren dat het zal uitsterven. Vandaag heeft het Catalaans zonder bescherming geen gewaarborgde toekomst. Die staat immers onder druk van Spanjaarden en Fransen. Daarom zijn de Catalanen altijd op hun hoede voor nieuwe wetten die het Catalaans in gevaar brengen of bedreigen. Wanneer dit gebeurt, trekken zij er massaal op uit om de natuurlijke taal van Catalonië en de Catalaanse Landen, het Catalaans, te verdedigen en te rechtvaardigen.

Demonstratie in Perpignan

Dit weekend vond in Perpignan, hoofdstad van Noord-Catalonië — grondgebied van de Franse staat sinds het Verdrag van de Pyreneeën (1659) — een grote demonstratie plaats tegen het besluit van de Franse Grondwettelijke Raad om de wet op de zogenaamde regionale talen te censureren. De demonstratie werd geleid door Catalaanse burgemeesters en gekozenen van alle partijen die Perpignan besturen, behalve extreemrechts. De burgemeesters droegen de Franse driekleur op hun borst en Catalaanse vlaggen. In een gebaar dat nog nooit eerder was vertoond.

Zo’n 2.500 mensen waren aanwezig. En voor het eerst in vele jaren bracht de manifestatie Catalanen bijeen die in het noorden en het zuiden zijn gekozen. De meest herhaalde boodschap was: ‘onderwijs in het Catalaans is een fundamenteel mensenrecht dat niet door de Franse autoriteiten mag worden aangevallen”.

In Perpignan heeft het Catalaans in de moeilijkste momenten overleefd omdat de zigeunergemeenschap nooit is opgehouden het te spreken of het sociaal te gebruiken. De grote taak van het herstel is in de afgelopen veertig jaar uitgevoerd dankzij de ‘Escola Bressola’ die de afgelopen decennia Frans-Catalaanse kinderen in het Catalaans heeft onderwezen. Ook Radio Arrels, een radiostation dat al veertig jaar in het Catalaans uitzendt en de Federatie van Catalaanse Culturele Entiteiten, speelden een belangrijke rol in het overleven van het Catalaans in Frankrijk.

Bescherming (bis)

Het Catalaans in Frankrijk heeft bescherming nodig van de Franse staat, de noordelijke Catalanen weten dat en daarom oefenen zij druk uit op hun politici omdat zij het recht op onderwijs in het Catalaans, dat zo moeilijk voor hen te verkrijgen en te behouden is geweest, niet willen verliezen.

De Catalaanse taal is van fundamenteel belang voor de identiteit van de Catalaanse natie. En in het verlengde daarvan, voor de identiteit van alle Catalaanse landen waar Catalaans wordt gesproken – in al zijn dialectvarianten. Daarom zullen de Catalanen altijd blijven strijden om hun taal, het Catalaans, te verdedigen en te beschermen.

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

[ARForms id=103]

Mireia Ferran

Mireia Ferran werkt in het Museum Histórica de Catalunya, het historisch museum van Catalonië in Barcelona.