fbpx


Onderwijs, Wetenschap
Sels

Luc Sels: ‘Van Ranst bewijst samenleving al maandenlang grote dienst’

Academische vrijheid inzet rectorverkiezingen KU Leuven



Op 11 mei is het een hoogdag aan de KU Leuven. De rectorverkiezingen vinden dan plaats. Er zijn twee kandidaten: huidig rector prof. Luc Sels (programma in link), een socioloog die sinds 1996 doceert aan de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen en prof. Jan Tytgat (programma in link), een toxico- en farmacoloog die sinds 1999 diensthoofd is van de afdeling Toxicologie en Farmacologie. De inzet van deze verkiezingen zijn de basisfinanciering en de academische vrijheid. Basisfinanciering Over de basisfinanciering kunnen we…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Op 11 mei is het een hoogdag aan de KU Leuven. De rectorverkiezingen vinden dan plaats. Er zijn twee kandidaten: huidig rector prof. Luc Sels (programma in link), een socioloog die sinds 1996 doceert aan de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen en prof. Jan Tytgat (programma in link), een toxico- en farmacoloog die sinds 1999 diensthoofd is van de afdeling Toxicologie en Farmacologie. De inzet van deze verkiezingen zijn de basisfinanciering en de academische vrijheid.

Basisfinanciering

Over de basisfinanciering kunnen we kort zijn. Dit thema leeft al langer in de academische wereld. De universiteiten krijgen middelen voor wetenschappelijk onderzoek van de Vlaamse overheid. Volgens het principe van de basisfinanciering zou het geld worden verdeeld over de verschillende onderzoekers, op basis van de evaluatie van het in het verleden geleverde werk. Dit staat in contrast met het huidige systeem van projectfinanciering. Hierbij dienen onderzoekers telkens projectvoorstellen in, waarmee ze dan binnen de universiteit rechtstreeks met elkaar in concurrentie gaan om de middelen binnen te halen. Hierdoor krijg je een alles-of-niets-spel, waarbij sommigen aanzienlijke fondsen verwerven om hun projecten te verwezenlijken, terwijl anderen op droog zaad blijven zitten. Een basisfinanciering zou hier soelaas kunnen bieden. De concurrentie blijft dan wel nog bestaan bij het verwerven van externe middelen bij bijvoorbeeld het FWO of privé-partners.

Tijdens de vorige rectorverkiezingen, waarbij Sels opkwam tegen zittend rector Rik Torfs, was basisfinanciering een belangrijk thema. Sels kwam toen op als een verdediger van dit principe. Eenmaal verkozen borg hij dit thema echter op om er tijdens zijn rectorschap niet meer op terug te komen. Dit heeft gezorgd voor teleurstelling bij het academisch personeel dat destijds voor hem koos.

Academische vrijheid en Marc Van Ranst

Een maatschappelijk belangrijker thema is echter de academische vrijheid. Onder het bewind van Sels is er een angstklimaat binnen geslopen in de wandelgangen van de universiteit. De eenzijdige manier waarop viroloog prof. Marc Van Ranst de coronacrisis kaapte is hier niet vreemd aan. Van Ranst is natuurlijk, als directeur van het Rega-instituut, een belangrijke speler die aanzienlijke fondsen weet binnen te halen voor wetenschappelijk onderzoek. Door de jaren heen heeft hij een netwerk opgebouwd om U tegen te zeggen. Daarnaast heeft zijn prominente aanwezigheid in de media er voor gezorgd dat het Rega-instituut ook bij de gewone bevolking aan naambekendheid heeft gewonnen. Van Ranst is hét gezicht geworden van de virologie aan de KU Leuven, maar duldt geen tegenspraak en is erin geslaagd dissidente stemmen effectief het zwijgen op te leggen.

Hierdoor is er geen ruimte meer voor een open wetenschappelijk debat en staat de academische vrijheid onder druk. Vanuit verschillende hoeken bereikte ons op de redactie berichten van academici die zich niet meer ongeremd durven uitspreken en vrezen voor hun middelen, zelfs hun job en hun carrière. De publieke kaltstellung van prof. Lieven Annemans (UGent en VUB) en lector Sam Brokken (PXL Hogeschool), omwille van dissidente meningen die ingaan tegen het officiële narratief, is hier niet vreemd aan en geldt als waarschuwing voor Vlaamse academici. Een effectieve strategie, zo blijkt. Niemand steekt nog het hoofd boven het maaiveld. Van enige vorm van tegensprekelijk debat over het coronabeleid is in Vlaanderen geen sprake meer.

Belofte maakt schuld

In april vorig jaar verkondigde rector Sels op Radio 1 dat we steeds bij hem verhaal mochten halen indien we Van Ranst konden betrappen op een politieke uitspraak. Sels is namelijk steeds achter Van Ranst blijven staan en leende hem zelfs herhaaldelijk zijn dienstwagen om de talrijke verplaatsingen naar tv-studio’s te maken.

Na de legendarisch confrontatie tussen Van Ranst en Jean-Marie Dedecker op Terzake op 15 april jl. denken we dat het tijd is om de rector aan zijn belofte te herinneren. Van Ranst brengt in dat debat niet één wetenschappelijk argument naar voren, maar ontpopt zich als een politicus die zich bijwijlen ook de rol van procureur aanmatigt. Hij verdedigt het politieke beleid en dreigt herhaaldelijk met boetes en vervolging van diegenen die het zouden wagen de geldende maatregelen te overtreden.

Vraag om reactie op modus operandi Van Ranst

We richten ons tot het rectoraat met een aantal vragen. Zo vragen we om een reactie op de lezing voor Chatham House uit 2019, getiteld ‘How to sell a pandemic’. Daarin doet Van Ranst uit de doeken hoe je door bewust angst te creëren de bevolking in een bepaalde richting kan manoeuvreren. Hij deelt ook zijn strategie omtrent mediamanipulatie: zorg ervoor dat je steeds bereikbaar bent voor journalisten, dan gaan ze niet op zoek naar andere geluiden. De volledige presentatie werd ondertussen verwijderd van het internet. We moeten het stellen met dit fragment.

We vragen eveneens naar een reactie op het optreden van Van Ranst in Terzake. De verklaringen van Van Ranst in het parlement, waarbij hij met enige fierheid getuigde dat hij ‘How to sell a pandemic’ in de praktijk had gebracht, lijkt ons ook wel een commentaar waard. Verder vragen we een reactie op het optreden op de Nederlandse TV, waarbij Van Ranst op sociaal-darwinistische wijze een verband legt tussen een rechtse politieke oriëntatie en de kans op het oplopen van een coronabesmetting.

Kritiekloos antwoord

We krijgen een mail met antwoorden met het uitdrukkelijke verzoek het citaat van de rector integraal en ononderbroken weer te geven.

Rector Sels: ‘Mijn standpunt is ongewijzigd, Marc Van Ranst bewijst als viroloog de samenleving al maandenlang een grote dienst met uitmuntend en onderbouwd wetenschappelijk advies. Daarnaast heeft hij de gave om een breed publiek te bereiken en dat hebben we in de coronacrisis en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan zeer hard nodig. De pogingen om hem onderuit te halen, doen zijn inspanningen oneer aan. Als burger mag hij daarnaast gebruik maken van zijn recht op vrije meningsuiting.’

Als we aandringen om een verduidelijking, vragen we ook naar het Twittergedrag van Van Ranst. Met als voorbeeld de befaamde (en ondertussen verwijderde) tweet van 2 juni 2020 waarin de viroloog een gouden tip had voor de horeca tijdens de lockdowns: ‘zorg dat je meer inkomsten hebt dan uitgaven. Probeer dan maar eens failliet te gaan!’. Tevens voegen we de claim op de ontdekking van hydroxychloroquine als wondermiddel tegen covid-19 toe, die Van Ranst via een persbericht door de KU Leuven de wereld instuurde.

Wat te denken van dit antwoord?

Sels blijft onwrikbaar bij zijn standpunt en is op de hoogte van de conclusie die we uit zijn antwoord trekken: Sels staat achter het angst aanjagen van de bevolking met het doel ze in een bepaalde richting te sturen. Sels blijft achter de claim op de ontdekking van hydroxychloroquine staan en vindt dit blijkbaar een toonbeeld van uitmuntend wetenschappelijk werk. De rector heeft in het verleden benadrukt dat hij veel belang hecht aan wetenschappelijke integriteit. Een claim gebaseerd op een Chinese ghoststudie valt daar blijkbaar onder. Van Ranst inspireerde zo onze overheid om massaal dit geneesmiddel aan te kopen om te verdelen onder de ziekenhuizen, ook al bleek al snel dat de gemaakte claim op niets gebaseerd was. De door Sels aangehaalde dienst voor de samenleving kost de belastingbetaler vooral een klein fortuin aan zinloze medicatie.

Sels heeft het over het grote communicatieve talent van Van Ranst maar gaat kritiekloos voorbij aan de polarisatie die de man onweerlegbaar heeft veroorzaakt in onze samenleving. Het doet ons uiteindelijk wel plezier om te zien dat Sels de verdediging van de vrijheid van meningsuiting op zich neemt. Jammer genoeg gaat hij voorbij aan alle manoeuvres die zijn viroloog heeft uitgevoerd om die van andersdenkenden te beknotten. Op het feit dat er een angst- en zwijgcultuur heerst aan zijn alma mater lijkt hem te ontgaan.

Tegenkandidaat Tytgat kiest voor Academische Vrijheid

We vragen ook tegenkandidaat Tytgat om een reactie. Gezien we ons op dat moment in de eindspurt naar de verkiezingen bevinden, blijkt Tytgat niet in staat inhoudelijk op dit standpunt te kunnen reageren. Hij vindt het ongepast en niet opportuun om te reageren zonder eerst de tijd te nemen om de vragen en het onderwerp nader te analyseren. Hij wil wel kwijt dat de academische vrijheid voor hem een belangrijke pijler is van zijn programma en dat hij wil inzetten op een herstel van het moreel kompas en de voortrekkersrol van de KU Leuven in het maatschappelijk debat, nationaal én internationaal.

Een groep academici legde een belangrijke vraag omtrent de academische vrijheid en de cancel culture voor aan beide kandidaten. Op de website KULeuven-vrijuit.be vindt u de antwoorden van beide kandidaten.

[ARForms id=103]

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.