fbpx


Politiek
Calvo

Minder, minder, minder!




Ik stel voor dat we dat stil houden, maar tot u schrijft thans de voormalige voorzitter van de Kamercommissie betreffende de Verkiezingsuitgaven en de Boekhouding van de Politieke Partijen. Een commissie die openbaar is, maar ik heb nooit iemand op de publieksbanken gezien. Ten onrechte. Ik ben daaraan begonnen (zoals wellicht alle Kamervoorzitters) zonder grondige kennis van zaken. Maar je leert snel. En zelfs als je makkelijke kreten probeert te mijden, dan is er voor wie redelijk is maar één…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Ik stel voor dat we dat stil houden, maar tot u schrijft thans de voormalige voorzitter van de Kamercommissie betreffende de Verkiezingsuitgaven en de Boekhouding van de Politieke Partijen. Een commissie die openbaar is, maar ik heb nooit iemand op de publieksbanken gezien. Ten onrechte.

Ik ben daaraan begonnen (zoals wellicht alle Kamervoorzitters) zonder grondige kennis van zaken. Maar je leert snel. En zelfs als je makkelijke kreten probeert te mijden, dan is er voor wie redelijk is maar één conclusie: minder, minder, minder! Onze politieke partijen worden overgefinancierd. Eigenlijk is dat een schande, en ik ben extreem zuinig met dat soort woorden.

En ik heb nog slecht nieuws: dat gaat niet veranderen. Ik vrees dat de verandering er alleen komt – en dat moment is helaas niet meer ondenkbaar – als er ook voor al de rest geen geld meer is. De dag dat blijkt dat de bomen niet tot in de hemel groeien, en de hemel zelf op onze hoofden valt. (Daar wordt momenteel met grote ijver aan gewerkt).

De zwarte kas

Terwijl we in dit land niet eens op het Agusta-schandaal moesten wachten om te weten dat de partijfinanciering grondig fout liep. In 1984 schreef Amada-leider Ludo Martens over Het geld van de CVP. (Voor jongere lezers: Amada – Alle Macht Aan De Arbeiders – is de voorganger van de PvdA). Dat boekje beschrijft in detail de praktijken, waarvan ik aanneem dat ook andere partijen zich bedienden.

Zelfs de voorzitter werd bij de CVP in de jaren 70 en 80 betaald uit de zwarte kas. En ook opvallend: het systeem was opgezet door een vakbondsleider, Gust Cool. Het werd geperfectioneerd en uitgebreid door Leo Delcroix. Het systeem? Mensen met geld mochten wat ze zonder bijdrage voor de partij nooit hadden gemogen. Vergunningen, bestellingen, publieke dienstverlening. En uiteraard – dat is eigenlijk actueel – werd de rekening doorgeschoven naar de belastingbetaler.

Na Agusta is dat dus gestopt. Met de beste bedoelingen, maar het is uit de hand gelopen. In dertig jaar tijd is het aantal betalende instanties systematisch gegroeid: het is een van de redenen waarom de provincies blijven bestaan; ook die financieren de partijen.

Rijke partijen

Partijen zijn daardoor langzaamaan opulent rijk geworden. Sommige toch. Want niet iedereen bleek met geld om te kunnen gaan. Toen Herman De Croo in 1995 voorzitter werd van de VLD bleek de partijkas leeg; voorganger Verhofstadt was/is altijd zichzelf: alles was op. Andere partijen bleken voorzichtiger. De ene goede huisvader is de andere niet.

En er kwam nog iets bij; oorzaak en gevolg zijn soms moeilijk uit elkaar te halen. Van meet af aan is er een verband gelegd tussen het aantal stemmen en het geld: het is logisch en fair dat partij A met 1 zetel niet krijgt wat partij B krijgt met 40 zetels. Maar helaas… christendemocraten, socialisten en liberalen haalden, bekeken over dertig jaar, spectaculair minder zetels, maar wilden niet inleveren op hun apparaat. Via bijkomende betalende instanties hielden ze wat ze hadden.

De allerlaatste keer dat dat trucje is toegepast was bij de (zesde) staatshervorming van 2011. In ruil voor de steun van Groen en Ecolo gaf de coalitie van PS, MR, CdH, SP.a, VLD en CD&V extra geld aan de groene fractie. Kristof Calvo – hij zegt echt af te zien omdat Vivaldi ook van de beloofde politieke hervorming niets bakt – is dat voor zijn gemak van spreken vergeten. Onze media ook. Net zoals ze vergeten zijn dat die opulente overfinanciering niet op poten is gezet door PvdA, Vlaams Belang of N-VA. Over elk van die partijen kan men zeer kwalijke dingen zeggen, maar op dat punt gaan ze compleet vrijuit. Met een eufemisme: ze ondergaan het systeem, met een luide schaterlach.

En ze kunnen allemaal goed tellen. Het is perfect uitlegbaar waarom Ecolo en Groen wel één fractie vormen, maar niet één partij. Rijker is beter dan rijk.

Uitbundiger in Brussel en Wallonië

En jawel, er is ook hier een noord-zuid-verschil. De financiering van de politieke partijen is in Brussel en Wallonië nog uitbundiger dan in het noorden. Ook al omdat partijfinanciering daar volstrekt geen issue is. Calvo zegt dat PS en MR niet mee willen. Dat is de logica van het Belgische verschil waarvan uitgerekend de vaandeldrager van Groen zegt dat het niet bestaat…

In de plaats komt het schijngevecht: het uitgavenplafond. De uitgaven voor advertenties op Facebook, Twitter en Instagram moeten worden beperkt. Geld mag alleen dienen voor studie en inhoud – hét argument waarmee de Franstaligen hun ruimere subsidies legitimeren…

En we egaliseren: iedereen ongeveer evenveel. Al kunnen de Vlaamse grote (en dus foute) partijen zeer gerust zijn: zolang in Wallonië de grootste partij een juiste partij is zal er niets gebeuren. Het is wat het is.

G1000

Voor de rest moet A zich vooral niet bemoeien met waaraan B zijn geld uitgeeft. Wie denkt het verschil te maken met mega grote affiches in alle steden en dorpen, doe maar. Een eigen omroep? Doe maar. En laat Conner Rousseau aub kei dure kleren blijven dragen! En zijn mama mag het podium opkomen met om de schouder een Delvaux handtas van 5.000 euro. Doe maar! Alles is politiek!

Al bestaan er natuurlijk wel oplossingen, echte. Geen uitgavenplafond maar een inkomstenplafond. Stap-voor-stap-oplossingen; petit à petit; de methode Dehaene. De partijdotaties niet indexeren wordt al lang voorgesteld. Dat is bijzonder efficiënt, en de grootste partijen verliezen het meest. Wie stemt tegen? Calvo! Het is wat het is.

Maar we moeten hoopvol zijn. De G1000 – wie die in de tijd heeft betaald is een nog onverteld verhaal – gaat zich bezighouden met de partijfinanciering. Ze krijgen er alvast overheidssubsidies voor.

Siegfried Bracke

Siegfried Bracke was gemeenteraadslid in Gent voor N-VA en Kamervoorzitter. Voordien was hij journalist bij VRT.