fbpx


Buitenland

Moord op Wit-Rus in Kiev?

Wie zit achter de liquidatie van Vitali Sjisjov?



Vitali Sjisjov, één van de leiders van de Wit-Russische oppositie in Oekraïne, werd sinds 2 augustus vermist. Een dag later deelde de politie in Kiev mee dat Sjisjov zich zou hebben opgehangen aan een boom in een park aan de rand van de hoofdstad niet ver van zijn woning. Wit-Russische Huis in Oekraïne Vitali Sjisjov was na de protesten en het daaropvolgende politiegeweld gedurende de herfst van 2020 naar de Oekraïense hoofdstad gevlucht. Hier sloot hij zich aan bij het…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Vitali Sjisjov, één van de leiders van de Wit-Russische oppositie in Oekraïne, werd sinds 2 augustus vermist. Een dag later deelde de politie in Kiev mee dat Sjisjov zich zou hebben opgehangen aan een boom in een park aan de rand van de hoofdstad niet ver van zijn woning.

Wit-Russische Huis in Oekraïne

Vitali Sjisjov was na de protesten en het daaropvolgende politiegeweld gedurende de herfst van 2020 naar de Oekraïense hoofdstad gevlucht. Hier sloot hij zich aan bij het ‘Wit-Russische Huis in Oekraïne’ waar hij al gauw de leiding op zich nam. Vitali Sjlapoechin, een medestrijder van Sjisjov, verklaarde tegenover een correspondent van Radio Svoboda: ‘Hij was 25 toen hij naar Oekraïne verhuisde. Zo’n anderhalve maand geleden vierden we zijn 26e verjaardag op de Majdan. En afgelopen zondag was hij natuurlijk ook bij onze traditionele bijeenkomst.

Als beheerder van het telegramkanaal ‘Wit-Russische Huis in Oekraïne’ ging hij ook over de website van de organisatie. Hij werkte veel. Hij bereidde demonstraties en toespraken voor, filmde en monteerde video’s van de protestacties.’ Artjom Molodov, een andere Wit-Rus in Kiev, karakteriseerde de overledene als iemand die alleen positieve emoties opriep: “Hij was altijd vrolijk. Voor verdriet en depressies was echt geen plaats in zijn leven.”

Verdacht uitziende onbekenden

Sjisjov zou tegen vrienden hebben gezegd dat hij meerdere malen was aangesproken door ‘verdacht uitziende onbekenden’. Ook zouden hij en zijn vriendin zijn gevolgd. Een speciale operatie van de Wit-Russische geheime dienst KGB wordt daarom niet uitgesloten. Tegen de achtergrond van de kaping van het vliegtuig waarin zich journalist Roman Protasevitsj op 23 mei van dit jaar bevond is een dergelijke actie nauwelijks nog bevreemdend te noemen.

Ook een zelfmoord, om wat voor reden dan ook, is een mogelijkheid die door het rechercheteam niet wordt uitgesloten. Leden van de Verchovna Rada, het Oekraïense parlement, eisten dat de Minister van Binnenlandse Zaken het onderzoek naar de dood van Sjisjov onder zijn persoonlijke controle moet brengen.

Ex-KGB-mannen bestaan niet?

Een alternatief spoor leidt naar een mogelijke verdachte: de Wit-Rus en inmiddels Oekraïense staatsburger Sergej Korotkich. Deze ex-medewerker van de KGB was namelijk nauw betrokken bij de stichting van het ‘Wit-Russische Huis in Oekraïne’. In Wit-Rusland werd Korotkich opgeleid tot militair verkenner waarna hij zich aanmeldde bij de KGB. Na twee jaar zou hij volgens eigen zeggen ‘uit de KGB zijn gegooid’ vanwege banden met extreemrechts.

Daarna volgt een odyssee door neonazistische organisaties in Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne waar hij uiteindelijk verkenner en instructeur van het ultranationalistische vrijwilligersbataljon Azov wordt. Hier krijgt hij de codenaam ‘bootsman’. Na een korte tijd aan het front ontvangt Korotkich als een van de weinige Wit-Russische vrijwilligers het Oekraïense staatsburgerschap. Tijdens zijn daaropvolgende carrière als leider van een nieuw opgerichte politie-eenheid in Kiev wordt hij in 2015 voor het eerste genoemd in verband met een zelfmoord die een liquidatie zou maskeren.

Zelfmoord of moord?

In dat jaar namelijk zou ideoloog en grondlegger van Azov, Jaroslav Babitsj, zich in de kinderkamer van zijn woning nabij Kiev hebben opgehangen. Een laptop, mobiele telefoon en trouwring waren verdwenen en in het bloed van geheelonthouder Babitsj werd bijna 2 promille aangetroffen. Na een politieonderzoek belandde de zaak als zelfmoord in de doofpot.

In 2019 echter dient de weduwe van Babitsj een nieuw aanvraag tot onderzoek in bij de Oekraïense geheime dienst: ‘Wij zijn ervan overtuigd dat de moordenaar van mijn man Sergej Korotkich is. Mensen van Azov vertelden me dat hij zelfs liep op te scheppen over de moord.’ Voor zijn dood zou Babitsj het er steeds vaker over hebben gehad niets meer met Azov te maken willen hebben, met zijn gezin Oekraïne te verlaten in plaats van door toedoen van ‘bootsman’ te moeten sterven. Tot dusver leidde een hernieuwd onderzoek nog niet tot het vinden van de eventuele dader.

De bomaanslag op journalist Pavel Sjeremet

Ook bij een andere liquidatie duikt de naam ‘bootsman’ op. Op 20 juli 2016 was Pavel Sjeremet, prominent journalist van Wit-Russische afkomst, op weg naar zijn werk bij de radio toen de Subaru waar hij in reed op een druk kruispunt in het centrum van Kiev ontplofte. De explosieven zouden onder de auto zijn aangebracht. Pavel Sjeremet overleed vrijwel onmiddellijk. De Wit-Russische journalist was een bekend opponent van Aleksandr Loekasjenko. Geboren in Minsk, werkte hij een jaar als producent en presentator voor een wekelijks nieuwsmagazine op de Wit-Russische staatstelevisie, totdat dit programma in april 1995 op bevel van de president werd geschrapt. Daarop werd de journalist in 1996 hoofd van de Russische zender ORT in Minsk. In 1997 werd hij wegens een kritische reportage drie maanden gevangengezet.

Twee jaar later werd hem verboden het land te verlaten en als journalist te werken. Het lukte hem echter te vluchten naar Rusland, waar hij artikelen begon te schrijven voor Russische media. In 2014 beëindigde hij zijn journalistieke werkzaamheden in Rusland uit protest tegen wat hij zag als propaganda-verslaggeving na de annexatie van de Krim, die hij veroordeelde. Sjeremet vertrok naar Oekraïne. Hier bekritiseerde hij zowel de Russische president Poetin als zijn Oekraïense ambtgenoot Porosjenko. Vlak voor zijn dood uitte hij ook zijn bezorgdheid over sommige ‘zwarte schapen’ binnen vrijwilligersbataljons die wegens hun diensten aan het front ten onrechte protectie zouden genieten van hogerhand.

Moordenaar in dienst van de KGB?

Daarbij was het uitgerekend ex-frontvrijwilliger Sergej Korotkich die aan de vooravond van de ontploffing een ontmoeting met Sjeremet had. Het zou daarbij zijn gegaan om een bespreking van de details van een aanstaande protestmars van het bataljon. Korotkich sprak een dag na de tragedie uitvoerig over deze ontmoeting in een talkshow. Hij benadrukte dat de moord op Sjeremet ‘een aanval was op de fundamenten van de Oekraïense staat’. Ook zei hij over de moordenaars: ‘Of het zijn medewerkers van de geheime dienst of ze hadden toegang tot informatie van medewerkers van de geheime dienst’.

Dat ‘bootsman’ het vuile werk opknapt voor zijn ‘voormalige’ werkgever KGB is een mogelijkheid die zeker onderzocht dient te worden. Zoals hij in een interview in 2020 al zei: ‘Ik hou van het Oekraïense klimaat. Ik hou van avonturen. Wat dat betreft ben ik met mijn neus in de boter gevallen.’

[ARForms id=103]

Ardy Beld