fbpx


Binnenland, Politiek
subsidies

Morele systeemfouten in subsidiestortvloed




Het defensieve interview van N-VA-voorzitter Bart De Wever op de VRT blijft nazinderen. Hij gaf ruiterlijk toe dat de stad Antwerpen voor minstens €350 000 was opgelicht door Sihame El Kaouakibi. Even later haalde hij zijn paraplu boven om zichzelf en zijn partij zoveel mogelijk uit de wind te zetten. Volgens de burgemeester van Antwerpen gaat het om ‘systeemfouten’, zoals het uitbesteden van het bouwheerschap en het subsidiëren van het sociaal ondernemerschap, waarbij blindelings geld wordt toegestopt voor facturen die…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het defensieve interview van N-VA-voorzitter Bart De Wever op de VRT blijft nazinderen. Hij gaf ruiterlijk toe dat de stad Antwerpen voor minstens €350 000 was opgelicht door Sihame El Kaouakibi. Even later haalde hij zijn paraplu boven om zichzelf en zijn partij zoveel mogelijk uit de wind te zetten. Volgens de burgemeester van Antwerpen gaat het om ‘systeemfouten’, zoals het uitbesteden van het bouwheerschap en het subsidiëren van het sociaal ondernemerschap, waarbij blindelings geld wordt toegestopt voor facturen die later op het stadhuis worden binnengedragen. Goedbedoeld, naïef of laksheid?

Handig als hij is tracht De Wever de schade te beperken: ‘Het gaat slechts om 10% van het totaalbedrag’ uitgekeerd aan de vzw’s van El Kaouakibi. Vervolgens smeerde hij de verantwoordelijkheid uit over tal van private bedrijven, politici, publieke overheden en het stadsbestuur van Antwerpen die zich door de winnares van Global Diversity Award bij de neus lieten nemen. Ook de vzw LGU Academy heeft steken laten vallen. Sihame El Kaouakibi kreeg een jaarloon van €100 000 per jaar en heeft intussen een onroerend vermogen van €2,5 miljoen. ‘Hoe konden we zo goedgelovig zijn?’ ‘Un accident de parcours’ of is er meer aan de hand? Zitten er geen systeemfouten in het bestuur of in de subsidie-industrie?

Een audit wijst uit dat alle betrokken schepenen en ambtenaren te goeder trouw handelden. Van corruptie door schepenen en ambtenaren is er geen sprake, maar uiteraard is er een morele en politieke verantwoordelijkheid die veel verder reikt dan ‘Het Schoon Verdiep’.

Morele verantwoordelijkheid

Wat de morele verantwoordelijkheid betreft, is het haast onbegrijpelijk dat meer dan €5 miljoen naar een schimmig prestigeproject gaat om het diversiteitsblazoen van de stad wat op te poetsen, terwijl Antwerpen kreunt onder de kansarmoede. Dertig procent van de kinderen wordt geboren in kansarme gezinnen. Voor kinderen geboren in gezinnen van buiten de EU loopt dit op tot meer dan zeventig procent. De werkloosheid bij inwoners van buitenlandse afkomst ligt tot driemaal hoger dan bij de autochtonen. Jaarlijks komen daar nog eens duizenden vluchtelingen, migranten… bij.

De stad Antwerpen heeft wel andere varkentjes te wassen dan subsidies voor een multicultureel danspaleis en andere schimmige vzw’tjes zoals Dahira Touba, mama-Lufuma en ‘Moslims en palliatieve ondersteuning’. Dat zuur verdiend belastinggeld terechtkomt op de bankrekening van Sihame El Kaouakibi, terwijl heel wat Antwerpenaren van een karige uitkering moeten leven, is ronduit wraakroepend. Het gaat inderdaad om een systeemfout, maar dan wel in de moraal van bestuurders en publieke figuren.

Maar ook op onder andere het Vlaamse niveau stromen de subsidies alle kanten uit. Die ‘Vlaamse ziekte’ moet worden aangepakt, gaf Vlaams minister Ben Weyts (N-VA) recent mee. Minister van Financiën Matthias Diependaele (N-VA) berekende dat jaarlijks €13,3 miljard aan subsidies worden uitgekeerd. Een subsidiedijkbreuk. Waar de centen naartoe vloeien, is niet steeds te achterhalen. Daarom zal minister Diependaele een subsidiedatabank op poten zetten om het doolhof aan subsidies in kaart te brengen. Pas daarna kan worden gekeken hoe de versnippering kan worden tegengegaan, hoe de middelen kunnen worden ingezet om betere resultaten te bereiken en hoe de subsidiestroom kan worden gecontroleerd. Dat kan nog even duren, want de subsidiegeldstromen verstrengelen, meanderen en kronkelen alle richtingen uit.

De perverse randjes van de subsidiepolitiek

Heel wat Vlaamse miljoenen stromen naar de integratiesector. €83 miljoen gaat naar de integratie en inburgering terwijl de werkzaamheidsgraad van mensen buiten de EU geboren, blijft steken op 59,2%. Voor autochtone Vlamingen is dat 76%. Op het vlak van onderwijsongelijkheid behoren we tot de slechtste leerlingen van de OESO-klas. Dit is een karig resultaat voor heel veel centen. De vele miljoenen houden de ongelijkheid al jaren in stand. Dit pervers mechanisme van een subsidiepolitiek à la carte, de Belgische ziekte, zet zich op Vlaams niveau blijkbaar door.

De subsidiepolitiek van de Vlaamse overheid heeft nog meer perverse randjes. Een kwart van de Vlaamse innovatiesteun gaat naar 25 bedrijven. De laatste vijf jaar vloeide €250 miljoen naar 25 grote bedrijven, waaronder multinationals. Zo ontving Janssens Pharmaceutica €48,2 miljoen, terwijl de farmareus vorig jaar een omzet draaide van €14,6 miljard en een winst boekte van €1,67 miljard. Moeten miljardenbedrijven zoals Janssens Pharmaceutica, Umicore, Barco, Agfa… wel steun krijgen, terwijl heel wat Vlaamse kmo’s door de coronacrisis dreigen ten onder te gaan?

De subsidies aan bedrijven en organisaties moeten resultaatsgericht zijn en een return on investment betekenen. De ‘keizer-koster-mentaliteit’ om zakken geld uit te delen voor invloed en gunsten te winnen terwijl resultaten uitblijven, moet worden gestopt.

Politieke verantwoordelijkheid

Dan is er nog de politieke verantwoordelijkheid die dreigt te verdampen omdat die over heel wat instellingen en verantwoordelijken wordt uitgesmeerd. Tijdens de Visa-affaire in 2003 werd het Antwerps schepencollege de laan uitgestuurd. Verschillende politici en ambtenaren werden ervan beschuldigd gesjoemeld te hebben met onkostennota’s en stedelijke creditcards te hebben gebruikt voor persoonlijke uitgaven.

Het huidige Antwerps schepencollege kan geen corruptie worden verweten, maar het laksisme ligt wel aan de basis van persoonlijke verrijking en vervalsing van documenten omdat politici en bestuurders niet konden weerstaan aan de multiculturele sirenezangen van een nimf van allochtone afkomst. Momenteel gaat het trouwens om een bedrag dat een veelvoud is van het gesjoemel tijdens de Visa-affaire. ‘Wie geld geeft aan iemand die oplichter blijkt, draagt politieke verantwoordelijkheid’, liet De Wever zich intussen ontvallen.

De El Kaouakibi-affaire zorgt voor politieke hoogspanning in het Antwerps schepencollege. Zowel op Antwerps als op Vlaams niveau, wordt het hoog tijd om een transparant en rigoureus subsidiebeleid op poten te zetten, los van politiek en persoonlijk gewin. Is de bestuurlijke klasse in staat om haar verantwoordelijkheid te nemen? Of is de ethiek in de politiek onderhevig aan erosie door de vele geldstromen en de riante lonen? De burger verwacht een bestuurlijke ommekeer.

[ARForms id=103]

Julien Borremans

Julien Borremans is leerkracht, columnist en werkt mee aan verschillende internetfora.