fbpx


Buitenland
zweden

‘Nee, we leven in Zweden niet alsof corona niet bestaat’

Zweedse horeca bleef open, besmettingscijfers zijn al maanden stabiel



Wie de Belgische cijfers overschouwt, kan bezwaarlijk volhouden dat de afwisseling van strenge lockdownmaatregelen en tijdelijke versoepelingen van de voorbije maanden een doorslaand succes is geweest. Het handvol Belgische politici dat de de voorbije weken toch voorzichtig voor een opening van de terrassen durfden te pleiten — vanuit het idee dat je mensen dan minstens in een gecontroleerde omgeving buiten kan samenbrengen — werd net niet met pek en veren de straat opgejaagd. Zweden stelt zich al van bij het…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Wie de Belgische cijfers overschouwt, kan bezwaarlijk volhouden dat de afwisseling van strenge lockdownmaatregelen en tijdelijke versoepelingen van de voorbije maanden een doorslaand succes is geweest. Het handvol Belgische politici dat de de voorbije weken toch voorzichtig voor een opening van de terrassen durfden te pleiten — vanuit het idee dat je mensen dan minstens in een gecontroleerde omgeving buiten kan samenbrengen — werd net niet met pek en veren de straat opgejaagd.

Zweden stelt zich al van bij het begin van deze crisis als een buitenbeentje op. Scholen, winkels en horeca bleven al die tijd gewoon open. Een mondmaskerplicht op het openbaar vervoer kwam er pas in januari. Tot een volledige lockdown kwam het er nooit en de economie bleef dus min of meer open. Het land telt 10,3 miljoen inwoners — heel vergelijkbaar met België dus — maar is natuurlijk vele malen groter in oppervlakte. Daar staat tegenover dat ook de Zweden behoorlijk sterk geconcentreerd wonen. Intussen leeft ruim 85 procent van de Zweedse bevolking al in grotere gemeente of stad.

Eigenzinnige strategie

In tegenstelling tot het verhaal dat nogal wat experten hier systematisch ophangen, leidde de eigenzinnige horeca-strategie er de voorbije maanden allerminst tot dramatisch hogere besmettingscijfers. Op 19 oktober — toen voor de Belgische horeca het licht uitging — stond de teller van het aantal dagelijkse besmettingen in Zweden op 3180. Drie maanden later — op 20 januari — registreerde men er 4702 gevallen. Nog eens twee maanden later — op 22 maart — was dat aantal opnieuw lichtjes gezakt tot 4535 besmettingen.

Ondanks de geopende cafés en restaurants én de pittige temperaturen blijft het land al de hele winter op een constant plateau van 4000-5000 besmettingen per dag hangen. Met 13 300 overlijdens ligt het aantal overlijdens er ruim viermaal hoger dan in het naburige Denemarken — dat ook de helft minder inwoners telt. Maar de Zweden doen het op hun beurt nog altijd veel minder slecht dan ons land (22.700 overlijdens).

‘Het klopt absoluut niet dat het leven hier gewoon doorgaat alsof corona niet bestaat. Maar we probeerden hier wél een realistisch beleid uit te tekenen‘, reageert Thomas Jakobsson, hoofecononoom van van de Zweedse horecafederatie Visita. Die vertegenwoordigt ruim 8000 horecazaken, campings en recreatieparken. ‘Mochten we alle Zweedse horacazaken een jaar hebben moeten sluiten, dan had dit voor het merendeel ook het definitieve einde betekend.’

Zweedse pandemiewet

Was het voor de Zweedse politici altijd al een uitgemaakte zaak dat de horeca open moest blijven?
Thomas Jakobsson: ‘Nee, het Zweedse parlement heeft maanden geleden al een tijdelijke pandemiewet goedgekeurd, die het mogelijk maakt om volledige sectoren eventueel te sluiten. In die wet werden tegelijk ook financiêle compensaties vastgelegd voor sectoren die een tijdlang dicht moesten. Maar de Zweedse regering heeft tot nog toe geen gebruik gemaakt van deze wet.’

‘In de plaats daarvan kregen onder meer uitbaters van horecazaken bovenop de al gekende hygiënmaatregelen strenge regels opgelegd die de sociale afstand in restaurants, cafés en hotels moeten garanderen. Zo mogen mensen bijvoorbeeld niet aanschuiven aan de bar of aan een buffet. Zitten aan de bar kan wel, op voorwaarde dat er minstens een meter afstand gehouden wordt met andere gasten. Ook tussen de tafels moet er minimaal één meter afstand bewaard worden. En er moet overal handgel aanwezig zijn.’

Er werd in Zweden door gezondheidsexperten nooit een soort van algemene ‘alarmdrempel’ naar voor geschoven, waardoor de horeca bij een forse stijging van het aantal infecties toch de deuren zou moeten sluiten?
‘Nee, de beslissing om bepaalde sectoren te sluiten lag en ligt uitsluitend bij de regering, die zich daarbij dan zou kunnen beroepen op die pandemiewet. Wat tot vandaag dus niet gebeurd is.’

Winterse opflakkering

Zowat overal in Europa flakkerde de pandemie in de winter opnieuw stevig op, waarna er prompt strengere regels volgden. Werden de horecaregels in Zweden dan nooit aangepast in functie van de stijgende besmettingscijfers in december?
‘Toch wel, en zelfs in die mate dat de meeste horeca-uitbaters er de voorbije maanden een punthoofd van kregen. Vandaag moeten alle zaken die drank of eten aanbieden ’s avonds om 20u30 de deuren sluiten. Ze mogen pas om 5u ’s ochtends opnieuw open. Aanvankelijk gold die maatregel niet voor wie geen alcohol serveerde, maar die beperking is later veralgemeend.’

‘Er mogen nu ook nog maximaal vier mensen aan eenzelfde tafel zitten — kinderen inbegrepen. En in grote winkelcentra mag je enkel in je eentje aan tafel plaatsnemen. Met die maatregel wil de overheid mensen er vooral toe aanzetten om alleen te gaan winkelen.’

Hebben jullie al cijfers over de economische impact van al die beperkende maatregelen?
‘Volgens de meest recente cijfers zal de omzet in de Zweedse horeca deze maand zowat 52 procent lager liggen dan in maart 2020, toen de pandemie uitbrak en er haast nog geen beperkingen golden. En in februari 2021 noteerde de sector 82 procent meer faillissementen dan in februari 2020.’

‘Vooral in de grotere steden heeft de quasi afwezigheid van buitenlandse toeristen en zakenlui een grote impact. En typische sportbars worstelen nu natuurlijk met het vroege sluitingsuur, waarbij klanten bijvoorbeeld vaak halverwege een voetbalwedstrijd moeten opkrassen. De aanpak van onze regering biedt ons een pak meer vrijheid in vergelijking met de burgers in de meeste andere Europese landen, maar ook hier hebben de bars en restaurants het bijzonder lastig om het hoofd boven water te houden. Hoewel onze overheid en de Public Health Authority er alles aan doen om de burgers gerust te stellen dat een horecabezoek in deze omstandigheden veilig is, haken toch vele klanten af.’

Horeca verspreider?

Die veiligheid, daar is uiteraard ook in België heel wat over te doen. Volgens de meeste experten hier is de horeca wel degelijk een belangrijke ‘trigger’ in de verspreiding van het virus.
‘Ik kan enkel maar aangeven dat, op basis van de cijfers van de Public Health Authority, amper 0,5 procent van de besmettingen terug te brengen zijn naar wat we hier omschrijven als “serving places”: restaurants, cafés, koffiebars en dergelijke. Dat is dus bijzonder weinig.’

In België werd er de voorbije weken onder meer gediscussieerd over een heropening van de buitenterrassen van horecazaken. Vanuit het idee dat het besmettingsrisico buiten veel lager ligt en dat je de omstandigheden waarin mensen elkaar ontmoeten dan minstens zelf kan monitoren. Toch maar doen dan?
‘In Zweden maken we vandaag geen onderscheid tussen buitenterrassen of bediening binnen, de beperkingen zijn overal dezelfde. In de zomermaanden waren de regels hier wél een stuk minder streng. En de cijfers gaven aan dat er toen nog minder besmettingen waren die we konden terugbrengen naar de horeca.’

Stroeve vaccinaties

Ligt er voor de Zweedse horeca al een soort exitplan op tafel, waarbij alle beperkingen worden opgeheven?
‘Nee, ik zie voor de sector nog geen licht aan het einde van de tunnel. De lopende beperkingen blijven normaal tot eind april van kracht, maar die kunnen ook opnieuw verlengd worden. En helaas, ook hier lopen de vaccinaties veel stroever dan gepland.’

Hoe blikt u nu, vanuit een strikt economisch oogpunt, terug op het beleid in uw land het voorbije jaar? Was de horeca openhouden — met een aantal verregaande beperkingen — de goede keuze? Of had de overheid beter gekozen voor een sluiting in combinatie met financiële steun?
‘Dat vind ik een lastige. Hoe je het ook draait of keert, de horeca kan niet overleven zonder gasten of bezoekers. In die zin sneden dus ook de strenge beperkingen stevig in het vlees. We zagen de voorbije maanden een stevige stijging van het aantal faillissementen. Onze horeca-uitbaters zullen de volgende maanden dan ook zeker nood hebben aan financiële steun.’

[ARForms id=103]

Filip Michiels

Filip Michiels is zelfstandig journalist.