fbpx

Multicultuur & samenleven

Nekslag voor Napoleon

Als het over Napoleon gaat, duikt Waterloo als mythisch oord op, Leipzig helemaal niet. Toch werd exact tweehonderd jaar geleden in deze Duitse stad het lot van de Franse keizer bezegeld. De bloedige Volkerenslag van Leipzig was voor Napoleon het begin van het einde.

Stormram Franz Josef Strauß

Precies een kwarteeuw geleden stierf de flamboyante Beierse politicus Franz Josef Strauß. Twee jaar later, ook op 3 oktober, werd de DDR, de Oost-Duitse communistische staat, opgedoekt. Duitsland was weer één. Maar misschien was de Duitse eenheid zonder Strauß wel vroeger verwezenlijkt? 

Eric Hobsbawms frustraties over nationalisme

Naties en identiteiten zijn negentiende-eeuwse uitvindingen, creaties van een nieuwe elite die hun nieuwe staten een geschiedenis en tradities wilden verlenen. Onder andere rond die stelling bouwde Marc Reynbeau zijn Klauwen van de leeuw (Van Halewyck, 1995). Hoewel er evenveel andere visies zijn op natie- en identiteitsvorming (Gellner, Anderson, Smith, Hroch) is er een brede school historici, politologen en opiniemakers in België die zich op die lijn plaatst. Daarbij vooral de Vlaamse natievorming viserend, soms vergetend dat die Vlaamse natie net door een nieuwe Belgische elite werd gecreëerd. Vader van de stelling dat natiestaten hun eigen tradities in het leven riepen, is de ‘Britse’ historicus Eric Hobsbawm (1917), net vandaag twee jaar geleden overleden.

Leo Vindevogel, eindelijk een biografie

Op woensdag 25 september wordt te Ronse de omvangrijke biografie van oorlogsburgemeester Leo Vindevogel voorgesteld. Een moment van bezinning, een moment van herdenking. Het omvangrijke boek van auteur Pieter Jan Verstraete laat de Ronsenaars eindelijk toe om zelf te oordelen wat er zich te Ronse afspeelde gedurende de oorlogsjaren. Een triest verhaal over repressie en repressierechtspraak.

Vrede met uitzicht op oorlog

Deze Vrede werd een voorspel van de Groote Oorlog. Toen Bulgarije op zondag 10 augustus 1913, precies honderd jaar geleden, het Vredesverdrag van Boekarest ondertekende, deed het dat als misnoegde verliezer. De Balkanoorlogen waren formeel ten einde; in de regio zelf bleef het gisten. Een jaar later ontplofte het kruitvat dat Balkan heette. 

‘Die dooie gast’

Een column van de Nederlandse schrijfster van Turkse afkomst Ebru Umar in de Nederlandse Metro van 19 juli lokt tot vandaag heibel uit in Nederland. Tot Vlaanderen drong de controverse evenwel niet door. De heisa over Umars woordkeuze drong het debat over de inhoud van haar islamkritische stuk echter naar de achtergrond.

‘De bocht van de VLD’ bijvoorbeeld

Op het verkiezingscongres van de N-VA in oktober 2012 riep Bart De Wever zijn partij uit tot de vertaling van de centrumrechtse grondstroom in Vlaanderen, wat volgens hem betekent: voor politieke vernieuwing, Vlaamse autonomie en economische liberalisering. Een programma waar begin jaren 1990 Guy Verhofstadt zijn nek voor uitstak, en op basis waarvan in 2004 Yves Leterme een kartel sloot met de N-VA. Oud-VU-senator Lode Claes noemde zichzelf conservatief. Hij lag mee aan de basis van de VLD en eerder aan die van het Vlaams Blok. Want als voorzitter van de Vlaamse Volkspartij was hij ‘sociaal Vlaams, economisch liberaal en ethisch conservatief’. Die VVP ging op in het Blok. Later vulde Karel De Gucht de VLD verder aan met (een deel van de links-)liberalen van Spirit en Nieuwe ChristenDemocraten en wou hij een kartel sluiten met de N-VA om van de VLD de grote centrumrechtse volkspartij te maken. Eerder wilde Verhofstadt dat al doen, met steun van uitgesproken conservatieven. Kunt u nog volgen? Na de regeringsvorming van paars-groen in 1991 voelden vele liberalen in de VLD zich plots ontheemd en ontgoocheld. Het bracht Karl Drabbe ertoe de pedigree van de VLD bloot te leggen. Nu De Gucht waarschuwt voor de bloedlijnen van de N-VA is het tijd om te herinneren aan sommige bloedlijnen van de VLD. [Een analyse uit Doorbraak, april 2000, met actualiseringen tussen vierkante haakjes.]

nationalisme/liberalisme tegen het Ancien Régime

In De Morgen liet Karel De Gucht optekenen: ‘Alles wat er de afgelopen honderd jaar is misgegaan in Europa, is het gevolg van nationalisme. Dat heeft ons in het verderf gestort. Tot mijn laatste snik zal ik blijven vechten tegen dit gevaarlijk fenomeen.’ Volgens Harry De Paepe kent De Gucht zijn geschiedenis niet want zijn nationalisme en liberalisme twee loten van dezelfde stam.

Oorlogsmisdaden in België

4 augustus 2013 ging zonder zorgen voorbij. Een komkommerdag zoals een ander, begin augustus. Dat zal in 2014 wel even anders zijn. dan is het 100 jaar geleden dat de Duitse troepen België binnenvielen en in ons land de eerste wereldoorlog begon.

‘Verlatende met rechte den Coninc van Spaegnien’

De Belgische koningswissel en de geboorte van een Britse troonopvolger reduceerden de voorbije week heel wat commentatoren tot kritiekloze onderdanen van onverkozen monarchen. Reeds 432 jaar geleden, op 26 juli 1581, bewezen de Staten-Generaal van de Nederlanden dat men een dynastieke heerser ook voorwaardelijk en kritisch kan benaderen. Hun ‘Plakkaat van Verlatinghe’ werd een van de eerste onafhankelijkheidsverklaringen ter wereld, een ondubbelzinnige afwijzing van de ‘rechtmatige’ koning Filip(s).