fbpx


Buitenland, Europa
Orbàn

HONGAARSE CSÁRDÁS

Orbàn bijt in de hand die hem voedt



De Hongaarse eerste minister Viktor Orbán wil dus de 'macht' van het Europees Parlement inperken. Oude wijn in nieuwe zakken. Aan echte democratie is Europa nog nooit gestorven. Wat Orbán nu populistisch naar voren schoof op een conferentie ter gelegenheid van de Onafhankelijkheidsdag op 19 juni, klinkt niet alleen verwaand, maar bevestigt uitsluitend de slepende ziekte waaraan de Unie al lijdt sinds de oprichting van het Europees Parlement. Dat  is altijd een doekje voor het bloeden geweest, maar door medebeslissingsrecht…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De Hongaarse eerste minister Viktor Orbán wil dus de ‘macht’ van het Europees Parlement inperken. Oude wijn in nieuwe zakken. Aan echte democratie is Europa nog nooit gestorven.

Wat Orbán nu populistisch naar voren schoof op een conferentie ter gelegenheid van de Onafhankelijkheidsdag op 19 juni, klinkt niet alleen verwaand, maar bevestigt uitsluitend de slepende ziekte waaraan de Unie al lijdt sinds de oprichting van het Europees Parlement. Dat  is altijd een doekje voor het bloeden geweest, maar door medebeslissingsrecht een vervelende luis in de pels sinds het Verdrag van Lissabon. Het is namelijk de toetssteen van elk nationaal beleid dat geen stap wil afwijken van zijn eigen centraal gezag. Soevereiniteit, heet dat in volle overschatting.

Protectionisme en privileges

Er zijn twee redenen waarom dergelijke aanpak aanmatigend en hol is. Eén: het is nooit anders geweest. De grote lidstaten – Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië, Polen en tot voor kort ook het Verenigd Koninkrijk balen als een stekker als aan hun ‘privileges’ geraakt wordt. In Duitsland staat – eindelijk – het Grondwettelijk Hof in Karlsruhe ter discussie, omdat het een ongrondwettelijke uitzondering heeft gekregen en de Duitse Wet boven de Europese Richtlijnen staat. Frankrijk heeft nooit zijn protectionisme afgezworen of afstand willen doen van zijn force de frappe. Laat staan dat het zijn kernmacht zou delen, net als het VK.

Spanje heeft nooit zijn franquistisch verleden afgelegd, en spot met de democratische rechtspleging zodra het over verzelfstandiging van deelstaten gaat, Catalonië voorop. Italië heeft van de gemeenschappelijk inwijkingspolitiek een farce gemaakt en blijft sinds Mussolini Zuid-Tirol cultureel versmachten. Polen heeft nog altijd niet begrepen dat er een scheiding is tussen kerk en staat en doet precies wat de Unie de moslimlanden verwijt: een absolute moraal opleggen. De kleine staatjes Hongarije, Slowakije, Tsjechië, Bulgarije, roeren zich alleen als belhamels om zoveel mogelijk uit de vetpotten van Brussel binnen te halen. Net nukkige pubers wier blik niet verder reikt dan eng provincialisme. Les grenouilles qui veulent se faire aussi grosses que le boeuf. Pijnlijke fabel.

Een eigen pad

Twee: in al hun naïviteit geloven de meeste lidstaten dat ze nog een eigen pad kunnen uithakken zonder de Unie. De waan dat partijpolitiek de economisch-financiële stromen opnieuw in een bedding kan wringen die allang is weggespoeld, getuigt van een grenzeloze onnozelheid. Globalisering, rauw kapitalisme, amoreel machtsstreven (om China, Rusland en de VS maar te noemen) en digitale concentratie hebben de macrostructuur van de machtsverhoudingen al sinds de atoombom radicaal gewijzigd.

Oorlogen worden hoe langer hoe meer met de handschoen per procuratie uitgevochten. Jemen, Mali, Birma, Afghanistan om er maar een paar te noemen. Ze worden ook steeds anoniemer gevoerd, per drone en computer. De échte vijand van de Hongaren, of de andere Europeanen, zijn niet de Brusselaars maar Amazon, Twitter, Google, Instagram, de nieuwe Zijderoute, de Russische hackers, en de arrogantie van grootkapitaal en overbewapende grootmachten.

Vergeten straat

Als Orbán dus het Europees Parlement een doodlopende straat noemt, dan bedoelt hij dat hij in zijn eigen vergeten straat zit te fulmineren tegen een systeem dat hem ‘groot’ gemaakt heeft. De hond die  bijt in de hand die hem voedert. Artikel 8A/1-4 van het Verdrag van Lissabon stelt onomwonden: ‘De werking van de Unie is gegrond op de representatieve democratie’.  Op vertegenwoordiging door vrije verkiezingen, dus. ‘De burgers worden op het niveau van de Unie rechtstreeks vertegenwoordigd door het Europees Parlement (…) Iedere burger heeft het recht deel te nemen aan het democratisch bestel van de Unie’.

En allicht het meest betwistbaar, want zelfbedienend: ‘De politieke partijen op Europees niveau dragen bij tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn en tot de uiting van de wil van de burgers van de Unie’. Maar als het partijpolitieke absolutisme alleen geldend is, dan heeft net Orbán daar schaamteloos van geprofiteerd, net als Berlusconi of Macron of Kaczynski voor of met hem.

LGBTIQ

Nee, het is met de dag duidelijker dat Orbán alleen nog voor zijn eigen obediëntie spreekt. Hij heeft zich namelijk al enkele keren aan dezelfde steen gestoten: overmoed. Nu het Europees Gerechtshof het licht op groen heeft gezet om de beruchte strafprocedure Artikel 7, schending van de democratische beginselen van de Unie,  op te starten, kiest hij voor de vlucht vooruit. Want inhouding van subsidies en opschorting van stemrecht zou de hoorn des overvloeds voor infrastructuurwerken, landbouw en structuurfondsen stremmen, en meteen zijn machtspositie ondergraven.

De mediaconcentratie die hij via bevriende en afhankelijke magnaten heeft bewerkstelligd kan de oppositie niet smoren. Nog geen week geleden heeft hij de ‘onwaardige burgers’ in Hongarije,  de LGBTIQ+ gemeenschap, een hak proberen zetten door voortaan de ‘promotie van homoseksualiteit en geslachtsverandering bij minderjarigen’ te verbieden. Hij moet dringend naar de bioscoop gaan om Petite Fille te zien.

Chinese universiteit in Boedapest

Gaat het hier, net als in het recente verleden ook de Roma, om een minderheidsgroep, dan heeft hij zich deerlijk mispakt aan het voornemen om een campus van de Chinese Fudanuniversiteit uit Sjanghai te laten bouwen in Boedapest. De sluiting van de Centraal Europese Universiteit van Soros ligt nog vers in het geheugen. Nu zich laten uitkopen door China en Rusland, dat heeft zijn eigen anticommunisme tegen hem gekeerd. De Nieuwe Zijderoute, de bouw van een nieuwe kerncentrale, en nu een bedenkelijke ideologische kern laten uitbouwen, de nieuwe burgemeester van Boedapest zag zijn kans schoon.

 

Gergely Karácsony is een doorn in het oog van de regerende Fidesz-partij. Zijn groeiende populariteit dreigt Fidesz zuur op te breken bij de verkiezingen van volgend jaar. Hij heeft handig de retoriek en de verbodspolitiek tegen Orbán gekeerd. Hoewel ‘vanwege Covid’ samenscholingen van meer dan 500 man verboden zijn (behalve als Hongarije thuis voetbal speelt, dan kunnen er rustig 55.000 bijeenzitten zonder mondmasker), had hij handig op allerlei plekken in de stad kleine protesten laten organiseren die ‘toevallig’ samenkwamen aan het parlementsgebouw. Orbán bond in, belooft een volksraadpleging. Ná de verkiezingen. Maar Karácsony heeft de juiste toon gevonden: ‘Wij willen een vrij Hongarije. Hongaars geld voor Hongaars hoger onderwijs. Wij zijn geen kolonie’. Vervang Europa door China, en je zit wel dichter bij de waarheid. Boerenverstand valt niet te onderschatten.

[ARForms id=103]

Lukas de Vos

Lukas De Vos is senior journalist van de VRT.