Buitenland
Bouterse: ‘God heeft mij president gemaakt, dus een rechter haalt mij hier niet weg,’

President Suriname aangeklaagd wegens moord

‘God heeft mij president gemaakt, dus een rechter haalt mij hier niet weg,’ zei de president van Suriname Desi Bouterse tegen zijn aanhangers. Hij reageerde op de eis van 20 jaar die tegen hem wegens moord is uitgesproken.

Eigenlijk ging het vanaf het begin al mis in Suriname. In november 1975 werd het land tegen de wens van de overgrote meerderheid van de Surinamers onafhankelijk van Nederland. Ze wilden net als Curaçao en de andere Antilliaanse eilanden een eigen plaats binnen het Koninkrijk der Nederlanden. De politiek zette door. Duizenden Surinamers vlogen met de Bijlmer-expresse naar Nederland, met een enkele reis Paramaribo-Schiphol. Ze werden en masse in de Bijlmer, een Amsterdamse nieuwbouwwijk, ondergebracht. Op het ogenblik heeft Suriname 550.000 inwoners en wonen er in Nederland ruim 350.000 Nederlanders van Surinaamse afkomst.

Slavernij

Het land was in 1674 een Nederlandse kolonie geworden. Na de door de Hollanders verloren Derde Engels-Nederlandse Oorlog werden ze gedwongen New York voor Suriname te ruilen. Engels werd in New York de voertaal, het Nederlands in de nieuwe kolonie. In Suriname hadden Engelsen suikerplantages gesticht waarvoor veel slaven waren geïmporteerd. Meer dan 1200 Engelsen vertrokken naar Jamaica en Nederlandse kolonisten namen de plantages over. Slaven bleven, net als de slavenhandel. Naar schatting zijn tussen de 400.000 en 500.000 slaven naar Suriname verhandeld. Pas in 1863, toen het echt niet meer anders kon, werd de slavernij afgeschaft. Inmiddels waren veel slaven gevlucht van de plantages. Ze leefden in de ondoordringbare oerwouden aan de rivieren van het binnenland. De marrons, afstammelingen van deze gevluchte slaven, vormen ongeveer een kwart van de huidige bevolking. Na 1863 werden Hindoestanen uit Brits-Indië als plantage arbeiders geïmporteerd. ‘Kantraki’ werden ze genoemd. Na afloop van hun contract bleven ze in Suriname. Ruim 27 procent van de huidige bevolking is Hindoestaan. Ook Javanen en Chinezen uit Nederlands Indië werden aangeworven. Bij de volkstelling van 2012 bleek 14% van Javaanse herkomst. De directe afstammelingen van de slaven, de Creolen, vormen bijna 16 procent. Desi Bouterse is een creool.

Drugshandel

Na de onafhankelijkheid ging het ondanks de enorme bruidsschat van Nederland economisch slecht. Corruptie en onbekwaamheid leidde tot een staatsgreep van het leger in februari 1980. Bouterse werd voorzitter van de NMR, Nationale Militaire Raad. In de nacht van 7 op 8 december 1982 liet hij 15 prominente Surinamers, tegenstanders van zijn bewind, vermoorden. ‘Het was zij of wij’, verklaarde hij later. Nederland bevroor onmiddellijk de ontwikkelingsgelden. Marrons in het binnenland waren inmiddels in opstand gekomen. De Nederlandse regering – Ruud Lubbers was premier – overwoog in 1986 een invasie om Bouterse en zijn NMR af te zetten. Op het laatste moment werd hiervan afgezien. Nadat de NMR tot overeenstemming met de Marons was gekomen trad Bouterse af en worden er vanaf eind jaren tachtig verkiezingen gehouden. Op de achtergrond bleef Bouterse de sterke man. Creolen, die voornamelijk in de hoofdstad Paramaribo wonen, bleven de economie èn het leger overheersen. De Decembermoorden hebben tot grote verdeeldheid en trauma’s binnen Suriname en de Surinaamse gemeenschap in Nederland geleid.

Inmiddels raakte Bouterse betrokken bij de internationale drugshandel. Vanuit Suriname werden op grote schaal handel gedreven met de Colombiaanse FARC. De Surinamers leverden wapens en de FARC betaalde met cocaïne. In 1999 werd Bouterse in Nederland bij verstek tot 11 jaar cel veroordeeld wegens betrokkenheid bij een drugstransport van 474 kilo cocaïne. Europol vaardigde een internationaal arrestatiebevel tegen hem uit. Ook zijn zoons zijn bij drugshandel en wapensmokkel betrokken. Zijn oudste zoon Desi werd in augustus 2005 door een rechtbank in Paramaribo tot 8 jaar cel veroordeeld en Dino, zijn andere zoon, heeft in 2015 in New York zestien jaar en drie maanden gekregen eveneens wegens drugs- en wapenhandel.

Ontwikkelingshulp

In november 2000, een maand voor het verlopen van de verjaringstermijn begon het Openbaar Ministerie in Suriname alsnog een gerechtelijk vooronderzoek naar de Decembermoorden. Zeven jaar later leidde dit tot een stafproces. Desi Bouterse is hoofdverdachte. In juli 2010 werd hij echter tot president van Suriname gekozen. In Suriname is de president niet alleen staatshoofd en regeringsleider maar is hij ook hoofd van de uitvoerende macht en opperbevelhebber van het leger. Het proces sleepte zich voort. Tot Bouterse in april 2012 het parlement een amnestiewet liet aannemen. De amnestiewet bepaalde dat alle verdachten van de Decembermoorden, inclusief Bouterse, gevrijwaard worden van strafvervolging. De rechtbank besloot hierop dat een constitutioneel hof de rechtsgeldigheid van deze amnestiewet moest toetsen aan de grondwet. Het constitutioneel hof moet echter nog worden opgericht. Nederland schortte de geplande ontwikkelingshulp aan Suriname wederom op. Ondanks de wet besloot het Openbaar Ministerie in december 2015 alsnog de verdachten van de Decembermoorden te vervolgen. Dit leidde tot de eis van 20 jaar gevangenisstraf voor Bouterse. De fractievoorzitter van Bouterse’s politieke partij liet inmiddels weten dat de rechtelijke macht het hoogste orgaan is binnen de rechtszaal, maar dat daarbuiten de amnestiewet geldt. ‘Iedere uitspraak zal daarom niet legitiem zijn en als zodanig onuitvoerbaar.’

 

Reacties

Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel
Hoofdredacteur: Pieter Bauwens
Webbeheer: Dirk Laeremans

[email protected]
[email protected]
[email protected]
[email protected]