fbpx


Buitenland
Wit-Rusland

Riskeert Roman Protasevitsj de doodstraf?

Hoe Loekasjenko 'interviews' organiseert met zijn tegenstanders.



Wat gebeurt er met Roman Protasevitsj? De oppositionele 25-jarige journalist werd op 23 mei samen met zijn Russische vriendin na een speciale operatie van de geheime dienst KGB gearresteerd. De tot dan toe ongeziene actie waarbij een vlucht van Athene naar Vilnius tot landing in Minsk werd gedwongen zorgde voor internationale ophef en plaatste het verbeten dictatoriale regime in de voormalige Sovjetrepubliek opnieuw in de schijnwerpers. Vriendin als gijzelaar Zowel Protasevitsj, als zijn vriendin Sofia Sapega, zitten vast in detentiecentra.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Wat gebeurt er met Roman Protasevitsj? De oppositionele 25-jarige journalist werd op 23 mei samen met zijn Russische vriendin na een speciale operatie van de geheime dienst KGB gearresteerd. De tot dan toe ongeziene actie waarbij een vlucht van Athene naar Vilnius tot landing in Minsk werd gedwongen zorgde voor internationale ophef en plaatste het verbeten dictatoriale regime in de voormalige Sovjetrepubliek opnieuw in de schijnwerpers.

Vriendin als gijzelaar

Zowel Protasevitsj, als zijn vriendin Sofia Sapega, zitten vast in detentiecentra. Rechtenstudente Sapega werd door president Loekasjenko in een van zijn recente toespraken de ‘medeplichtige’ van Protasevitsj genoemd. Op 28 mei werd een klacht van de verdediging van Sapega tegen haar detentie door de rechtbank in Minsk verworpen. De officiële aanklacht was op dat moment nog niet eens ingediend en haar advocaat mocht haar niet zien. Op 29 mei bespraken Vladimir Poetin en Alexander Loekasjenko de situatie omtrent de gearresteerde Russische. Poetins woordvoerder Dmitri Peskov verklaarde later dat het Kremlin het lot van Sapega op afstand volgt, maar rekening houdt met het feit dat ze een verblijfsvergunning voor Wit-Rusland bezit. Op 30 mei verklaarde de Wit-Russische minister van Buitenlandse Zaken dat Sapega misschien aan Rusland zou worden overgedragen of zelfs gratie zou krijgen.

Volgens mensenrechtenorganisatie Agora staat de Wit-Russische wetgeving formeel toe dat Sapega in Rusland voor de rechtbank komt in plaats van in Wit-Rusland, wanneer de ten laste gelegde feiten in beide landen als misdrijven gelden. Volgens Amnesty International wordt met het arrest van zijn vriendin extra druk uitgeoefend op Protasevitsj. Momenteel zit Sapega in ieder geval nog twee maanden in voorarrest. Ze kan echter tot 12 jaar strafkolonie worden veroordeeld wegens haar medewerking aan het zogenaamde ‘zwartboek van Wit-Rusland’. Onder deze naam registreert de oppositie alle misdaden begaan door ordebewaarders met naam en toenaam. Haar medewerking aan het zwartboek gaf ze toe tijdens een ‘spontane bekentenis’ die eind mei op media van de Wit-Russische autoriteiten verscheen.

Interview voor de staatstelevisie

Na een eerste ‘optreden’ op de Wit-Russische televisie, verscheen inmiddels een langer ‘interview’ met Protasevitsj dat eveneens meerdere malen op het Russische nieuws te zien was. Daarbij lijkt de jonge activist zeer praatgraag, hoewel hij absurde mededelingen doet die hij waarschijnlijk uit het hoofd leerde. Tussen fragmenten van het interview krijgen we beelden waarop te zien is hoe demonstranten met stokken inslaan op ordetroepen. De agenten zijn zwaar gewond en vluchten in grote paniek. Deze beelden zouden betrekking moeten hebben op de vreedzame volksprotesten in de zomer van 2020, maar lijken speciaal opgenomen voor de gelegenheid.

In het interview vertelt Protasevitsj onder meer dat het hem als medewerker van Telegram-kanaal NEXTA, dat mededelingen plaatste over aanvang en plaats van de protesten, verboden was kritiek te uiten op de naar Litouwen gevluchte presidentskandidate Svetlana Tichanovskaja. Zij zou onder luxueuze omstandigheden in een zwaarbewaakte woning in Litouwen verblijven. Deze zou door de Litouwse en Poolse overheid worden gefinancierd die volgens de woorden van de gearresteerde reporter eveneens haar publieke optredens en marketingstrategie plannen.  Ook Pavel Latoesjko, een ander kopstuk van de oppositie in ballingschap, zou op zeer ruime voet leven. Ter afsluiting zegt Protasevitsj op emotionele toon: ‘Ik wou dat ik mijn leven over kon doen om ergens rustig en teruggetrokken een nieuw bestaan op te bouwen.’

Vrijwilliger voor Azov?

Behalve het lot van zijn vriendin heeft de staatsmacht nog een geweldig drukmiddel in handen om Protasevitsj ‘spontaan’ te laten vertellen over medestrijders en structuren van de oppositie. In 2014 zou hij namelijk aanwezig zijn geweest bij de strijd tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense strijdkrachten in de omgeving van de niet-erkende Volksrepubliek Loegansk. Volgens de autoriteiten van de ‘Volksrepubliek’ zou de Wit-Rus als vrijwilliger van bataljon ‘Azov’ misdaden tegen de burgerbevolking hebben gepleegd. In het lokale nieuws worden afbeeldingen verspreid met een op kinderen schietende Protasevitsj in camouflagekleding. De ‘Volksrepubliek’ verzocht de Wit-Russen om onmiddellijke uitlevering van de reporter. De autoriteiten in Minsk ontkenden tot dusver een dergelijk verzoek te hebben ontvangen. In zijn ‘interview’ zei Protasevitsj uitsluitend als journalist in het oorlogsgebied te hebben gewerkt en in geen geval te hebben deelgenomen aan de strijd.

Mocht de Wit-Rus worden uitgeleverd aan de autoriteiten in Loegansk, dan is zijn lot bezegeld. Begin juni deed de openbare aanklager van de ‘Volksrepubliek’ namelijk een speciaal verzoek aan het hoofd van de zogenaamde republiek om speciaal voor ‘de zaak Protasevitsj’ de doodstraf in te voeren. ‘De straf moet in verhouding staan tot de gepleegde misdaad, en het doden van burgers in Donbas door Oekraïense beulen kan op geen enkele manier worden gerechtvaardigd. Dergelijke misdaden kennen geen verjaring,’ aldus de woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Loegansk.

[ARForms id=103]

Ardy Beld