fbpx


Binnenland, Politiek
Vlaanderen

Quo vadis Vlaanderen?

Energie, immigratie, ethiek, opvoeding en arbeidspolitiek móéten voor 20214 op de agenda staan



Het eerste decennium van deze eeuw was in politiek Vlaanderen een periode van euforie. De Vlaamse regeringen Dewael, Somers en Leterme waren vol ambitie. De grondwetsherzieningen hadden structuren in het leven geroepen die de politiek en de nieuwe ambtenarij gingen aanwenden als hefbomen om federale bevoegdheden over te hevelen naar de deelregeringen. De jacht op de federale ministeries was open. En de idee van Vlaamse onafhankelijkheid was in aller monde. The sky was the limit. Denken in staatstermen Zozeer zelfs…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het eerste decennium van deze eeuw was in politiek Vlaanderen een periode van euforie. De Vlaamse regeringen Dewael, Somers en Leterme waren vol ambitie. De grondwetsherzieningen hadden structuren in het leven geroepen die de politiek en de nieuwe ambtenarij gingen aanwenden als hefbomen om federale bevoegdheden over te hevelen naar de deelregeringen. De jacht op de federale ministeries was open. En de idee van Vlaamse onafhankelijkheid was in aller monde. The sky was the limit.

Denken in staatstermen

Zozeer zelfs dat de buurlanden zenuwachtig werden. Hun bezorgdheid over wat er met België zou gebeuren als Vlaanderen onafhankelijk werd, was behoorlijk groot. Dat vernamen we heel duidelijk op Buitenlandse Zaken, waar we dagelijks in overleg waren met die landen en met hun ambassades.

Zo lieten de Nederlanders verstaan dat enkel de Belgische staat een gelijkwaardige partner was, hoe goed de relaties met Vlaamse politici en de empathie voor de Taalunie ook waren. Den Haag denkt in staatstermen, niet in termen van volk en natie.

De Duitsers waren evenmin opgezet met de Vlaamse dromen. Berlijn wil stabiliteit, zeker rond het Europees hoofdkwartier. Bij een bezoek van premier Leterme aan Berlijn, zou kanselier Merkel de premier meegeven dat ‘de Vlamingen zich vriendelijker moesten opstellen ten aanzien van de Walen’.

Toch is soevereiniteit mogelijk

In Luxemburg stonden in de periode 2003-2007 alle lampen zowaar op rood. Vanuit de Belgische provincie Luxemburg waren al voelsprieten uitgestoken om bij het Groothertogdom aan te sluiten, mocht België uiteen vallen. En in de Oostkantons dachten sommigen ook al in dezelfde richting. Voor het rijke Groothertogdom was dat een nachtmerrie.

Het officiële Frankrijk bleef opvallend stil. Wij hoorden geen commentaar. Maar uit de voorbije 150 jaar wisten wij dat, mocht er iets met België gebeuren, in Parijs radicale scenario’s zouden circuleren over wat met een rest-België moest gebeuren.

In Londen, daarentegen, werd met enig leedvermaak neergekeken op het wankelen van een land dat de Britten minachten. De Belgische machtselites zijn trouwens van hun kant ook al decennia lang, scherp anti-Brits ingesteld. Men savoureerde in Londen de mogelijkheid dat een meer Noord-Europees denkend Vlaanderen een juniorpartner kon worden, zoals Nederland.

Les uit dit alles: mocht Vlaanderen de stap naar onafhankelijkheid wagen, staat het er alleen voor. Vriendschap, empathie en moed zijn heel zeldzame goederen in het diplomatiek verkeer. Maar als een volk de vaste wil heeft, of als een minderheid vastberaden genoeg is om door te zetten, is soevereiniteit mogelijk. Dat schreef Theodor Herzl eind negentiende eeuw over een Joodse staat. Zo geloofden het ook de Amerikaanse kolonisten in 1776.

De Vlaamse euforie is opgebrand

Nu, vijftien jaar na deze onafhankelijkheidseuforie, is Vlaanderen een hoop illusies armer en is België nog altijd springlevend. Springlevend op zijn Belgisch dan: slordig geleid, een wirwar van structuren en parlementen, botsende bevoegdheden, een gigantische en gepolitiseerde ambtenarij, politici die verstrengeld zitten in een kakofonie van rioolretoriek, zonder besef van een hoger bonum commune. En met burgers die in een permanente bedwelming gehouden worden met onbeduidend politiek theater, vulgair gekibbel, en met subsidies.

Vlaamse onafhankelijkheid staat wel nog in het programma van de twee grootste Vlaamse partijen (waarvan er één buiten wordt gehouden), maar het concept wordt als onrealistisch gezien, door de kiezer niet gewenst, of bestempeld als een vorm van extremisme.

Kopieën van de federale regeringen

Wat de Vlaamse regeringen de burger sinds jaren aanreiken, is trouwens niet om trots op te zijn (als ik dit nobel woord nog kan gebruiken, dat gedegenereerd is tot pride). Die Vlaamse regeringen zijn doorgaans slechts een kopie van de federale regeringen. Ze zijn intern meer verdeeld dan dat ze moeten vrezen voor oppositie, ze knutselen aan dezelfde administratieve wildgroei en hun diepe zingeving beperkt zich meestal tot de filosofie van een jackpot van subsidies, tot in het absurde toe.

Wel beseft onderhand iedereen in dit land dat de binationale staat België uitgeleefd is, terwijl de problemen die om een oplossing schreeuwen, zich opstapelen: begroting, energie, pensioenlast, massa-instroom van alleenstaande mannen, teloorgang van de opvoeding, voortrazende seksuele revolutie.

Vanaf 2024: herinrichting van de staat?

Velen kijken uit naar 2024 en hopen dat het na de verkiezingen dan kan verbeteren. De N-VA hoopt voldoende sterk te staan om met de Franstaligen te onderhandelen over een herinrichting van de staat. Als die onderhandelingen slagen, zou Vlaanderen er opnieuw een pakket sociale en financiële bevoegdheden bij krijgen, in ruil voor financiële compensaties voor Wallonië. Precies zoals bij de vroegere grondwetsaanpassingen. En als de onderhandelingen niet slagen, komt er een nieuwe Vivaldi van kleine partijen. Zowel N-VA als VB blijven dan buitenspel.

Hebben de Vlaamse partijen dan niets anders aan te bieden dan grondwetsherzieningen? Waarom zouden kiezers voor partijen stemmen die die zoveelste nieuwe kloon van de Belgische staat willen maken, met dezelfde administratieve koterij? Is er buiten die grondwetsherzieningen, buiten wat negatieve kritiek op de Vivaldiregering, dan niets ambitieuzer aan te reiken? Moet de burger daarvoor naar het stemhokje? Wat zegt dat aan de jeugd die droomt, maar die geen andere idealen aangereikt krijgt dan klimaat of gender? Is dat het Vlaanderen dat de kiezer wil: weer een pak nieuwe administratie?

In Europa is veel aan het verschuiven

Er zijn grote tektonische verschuivingen aan de gang in Europa. Een daarvan is de afgang van het internationaal liberalisme. Dat liberalisme was al geruime tijd ontaard in een obsessieve ideologie die het gemunt heeft op zowat alle structuren van de samenleving: volk, gezin, de man-vrouwrelatie, eer, het sacrale. Het liberaal globalisme verplaatste de eigen industrie naar Azië, verarmde de arbeiders- en de middenklasse, en besteedde de soevereiniteit van eigen natie uit aan een supranationale ambtenarij van drukdoeners, zonder binding voor volk, gezin of God.

Dat liberaal globalisme is nu uitgeleefd. De naoorlogse consensus dat de natiestaat voorbijgestreefd is, is nu zelf voorbij. Rebellen zoals Trump, brexit, Orbán en Meloni hebben de autonomie van de natiestaat als natuurlijke leefwereld van een volk opnieuw op de politieke agenda gezet. Of men met die rebellen akkoord gaat of niet, is hier niet het punt. De natiestaat is terug. En de liberale globalisten reageren furieus: dit is autoritarisme, afbraak van de liberale democratie (exact), een terugval in de jaren dertig, dit is gevaarlijk nationalisme, of zelfs fascisme.

De natiestaat staat weer op de politieke agenda in Europa

Vlaamse autonomie, onafhankelijkheid, het terug opeisen van eigen beslissingsmacht: het zal ons niet de schoot geworpen worden. Het zal moeten afgedwongen worden, op elk niveau. Bedrijven die hun fabrieken naar China verplaatsten, handelden onterecht tegenover eigen land en arbeiders. De massa-immigratie, die aangestuurd wordt door supranationale betweters, moet terug onder de bevoegdheid van de natie. De bemoeizucht van radicale internationale rechters moet gestopt worden. De porno-mega-industrie is niet enkel een kwestie van vrij ondernemerschap, en niet uitsluitend een vorm van vrije meningsuiting. De overheid moet schoolkinderen beschermen voor genderideologen in de klaslokalen. Onderwijs moet opnieuw focussen op karaktervorming en de fundamenten van onze beschaving. En een canon is niet iets om schrik van te hebben, maar om te koesteren en te belijden.

Dat zijn de thema’s waar de burger iets aan heeft. Niet de focus op grondwetsherzieningen en nieuwe bevoegdheden voor Vlaamse ambtenaren. Een sterke natie, met sterke families, waar een man een man is en een vrouw een vrouw, besef voor het sacrale: dat zijn idealen waarvoor het waard is te gaan kiezen. Die idealen zijn als briefjes van 500 euro die momenteel in de goot liggen, en die heel wat partijen niet proper genoeg vinden om op te rapen. Als een partij die fundamentele dingen niet durft of niet wenst aan te bieden, laat het dan maar. Dan blijven we thuis. Of we blijven bij de traditionele partijen. Die kennen we tenminste nog van vroeger.

Afremmen van orwelliaanse globalisering

Als de dingen in België blijven wat ze zijn, gaan N-VA en VB na de verkiezingen in 2024 samen 40 tot 45% halen en gaan ze er niets mee kunnen aanvangen. Daar zullen de jakobijnen in Wallonië voor zorgen, samen met het rijke establishment in Waals-Brabant en de kleine lucifers in de hellhole Brussel. En de Vlaamse elfjes zullen bijspringen.

Er zijn wel degelijk mooie en nobele alternatieven om in een partijprogramma te schrijven en waarvoor een kiezer zich wil verplaatsen, in plaats van steeds dezelfde thema’s als grondwetsherzieningen en meer bevoegdheden. Die alternatieven beogen het terug opeisen van de nationale soevereiniteit, het benadrukken van het primaat van de politiek boven het economische, voorrang verlenen aan de belangen van de arbeider boven de nihilistische kosmopolieten, voorrang ook voor lokale en subsidiaire samenlevingen en het afremmen van orwelliaanse globalisering. Als we dan ook nog een Vlaamse regering hebben die assertiever, daadkrachtiger optreedt op het vlak van energie, immigratie, ethiek, opvoeding en arbeidspolitiek, dan komen we in 2024 uit onze zetel.

Mark Geleyn

Voormalig directeur generaal op Buitenlandse Zaken en ambassadeur van België in Israel en in Duitsland