fbpx


Binnenland
Jürgen Conings

Rapport Comité I: personeelstekort, gebrekkige informatiedoorstroming en mysterieuze Operatie Y

Wat is operatie Y die opvolging zaak Conings verhinderde?



Maandag werd het laatste rapport van het Comité I besproken in de vaste commissie belast met de begeleiding van het Vast Comité P en het Vast Comité I, evenals in de commissie Defensie. Het rapport kadert in het onderzoek naar de zaak Jürgen Conings. De conclusies zijn verbijsterend, maar mogen niet verrassen. Het Comité I klopt namelijk al járen op dezelfde nagel. Namelijk: tekort aan personeel, gebrekkige communicatie tussen de verschillende diensten, een gebrek aan degelijke geïnformatiseerde datasystemen... Minister van…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Maandag werd het laatste rapport van het Comité I besproken in de vaste commissie belast met de begeleiding van het Vast Comité P en het Vast Comité I, evenals in de commissie Defensie. Het rapport kadert in het onderzoek naar de zaak Jürgen Conings. De conclusies zijn verbijsterend, maar mogen niet verrassen. Het Comité I klopt namelijk al járen op dezelfde nagel. Namelijk: tekort aan personeel, gebrekkige communicatie tussen de verschillende diensten, een gebrek aan degelijke geïnformatiseerde datasystemen… Minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) belooft beterschap. Ze werkt aan een plan van aanpak tegen eind dit jaar. Begin 2022 zouden de besprekingen hiervan kunnen beginnen in de commissie.

Parels voor de zwijnen

Het rapport is volgens Dedonder van hoge kwaliteit. Dat mag ook niet verwonderen. Comité I kan zich al jaren baseren op eerdere rapporten en adviezen. Daar werd tot nu toe echter niets mee gedaan. In het rapport wordt verwezen naar maar liefst veertien eerdere rapporten en adviezen. Die gaan terug tot 1999. Daarin worden de problemen tot in den treuren gekaderd. Telkens werden er aanbevelingen gedaan. Nooit werd daar gevolg aan gegeven.

‘Ik vraag me af of iemand die rapporten en aanbevelingen überhaupt leest’, stelt lid van de commissie Defensie Annick Ponthier (Vlaams Belang). ‘De ADIV blijkt een verziekte organisatie te zijn waar men geen pottenkijkers duldt. Blijkbaar is er al jaren een machtsstrijd gaande binnen de ADIV. Maar ook de samenwerking met de andere inlichtingendiensten OCAD en VSSE (de staatsveiligheid) laat al jaren te wensen over. Niemand lijkt daar iets aan te kunnen of willen veranderen. De signalen van op het terrein zijn al jaren bekend. Enige vooruitgang valt echter niet te bespeuren. Het gaat allemaal zo langzaam en stroef.’

Personeelstekort

Uit het rapport blijkt dat de ADIV kampt met een structureel personeelstekort. Zo zouden er voor het inzetten van bijzondere inlichtingenmethoden (BIM) slechts vier casemanagers beschikbaar zijn. Toch zijn er in de organisatiestructuur van de ADIV zeven voorzien om de tien analyseplatforms te bemannen. Dit structurele tekort heeft nefaste gevolgen gehad voor de opvolging van Conings nadat hij geklasseerd werd als potentieel gewelddadig extremist (PGE).

Op vijftien februari 2021 besliste de ADIV namelijk een inlichtingenonderzoek op te starten met Conings als doelwit. Hierdoor kon de dienst BIM ingezet worden om Conings te volgen. Uit het onderzoek van Comité I blijkt echter dat er tot 17 mei geen BIM werden ingezet. De verklaring van de ADIV hiervoor is dat de casemanager en de twee gespecialiseerde inspecteurs die instonden voor de operatie, overbelast waren. Daar komt bovenop dat de casemanager in maart gedurende verschillende weken ziekteverlof had.

Mysterieuze operatie Y

Het Comité I kreeg van de ADIV een afschrift van het dossier over de zaak Conings dat aan Dedonder werd overgemaakt op negentien mei. Daarin staat te lezen dat de inzet van BIM in de zaak Conings (operatie X) werd uitgesteld als gevolg van het opstarten van een andere, prioritaire operatie (operatie Y). In haar verslag stelt het Comité I echter dat operatie Y pas werd opgestart op vier mei, terwijl de operatie rond Conings al op 25 februari werd geïnitieerd. Volgens Comité I kan de lancering van operatie Y dus geen verklaring geven voor het niet uitvoeren van bijzondere inlichtingenmethoden tussen februari en begin mei in de zaak Conings.

Volledig stilzwijgen

Een bron dicht bij de inlichtingendiensten meldt ons echter dat die conclusie van Comité I eerder vreemd is. Zij weten namelijk dat er heel wat voorbereiding voorafgaat aan het opstarten van een operatie. Die voorbereiding van wat later operatie Y zal worden verklaart mogelijk het uitblijven van BIM in de zaak Conings. Wat hierbij bijzonder opvalt is dat operatie Y in mysterie en stilzwijgen gehuld blijft. Volgens onze bronnen gaat het over een operatie die verband houdt met het buitenland en die politiek heel gevoelig ligt. Dat er zo mysterieus over gedaan wordt zou hiermee verband kunnen houden.

Peter Buysrogge (N-VA), voorzitter van de commissie Defensie, heeft evenmin een idee waar operatie Y over zou gaan. ‘Ik heb daar geen zicht op. Wat wel duidelijk is, is dat operatie Y van dien aard is dat het onderzoek naar Conings moest wijken. Waarover dit onderzoek zou gaan werd niet meegedeeld. Niet in een publieke, maar ook niet in een besloten zitting. De werkzaamheden van de begeleidingscommissie, waar ik ook deel van uitmaak, zijn echter nog niet afgerond. Volgende week is er een verderzetting van de bespreking. Er worden nog antwoorden verwacht van de voorzitter van het Comité I (Serge Lipszyc, WM). Misschien moet daar ook verduidelijking worden gevraagd rond operatie Y.’

Gebrek aan informatie-uitwisseling

De gegevensuitwisseling tussen de verschillende inlichtingendiensten blijkt volgens het rapport al jaren mank te lopen. Dat dit verband houdt met een gebrek aan manschappen, valt tussen de regels door te lezen. De uitwisseling zou moeten gebeuren via de Local Task Forces (LTF’s). Maar daar blijken regelmatig leden van de diensten niet aanwezig te zijn. Op de LTF Limburg van 24 februari was er niemand van de ADIV aanwezig. Nochtans werd net daar meegedeeld dat Conings in de Gemeenschappelijke Gegevensbank Terrorist Fighters (GGB TF) werd opgenomen met dreigingsniveau drie.

Een ander pijnpunt is het gebrekkige informatiebeheer. Uit het onderzoek van Comité I blijkt dat de medewerkers van de ADIV niet vertrouwd zijn met het gebruik en de finaliteit van de GGB TF. Toegang tot de GGB TF is wel voorzien voor verschillende leden van de ADIV, maar die blijken daar zelf niet van op de hoogte te zijn. Bovendien blijken medewerkers die de dienst reeds verlaten hebben, nog steeds toegang te hebben. Zo’n falend toegangsbeleid wordt normaal in geen enkele zichzelf respecterende organisatie geduld.

Verder blijkt dat de verschillende diensten over bijna paranormale gaven moeten beschikken om te weten te komen dat bijvoorbeeld het OCAD gegevens heeft toegevoegd. Er bestaat geen systeem dat medewerkers op de hoogte brengt wanneer eventueel relevante informatie in de GGB TF wordt opgenomen. Dat moet blijken uit overlegmomenten zoals de LTF’s. Dat de informaticasystemen binnen onze inlichtingendiensten te wensen over laten, is een reeds lang bekend gegeven.

Geen gevolg geven aan classificatie als PGE

Misschien wel het meest onbegrijpelijke is dat de opname van een persoon op de lijst van potentieel gewelddadige extremisten geen gevolg heeft voor de persoon zelf. Want dat de ADIV en de oversten binnen het leger uiteindelijk wel op de hoogte waren van de klassering van Conings als PGE is duidelijk. Twee dagen na de opname in de GGB TF raadpleegde iemand binnen de ADIV de fiche van Conings.

Wanneer er een onderzoek loopt naar iemand binnen de politiediensten wordt die tijdelijk geschorst. Of die persoon wordt op een dienst gezet waar hij geen toegang meer heeft tot wapens en gevoelige informatie. Bij Defensie is dit duidelijk niet het geval. Hoe het komt dat Jürgen Conings ondanks de classificatie als PGE nog steeds toegang had tot het munitiedepot, is een onbeantwoorde vraag. Geen mens die dit begrijpt.

Deze keer, goede keer?

Uit de zitting van de beide commissies gisteren blijkt dat er nog veel vragen onbeantwoord blijven. Of er antwoorden komen, zal de toekomst uitwijzen. De belofte van minister Dedonder om een actieplan op te stellen, laat ruimte voor hoop. Het zal in elk geval noodzakelijk zijn dat de leden van de commissies zich in dit dossier vastbijten. Deze kans op verandering mag namelijk echt niet onbenut blijven. Bij het Comité I is de frustratie omwille van het feit dat al die jaren niets gedaan werd met hun rapporten en aanbevelingen erg groot. Deze keer mogen de leden van het parlement en de bevoegde minister de kans om de koe bij de horens te vatten niet laten liggen.

[ARForms id=103]

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.