fbpx


Zonder categorie
Hypatia

Rationaliteit als basis voor geestelijke hygiëne




De opiniebijdrage Godsdienst en hersenspoeling, gepubliceerd op deze website op 15 juli 2018, gaf aanleiding tot nogal wat reacties – de meeste ervan positieve. Maar de persoonlijke overtuiging van één schrijver is niet belangrijk. Gelukkig zijn er nogal wat citaten terug te vinden die hetzelfde zeggen, alleen gebalder en welsprekender. Het doet plezier om vast te stellen dat er nogal wat van deze uitspraken van eigen bodem zijn.

‘Fabels moeten onderwezen worden als fabels, mythes als mythes, en mirakels als dichterlijke waandenkbeelden. Bijgelovigheden onderwijzen als waarheden is een buitengewoon verschrikkelijk iets.’ (Hypatia, wiskundige en natuurwetenschapster uit het Alexandrië van de vierde eeuw. Vermoord door vroeg-christelijke fanatici)

‘Twijfel voert tot onderzoek, onderzoek tot vooruitgang en kennis.’ (Charles A. Sainte-Beuve, Frans schrijver en literatuurcriticus)

‘Iedereen heeft recht op z’n eigen mening, maar niet op zijn eigen feiten.’ (Daniel P. Moynihan, Amerikaans socioloog en politicus)

‘De werkelijkheid is wat weigert weg te gaan als je er niet in gelooft.’ (Steven Pinker, Amerikaans taalkundige en cognitief psycholoog)

‘Als het gaat om kennisverwerving, is wetenschap een feilbaar instrument, maar het is wel het beste instrument dat we hebben.’ (Andreas de Block, hoogleraar aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, KU Leuven)

‘Het voornaamste obstakel dat de vooruitgang van het mensdom in de weg staat, is niet het geloof, noch het ongeloof, zoals men in de loop van de voorgaande eeuwen lang heeft gedacht: het is de dogmatische zekerheid, van welke aard ze ook moge zijn. Want die brengt altijd – minder of meer uitgesproken en intens – de verwerping van de ander mee, onverdraagzaamheid, fanatisme, obscurantisme.’ (Frédéric Lenoir, socioloog/schrijver/essayist geboren in Madagascar)

‘Het is verbazingwekkend tot welke hoogten de mens kan stijgen door met beide benen op de grond te blijven.’ (Duncan Caldwell, Amerikaans archeoloog en cultureel antropoloog)

‘Als je krampachtig aan je eigen stellingen blijft vasthouden, is dat geen wetenschap meer maar religie.’ (Paul De Grauwe, economist en emeritus hoogleraar aan de KU Leuven)

‘Wetenschap ontwikkelt zich van niet weten wat wel het geval is tot wel weten wat niet het geval is.’ (Marco Roos, Nederlands bioloog)

‘Een handige ronselaar kan een jongere in een paar weken radicaliseren, iemand kritische zin bijbrengen duur jaren.’ (Rachid Benzine, Frans filosoof en gelovig moslim)

‘Vrijheid van mening wordt een luxeproduct.’ (Fabrice Nicolino, journalist van Charlie Hebdo die de aanslag op 7 januari 2015 overleefde)

‘Een ideologie helpt je niet om de wereld te begrijpen, ze biedt je een emotionele identificatie met een groep, een goed gevoel over jezelf, en antwoorden op moeilijke vragen.’ (Tom Naegels, Vlaams auteur en publicist)

‘Wanneer mensen iets een sacrale waarde toekennen, zoals de naam van hun god of de vlag van hun vaderland, zien ze dat als oneindig belangrijk. Je kunt het niet meer afwegen of compromissen sluiten. Een aanval op dat symbool, is een aanval op hun identiteit.’ (Ruben Mersch, Vlaams bioloog en filosoof)

En om te eindigen nog een leuke van eigen bodem. ‘In den beginne was er niets. En God zeide: Er weze licht. En er was licht. Nu kon God zien dat er inderdaad niets was.’ (Marc Heselmans, ingenieur en emeritus hoogleraar aan de KU Leuven)

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Jan Van Peteghem

Jan Van Peteghem is emeritus-gasthoogleraar aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de KU Leuven

Dit artikel delen


Als abonnee kan u dit artikel gratis verspreiden via sociale media en doorsturen naar uw vrienden. Zij zullen dit artikel volledig kunnen lezen zonder abonnee te zijn of zonder een (proef)abonnement te nemen. Zij krijgen bij het lezen de vermelding dat dit artikel door u wordt aangeboden. Als u dit via email doorstuurt, wordt het emailadres van uw vriend niet genoteerd in de databank.

Commentaren en reacties


Reageren op een artikel? Graag, maar hou het netjes, blijf bij het onderwerp van het artikel en blijf niet eindeloos reageren.  Dit is geen plaats voor scheldpartijen en eindeloze discussies. Niet meer dan 10 reacties per dag per persoon en niet meer dan 3 per artikel graag.  Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.