fbpx


Geschiedenis

Vlaanderen in kaart

Titel
Vlaanderen in kaart
Auteur
Wouter Bracke
Uitgever
Davidsfonds
ISBN
9789059086371
Onze beoordeling
Aantal bladzijden
320
Prijs
€ 49.99
Koop dit boek online

Alle kaarten komen uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek van België, die in se ook de auteur is van het boek, zoal algemeen directeur Patrick Lefèvre in het woord vooraf stelt.

Het prachtig vormgegeven en uitgegeven boek omvat niet alleen een selectie van kaarten – op zich al heerlijk om mee te verpozen – maar biedt ook een goed idee van cartografie. Hoe kaarten tot stand kwamen, door de eeuwen heen, en hoe kaarten lezen, en dat aan de hand van onze eigen gewesten. Je wenst het je buurlanden alleen maar toe.

Vlaanderen in honderd kaarten is daarmee niet zomaar een selectieve historische atlas. Het is niet enkel een boek met kaarten. Het is vooral een boek over kaarten. Van elke geselecteerde kaart krijg je immers het verhaal. Op micro-niveau – wie was de auteur, in opdracht van wie is ze gemaakt, hoe is ze tot stand gekomen, maar ook op macro-niveau, namelijk in welke context ze is tot stand gekomen. Doorheen de eeuwen veranderde immers het wereldbeeld en dus ook het kaartbeeld van de mens, en dat is niet alleen afhankelijk van het technische, wetenschappelijke en cartografische kunnen maar ook van de context waarbinnen auteurs en opdrachtgevers zich bevonden: politiek, cultureel en zelfs economisch. Ook druktechnieken komen aan bod, want hoe maak en vermenigvuldig je kaarten en atlassen, voor wie, op welke oplage …? Het komt allemaal aan bod in dit prachtige boek.

Wie een kaartenboek samenstelt of leest over Vlaanderen, stoot natuurlijk van in den beginne op het probleem van de naamgeving van Vlaanderen. Slaat dat op de oude Vlaamse gewesten, het graafschap, met of zonder Land van Aalst? Gaat het over alle Zuidelijke Nederlanden? Of valt het Prinsbisdom Luik daarbuiten? Nederlandstalige gewesten of ook la Flandre gallicante, en wat met de andere Waalse provincies van de 17 Provinciën. En wat na de val van Antwerpen, na het verdrag van Münster in 1648, waarbij de Bevrijde Nederlanden in het Noorden een eigen republiek krijgen en het Zuiden onder Habsburgs gezag blijft? En nadien … ?

De auteurs focusten vooral op wat vandaag Vlaanderen heet. In de inleiding schrijft prof. Wouter Bracke dat het auteursteam is ‘op zoek gegaan naar kaarten van België, de Nederlanden, het koninkrijk Nederland, Frankrijk, Duitsland en van landen waarvan het grondgebied Vlaanderen in het verleden deel heeft uitgemaakt. We projecteren dus het huidige grondgebied in het verleden.’ (mijn cursivering, KD).

Tussendoor even opmerken dat, met de grote ontwikkeling van de boekdrukkunst in de Zuidelijke Nederlanden in de 16e eeuw, onze gewesten eveneens een ‘fundamentele rol’ speelden in de ontwikkeling van de cartografie. Wie kent niet Mercator (Rupelmonde) of Ortelius (Antwerpen)! Maar ook later stonden de Nederlanden aan de spits van de cartografie. Enkele jaren terug kon u met De Standaard nog de uiterst gedetailleerde Ferraris-kaarten verzamelen (in megagroot formaat uitgegeven door Lannoo). Liggende kaarten, wandkaarten, atlassen, het gebruik van kleur, van hout naar koper … Al die praktische stappen, die het kaartbeeld mee bepaalden, komen allemaal aan bod in dit kaartenboek-over-kaarten.

100 kaarten, omvat dit boek. En toch zijn er heel wat meer kaarten terug te vinden, en niet alleen in de Koninklijke Bibliotheek. Dit boek schreeuwt haast om een vervolg, een tentoonstelling, of een openstellen van de collectie voor een nog breder publiek via het internet. Maar koopt en leest u toch maar eerst dit boek.

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Karl Drabbe

Karl Drabbe is uitgever van Ertsberg. Hij is historicus en wereldreiziger en werkt al sinds 1993 mee aan Doorbraak.

Dit artikel delen of afdrukken




Commentaren en reacties


Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Op dit artikel zijn reacties uitgeschakeld op vraag van de auteur.
Talk