fbpx


Geschiedenis

Waren Friezen Vikingen?

Friesland
Titel
Wij Vikingen
Subtitel
Friezen en Vikingen in het kustgebied van de Lage Landen
Auteur
Marlies Stoter en Diana Spiekhout
Uitgever
Waanders Uitgevers
ISBN
9789462622661
Onze beoordeling
Aantal bladzijden
168
Prijs
€ 24.95
Koop dit boek online

Waren Friezen Vikingen? De flaptekst van het boek dat bij de tentoonstelling Wij Vikingen hoort, stelt de vraag of Friezen en Vikingen ‘bijna familie’ zijn, of toch niet? Het boek is een verdienstelijke poging om bestaande ideeën en nieuwe inzichten te koppelen om een en ander te nuanceren. Bijvoorbeeld: dat het moeilijk is om volkeren en culturen te onderscheiden in de Noordzeeruimte van de vroege middeleeuwen.

Noordzeecultuur

Daar ligt immers de kracht van dit boek: duidelijk maken dat er zoiets was als een gedeelde Noordzeecultuur. Dat ‘Vikingen’ daarin een belangrijke rol speelden, is een evidentie. Zij beheersten het huidige Noorwegen, Denemarken, de Noordzeekust van het huidige Duitsland en Nederland, tot aan het Zwin en de Britse Eilanden. Van de grote historicus Raoul van Caenegem zijn de woorden dat het maar een haar scheelde of Engeland zou Daneland hebben geheten…

Wij Vikingen toont niet aan dat Friezen ‘Noormannen’ (en -vrouwen, maar die krijgen in het boek geen aandacht) waren. Het toont wel aan dat Friezen ook ‘op Viking’ gingen met plunderaars uit het Hoge Noorden. Het toont ook aan dat Deense vorsten op vraag van de Frankische koningen de Noordzeekust verdedigden. Tegen de invallen van andere Vikingen. Belangrijk om weten is dat ‘op Viking gaan’ betekende uit plunderen gaan, op zoek naar geldschatten en slaven. De meeste ‘Noormannen’ (en -vrouwen) bleven braaf thuis, het land bewerken, handel drijven, de kinderen opvoeden…

Multicultuur

Vikingtroepen waren vaak ‘multicultureel’ samengesteld. Tenminste, als we daar met onze woordenschat en bevattingsvermogen van vandaag naar kijken. Er was sprake van een ‘vermenging van volken en tradities’. Voor de christianisering en de feitelijke inlijving bij het Frankische rijk — die twee gingen hand in hand — deelden ze grosso modo de Noordzeegermaanse taal en een heidense religie. Al moet het gezegd: het Noordzeenetwerk, waar de Friezen deel van uitmaakten, was al ontstaan in de eeuwen vóór de Vikingen.

Op basis van recent onderzoek naar bodemvondsten en het in kaart brengen van het verdwenen kwelderlandschap van de oude Noordzeekust, brengen diverse auteurs nuance in het beeld van ‘de’ Friezen. Een eenduidig antwoord op de vraag of ze nu ‘Vikingen’ waren of niet, krijg je niet. Wel biedt het boek heel wat stof om aan te tonen dat er sprake was van een grote Noordzeeruimte waar taal, geloof, sieraden én mensen (als slaaf) werden verhandeld. De zee was voor die mensen toen geen grens, maar een verbindende factor (p. 97).

Ze leefden in een ruimte waar het niet altijd kommer en kwel was, zoals ons op de schoolbanken weleens wordt aangeleerd. Vikingaanvallen leidden tot plunderingen, moord, verkrachting en vernieling. En vele steden waren er meermaals het slachtoffer van. Maar zulke raids vonden niet continu plaats, toch was het een teken voor Frankische vorsten en hun landsheren om versterkingen aan te brengen. Al blijkt uit dit boek dat vele van de ringburgwallen (in het huidige Zeeland) níet zijn opgericht tegen Vikingaanvallen.

Heidens en grimmig

Wij Vikingen is een prachtig uitgegeven en geïllustreerd boek over piraten en plunderaars, van het Zwin tot de Weser. Het verhaal van een relatief dichtbevolkt terpengebied zonder hinterland en net daarom op de Noordzeeruimte was gericht. En dus niet op het Europese binnenland. Het verhaal van een varend ‘volk’, met schepen die heel sterk op die van de Vikingen leken. Vandaar de sterke Noormanneninvloed op vele aspecten van het leven. Daarom de deelname van mannen uit Frisia aan Vikingaanvallen elders in Europa. Vandaar dat Frisia wordt gerekend tot ‘het heidense en grimmige Noorden’.

Fans van Vikings en The Last Kingdom zullen af en toe hun wenkbrauwen fronsen, geconfronteerd met feiten en analyses van historici en archeologen. Er vloeit minder bloed in Wij Vikingen, maar het boek is een even spannende en leerrijke kennismaking met de Noordzeewereld.

 

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Karl Drabbe

Karl Drabbe is uitgever non-fictie bij Vrijdag en van Doorbraak Boeken. Hij is historicus en wereldreiziger en werkt al sinds 1993 mee aan Doorbraak.

Dit artikel delen of afdrukken




Commentaren en reacties


Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Talk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *