fbpx


Multicultuur & samenleven

Tom Naegels stoot op inconsequentie die er geen is

Abou Jahjah/Demir-debat



Dyab Abou Jahjah heeft zijn rentree na tien jaar afwezigheid niet gemist. Alle media drukten uitgebreide vraaggesprekken af met hem en in De Standaard vult hij sedert kort een vaste column. Op 24 januari (alleen te raadplegen door abonnees van de krant) had hij het daarin, naar aanleiding van de verkiezing door Knack van de meest invloedrijke allochtoon, over de positie van de nieuwe Vlamingen. Die term nieuwe Vlamingen gebruikt hij overigens nadrukkelijk niet. Zuhal Demir, kamerlid voor N-VA en van Turks-Koerdische afkomst, diende hem op 27 januari stevig van antwoord (tekst aan te klikken op haar webstek). 

Abou Jahjah en Demir staan voor twee totaal verschillende zienswijzen, wat het debat verrijkt. De eerste huldigt een confrontatiemodel waarin een afwijzend autochtoon Vlaanderen staat tegenover structureel gediscrimineerde allochtonen. Demir werpt dat kader af en opteert voor ‘de wij-groep van alle Vlamingen die kiezen voor het positieve project van samenleven’. Het korte polemiekje wijst op een boeiende ontwikkeling in het debat, waarbij Demir zich ‘ex-allochtoon’ laat noemen.

Tom Naegels, ombudsman van De Standaard en altijd een boeiende stem in het maatschappelijke debat omdat hij de gebaande paden graag verlaat, gaf op Facebook zijn commentaar bij de pennentwist. Hij meent Demir op een inconsequentie te kunnen betrappen en schrijft onder meer: ‘Alle argumenten die ze (Demir) aanhaalt om Abou Jahjahs “wij-zij”-denken te veroordelen, kennen hun equivalent in de retoriek van anti-flaminganten’.

Op een reactie van een FB-vriend verduidelijkt hij: ‘Mij gaat het om de psychologie van politiek engagement – een onderwerp dat me al een poosje boeit. Hoe iemand oprécht kan zeggen dat ze helemaal niéts te maken wil hebben met het wij-zij-denken van de ene emancipatiebeweging, daar zijn we toch voorbij, wat een bekrompenheid, we moeten samen aan één zeel trekken … terwijl ze tegelijkertijd militeert voor een andere emancipatiebeweging die precies hetzelfde type wij-zij-onderscheid hanteert, zij het op een andere as – en die hetzelfde verwijt krijgt van haar tegenstanders: daar zijn we toch voorbij, wat een bekrompenheid, we moeten aan hetzelfde zeel trekken…’. (vet-cursief door mij, pdr)

Na een interventie van mij, reageerde hij nog eens: ‘Maar de vraag “identificeer ik me politiek in de eerste plaats als Vlaming, en laat ik die identificatie mijn politiek handelen bepalen, of vind ik net dat ik die identiteit moet overstijgen, om lid te zijn van een groep die mij niet herleidt tot mijn taal of mijn afkomst?” is zeer gelijkaardig aan “identificeer ik me als allochtoon, omdat ik vind dat de groep allochtonen wordt benadeeld en dus in groep moet emanciperen, of vind ik dat ik die identiteit net moet overstijgen, om lid te worden van een groep die mij niet vastpint op mijn taal, geloof en afkomst?” Als mensen zich afkeren van het flamingantisme, dan is dat vaak omdat ze niet gereduceerd willen worden tot hun Vlaming-zijn. En dat is volgens mij zeer vergelijkbaar met hoe Zuhal Demir hier pleit dat ze niet gereduceerd wil worden tot haar allochtoon-zijn. “Wij allemaal Vlamingen” is voor haar wat “Wij allemaal wereldburgers” voor anderen is.’ (vette cursivering weer door mij, pdr)

Die reactie was voorspelbaar. Dat ze net van Tom Naegels komt, verbaast mij niet echt. In een recent debat waar we beiden in het panel zaten, legde hij ook dat verband tussen het verhaal van de emancipatie zoekende allochtonen en de geschiedenis van de Vlaamse Beweging. Oppervlakkig beschouwd lijkt zijn redenering hout te snijden maar met alle respect voor Tom, hij slaat naar mijn mening de bal mis.

De zinsnede waarin hij schrijft dat een Vlaamsgezinde lid zou zijn van een groep die hem/haar herleidt ‘tot mijn taal of mijn afkomst’, wijst op een redeneerfout. Het politieke Vlaams-nationalisme – zeker dat van de partij waar Zuhal Demir actief is – definieert Vlaming-zijn niet op basis van taal of afkomst. Vlaanderen is een politiek begrip, de omschrijving van de ruimte waar het politieke proces wordt georganiseerd. Naegels negeert het territoriale aspect en ziet daardoor een cruciaal onderscheid over het hoofd. 


‘Tenzij we de mogelijkheid van aparte parlementen voor aparte bevolkingsgroepen binnen Vlaanderen overwegen, loopt de vergelijking van Tom Naegels mank.’


De vraag hoe vrouwen en mannen, ouderen en jongeren, allochtonen en autochtonen, homo’s en hetero’s, werkgevers en werknemers met elkaar omgaan is natuurlijk van een totaal andere orde dan de vraag hoe Vlamingen en Walen zich politiek verhouden tot elkaar. Het antwoord op de tweede vraag (unitair of federaal België, confederalisme, twee onafhankelijke staten) staat helemaal los van en geeft absoluut geen antwoord op de vragen uit de eerst categorie. Bij vrouwen/mannen, homo’s/hetero’s, autochtoon/allochtoon enz. gaat het over samenleven binnen een politieke ruimte. De Vlaams/Waalse-kwestie – om het even lekker ouderwets uit te drukken – gaat over de vraag hoe de politieke ruimte wordt afgebakend.

Om het heel eenvoudig voor te stellen: je kan er voor of tegen zijn maar Vlaanderen en Wallonië kunnen aparte politieke ruimtes vormen. Je kan die uit elkaar halen, met eigen parlementen, regeringen, wetgevingen. Die optie bestaat natuurlijk niet voor vrouwen/mannen, ouderen/jongeren, autochtonen/allochtonen … Dat verschil lijkt klaar als pompwater en dus zijn beide discussies absoluut onvergelijkbaar.

Tenzij we de mogelijkheid van aparte parlementen voor aparte bevolkingsgroepen binnen Vlaanderen overwegen (of het wegzenden uit Vlaanderen van mensen van buitenlandse afkomst), loopt de vergelijking van Tom Naegels mank. Je kan probleemloos vinden dat Vlaanderen en Wallonië aparte politieke ruimtes (moeten) vormen én dat oude en nieuwe Vlamingen net zoals jongeren en ouderen binnen één staat (moeten) samenleven.    

Heeft Demir gelijk of ongelijk? Aan ieder om daarover een standpunt in te nemen. Inconsequent is ze allerminst.

FOTO: collage © Reporters en archief Doorbraak

Aangeboden door de Vrienden van Doorbraak


steun doorbraak

Dit artikel, cartoon of podcast wordt u aangeboden door de Vrienden van Doorbraak

Door een jaarlijkse of maandelijkse bijdragen financieren de Vrienden van Doorbraak de publicatie van de gratis toegankelijke artikels, podcasts, cartoons of video-uitzendingen op doorbraak.be. Onze vrienden krijgen ook korting in de Doorbraak winkel en exclusieve uitnodigingen.

Hartelijk dank voor uw steun als Vriend van Doorbraak.

Peter De Roover

Peter De Roover was achtereenvolgens algemeen voorzitter en politiek secreteris van de Vlaamse Volksbeweging , chef politiek van Doorbraak en nu fractievoorzitter voor de N-VA in de Kamer.

Dit artikel delen


Als abonnee kan u dit artikel gratis verspreiden via sociale media en doorsturen naar uw vrienden. Zij zullen dit artikel volledig kunnen lezen zonder abonnee te zijn of zonder een (proef)abonnement te nemen. Zij krijgen bij het lezen de vermelding dat dit artikel door u wordt aangeboden. Als u dit via email doorstuurt, wordt het emailadres van uw vriend niet genoteerd in de databank.

Commentaren en reacties


Reageren op een artikel? Graag, maar hou het netjes, blijf bij het onderwerp van het artikel en blijf niet eindeloos reageren.  Dit is geen plaats voor scheldpartijen en eindeloze discussies. Niet meer dan 10 reacties per dag per persoon en niet meer dan 3 per artikel graag.  Kijk vooraf even op onze Spelregels en technische problemen
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.
Reacties - klik hier
Als ingelogde bezoeker kan u hier de reacties lezen en deelnemen aan het debat.