fbpx


Binnenland

Troost in Trooz

Indrukken uit het rampgebied



Wat vooraf ging U kon al lezen in onze kolommen dat de chaos na de overstromingen in Wallonië kompleet was. Een gebrek aan coördinatie zorgde na het opschorten van de federale fase 4 van het rampenplan voor een stortvloed aan klachten over de aanpak van de overheid en het Rode Kruis. Minister Verlinden (CD&V) besloot een extra cel op te richten, die onder de vleugels van het Bijzonder Commissariaat van de Waalse regering van Di Rupo (PS) toch wat orde…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Wat vooraf ging

U kon al lezen in onze kolommen dat de chaos na de overstromingen in Wallonië kompleet was. Een gebrek aan coördinatie zorgde na het opschorten van de federale fase 4 van het rampenplan voor een stortvloed aan klachten over de aanpak van de overheid en het Rode Kruis. Minister Verlinden (CD&V) besloot een extra cel op te richten, die onder de vleugels van het Bijzonder Commissariaat van de Waalse regering van Di Rupo (PS) toch wat orde moest scheppen. De bestaande structuren werden hierbij genegeerd.

 

De noodhulp zelf bleef voornamelijk het werk van vrijwilligers, soms georganiseerd in VZW’s, maar even vaak gewoon groepjes geëngageerde mensen die de handen uit de mouwen steken en spullen en voedsel inzamelen om rechtstreeks aan de bevolking uit te delen. Als advocate en activiste is Carine Knapen omstreden, maar ze ging wél met haar vzw noodhulp verlenen in het gebied. ‘De overheid is pertinent afwezig.’, vertelde ze ons vorige week. ‘Lokaal zie je burgerinitiatieven die de organisatie van de noodhulp op zich hebben genomen. Zij stoppen hun huizen en garages vol met hulpgoederen en verdelen die ook effectief onder de noodlijdenden. De officiële instanties staan aan de zijlijn en kijken toe, wanneer het er op aankomt om de mensen zelf te helpen.’

 

Oorlogszone

Het gebied is een oorlogszone. Alles ligt in puin. Het enige verschil is dat er al huizen zijn afgebroken. Daar is men mee begonnen, maar het puin dat er ligt wordt nog niet afgevoerd. Heel de inboedel van de mensen ligt op straat. Het is schrijnend…’

 

‘Wij hebben ons in eerste instantie geconcentreerd op het uitdelen van overlevingspakketten met voedsel en verzorgingsproducten. Daar hebben de mensen het meeste nood aan. Voor de voedselbedeling kan je niet rekenen op de officiële instanties. Aanvankelijk heb ik geprobeerd om via hen te werken, maar we werden afgescheept op het moment dat we duidelijk maakten dat we zelf onze overlevingspakketten aan de mensen wilden uitdelen. We zijn dan maar zelf verschillende malen naar daar getrokken met een konvooi van een vijftigtal voertuigen. De bevolking heeft onze hulp gretig aangenomen en was bijzonder dankbaar. Het is hartverwarmend om te zien hoe vrijwilligers het beste van zichzelf geven om te doen wat ze kunnen om de nood te lenigen.’

 

Autowrakken

Dat was vorige week. We gaan ter plaatse voor een update van de situatie. Donderdag 12 augustus rijden we via Luik naar Chaudfontaine. Daar wordt snel duidelijk wat de overstromingen te weeg hebben gebracht. Een maand na de ramp zijn de opruimwerken nog in volle gang. Er liggen nog steeds wrakken van auto’s langs de kant van de weg. Het is een beeld dat we door heel de vallei blijven zien.

 

Een filiaal van Delhaize is tot een ruwbouw herleid. Daarnaast ligt het domein van Spa du Chateau des Thermes . De eens prachtig aangelegde tuinen zijn overspoeld en vernield.

 

 

Aan de ingang van het terrein ligt een afvalcontainer die door het wassende water werd meegevoerd. De stalen kolos lijkt door een reuzenhand te zijn verfrommeld en weggeworpen. 

 

Troost in Trooz

We rijden door naar Trooz. Het is nog vroeg, maar de mensen zijn al sinds het ochtendgloren aan de slag met het opkuisen van huizen en het leeghalen van ondergelopen kelders waar de modder en drek in bleven staan. De bewoners hebben de kerk omgebouwd tot opslagplaats voor hulpgoederen. Daar treffen we bewoonster Elisa Lopez aan. Zij is druk bezig met het zetten van koffie maar heeft wel tijd voor een praatje.

 

‘Zoals u ziet hebben we enorm veel hulp mogen ontvangen. Het is hartverwarmend om te zien hoe al die vrijwilligers zich inspannen om ons uit de nood te halen. Wat opvalt is dat 90% van de hulpgoederen afkomstig is uit Vlaanderen. 80% van de vrijwilligers die hier opdagen om de handen uit de mouwen te steken komen ook uit het Noorden van het land. Vanuit het Zuidelijke landsgedeelte komt weinig tot geen solidariteit, maar de mensen daar zijn waarschijnlijk bezig met de eigen nood te lenigen.’

 

De Vlamingen zijn een zegen

Een andere inwoner komt even tussen terwijl hij een koffie neemt. ‘Al die Vlamingen zijn meer dan welkom. Zonder hen zouden we er alleen voor hebben gestaan. Taalproblemen zijn er niet, integendeel, we geven elkaar een soort van taalbad tijdens de opruimwerken. Het is een zegen dat al die Vlamingen hier rondlopen, want er komen regelmatig vrachtwagens met hulpgoederen uit Nederland. Zij kunnen met die mensen praten en hen uitleggen waar ze best naartoe gaan. Twee duimen omhoog voor de Vlamingen. Hun solidariteit gaan we niet snel vergeten.’

 

Lopez neemt terug over. ‘Wij hebben hier ondertussen een overvloed aan goederen, maar verderop in de vallei komen ze nog veel tekort. Straks komen mensen uit Limbourg om spullen op te halen. We zorgen zelf voor de distributie. Hier stond het water tot aan de eerste verdieping, De meeste mensen hebben hun kleren en beddengoed dus nog. Dat soort zaken kunnen wij hier niet meer gebruiken. We hebben een grote stock. Elektrische toestellen zijn vernield, maar er is zonet nog een vrachtwagen toegekomen uit Vlaanderen met tien palletten microgolfovens en koelkasten.’

 

Eén stopcontact per woning

‘Daar kunnen we op dit moment nog niet veel mee doen. Er is wel stroom, maar die komt enkel tot de meter. De elektriciteit in de huizen is beperkt tot één werkend stopcontact. Dat wordt alternerend gebruikt om verschillende toestellen op aan te sluiten, zoals een waterkoker, een microgolfoven of heteluchtblazers om de huizen uit te drogen. Voor koel of vrieskasten is er momenteel geen plaats. Die hebben permanent stroom nodig en dat lukt voorlopig nog niet.’

 

Op de vraag of er geen hulp is van officiële instanties, zucht Lopez. ‘Zeker in het begin hebben we onze plan moeten trekken. Het zijn de talloze burgerinitiatieven die ons recht hebben gehouden. Maar sinds kort is het leger hier neergestreken. Zij hebben even verderop op het plein hun barakken opgebouwd en zorgen nu voor ontbijt, koffie en warme maaltijden. Dat wordt enorm geapprecieerd. Het eten is lekker, de koffie is goed. We kunnen daar even op adem komen en iets eten en drinken. Ze leveren schitterend werk.’

 

Bij den Troep 

Wij zakken af naar de barakken van het leger. Daar staat kapitein Ann Maes ons te woord. ‘We zijn hier met Defensie neergestreken in het kader van Hulp aan de Natie. Het mandaat g dat wij kregen gaat over voedselbedeling. En dat op verschillende locaties. Ikzelf ben verantwoordelijk voor Trooz en omgeving. Wij coördineren de voedselbedeling in samenwerking met de gemeenten en het Rode Kruis. We proberen ook een beter zicht te krijgen op de vele privé-initiatieven.’

 

‘Het is prachtig om te zien hoe graag de mensen willen helpen, maar dat verloopt ongecoördineerd. Wij proberen hier nu structuur in te krijgen, zodat we zeker zijn dat alle bewoners hun maaltijden krijgen. We roepen alle organisatoren van burgerinitiatieven op om zich bij ons te melden. Zo kunnen wij de coördinatie verzorgen en zien dat ze daar neerstrijken waar het nodig is. Momenteel is dat nog moeilijk, door de vele laattijdige meldingen en omdat er zoveel spelers op het terrein zijn. Maar we krijgen er stilaan zicht op.’

 

Leger niet opgeroepen

‘Onze collega’s van het Bataljon Artillerie zorgen ervoor dat de voeding tot hier komt en wordt verdeeld. Zij hebben ook mobiele teams die naar de minder bereikbare zones, waar de bruggen vernield zijn, trekken. We brengen de situatie in kaart. We hebben net nog een mevrouw gevonden die te ver zit van de distributiepunten. Bij zo’n mensen gaan we zelf langs, om zeker te zijn dat we iedereen kunnen helpen.’

 

Er was veel kritiek over het optreden van het leger. U vindt dit -minstens deels- onterecht…

‘De Genie is ogenblikkelijk op het terrein verschenen met boten om mensen te redden en te evacueren. De NH90 (helikopters die de oude Sea Kings hebben vervangen, WM) is ingezet om voertuigen weg te halen. Het toestel uit Koksijde heeft meegeholpen bij de evacuatie.’

 

‘Wij zijn pas zondag opgestart en gemobiliseerd. Toen hebben we onze officiële opdracht gekregen. Sinds maandag zijn we er hier ter plaatse ingevlogen. In de tussentijd zijn we niet opgeroepen geweest. Wij hebben een officieel mandaat nodig, anders mogen wij op het terrein niet aanwezig zijn. Je kan zien dat onze mensen enorm gemotiveerd zijn om te helpen, maar we moeten binnen ons mandaat blijven.’

 

Enkel mandaat voor voedselbedeling

‘We overleggen met het Bijzonder Commissariaat. Daarbinnen hebben we de federale ondersteuningscel die de hulpverlening coördineert. In dat kader verzorgt Defensie de voeding. Enkel daarvoor hebben we een mandaat. Maar we zijn een aanspreekpunt op het terrein. Er komen ook andere vragen tot bij ons. Die geven we mee op overleg. Zo kunnen de gemeenten en het Rode Kruis inspelen op de behoeften die we op het terrein vaststellen. Die gaan veel verder dan enkel voedselhulp.’

 

We zagen verschillende militairen die aan de slag waren bij opruimingswerken. In de kerk hoorde ik dat die hulp enorm geapprecieerd wordt.

Maes schuifelt wat ongemakkelijk op haar stoel. ‘Kijk, onze opdracht is strikt afgelijnd en daar moeten wij ons officieel aan houden. Ik heb als commandant geen instructies te geven die buiten het mandaat vallen. Maar onze mensen zijn zeer gemotiveerd om te helpen en het verschil te maken. Daarvoor zijn we ook hier: om mensen te helpen. Dat stopt niet na het opscheppen van maaltijden. Tijdens de pauzes gaan ze aan de slag om andere nood te lenigen. Uiteindelijk is dit de reden waarom velen bij het leger zijn gegaan: in crisis paraat zijn en je nuttig maken.’

We hebben kunnen vaststellen dat de aanwezige militairen hun ‘pauzes’ nuttig weten in te vullen. Het strikte militaire keurslijf past de plantrekkers van Defensie niet altijd even goed…

 

Troosteloze beelden

We rijden verder het dal in. Hoe dichter we bij de Vesderstuwdam van Eupen komen, hoe erger de ravage wordt. Het beheer van de stuwdam besloot namelijk om ’s nachts, terwijl de overstromingen volop bezig waren om onaangekondigd  de sluizen te openen, wat uitmondde in een ware tsunami.

Bij vele huizen ligt nog puin en inboedel langs de kant van de weg. Een beetje verderop zien we aan de kleur van de bakstenen nog dat het water tot halverwege een huis gestaan heeft.

 

Aan de oevers van de Vesder ligt en hangt het afval en het puin dat door het water werd meegesleurd. Afsluitingen hebben gefungeerd als netten om het fijnere afval tegen te houden . Het lijkt alsof iedereen net voor de zondvloed de PMD-zak had buiten gezet. Hier is nog voor maanden werk.

In Limbourg spreken we een man die even een pauze neemt. ‘Het water heeft alle huizen aangetast. Gelukkig is het eindelijk beter weer en kunnen we alles open zetten om de boel te laten uitdrogen. De meeste huisjes zijn oud maar nog stevig qua constructie. Het is maar de vraag of we de vuiligheid die in de muren getrokken is ooit wegkrijgen.’

 

Eupen

Aangekomen in Eupen: een gevel waarop bewoners hun dankbaarheid uiten. In de drie landstalen, hetgeen wijst op de aanwezigheid van de massale hulp die uit het hele land is toegestroomd. We trekken verder om poolshoogte te nemen aan de stuwdam die volgens velen bepalend is geweest voor de ongekende dimensies van de overstromingen.

Bij de dam stellen we vast hoe hoog het water heeft gestaan. In tegenstelling tot andere stuwmeren, heeft men in Eupen niet preventief geloosd om plaats te maken voor de neerslag die voorspeld werd. Uiteindelijk moesten de sluizen open om te voorkomen dat de dam brak. Dat zorgde voor een tsunami van 7,5 miljoen m3 in één uur tijd. Dat het meer op het punt stond over te lopen en zo de dam te beschadigen, is nog steeds duidelijk.

 

Het stuwmeer is in handen van La Société Wallonne des Eaux. Daar zouden we graag een uitleg krijgen over wat er precies gebeurd is en waarom de waarschuwingen voor de uitzonderlijke regenval werden genegeerd. Dat bij hen een grote verantwoordelijkheid ligt, moge duidelijk zijn. Op dit moment kunnen we echter niemand bereiken voor uitleg. Misschien kan de commissie Binnenlandse Zaken hen uitnodigen voor hun themazitting in september.

 

Morgen steken we de grens over naar Duitsland. Is de hulpverlening daar beter verlopen of niet? Want ook bij de Oosterburen wordt geklaagd over de aanpak van de overstromingsramp. Dat leest u de volgende keer.

[ARForms id=103]

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.