fbpx


Buitenland, Politiek
Trump

‘Trumpvirus’: Corona beïnvloedt presidentsverkiezingen

Respons Trump beroert gemoederen



Het nieuwe Coronavirus stelt de Amerikaanse president Trump op de proef. Voor de eerste keer dient hij af te rekenen met een crisissituatie die niet (voornamelijk) het resultaat is van een mediahype. Zijn leiderschap – of gebrek daaraan – zal ongetwijfeld een impact hebben op de presidentiële stembusslag in november. Neem Trump serieus maar niet letterlijk Donald Trump erfde bij zijn aantreden in 2017 een gezonde economie met een enorm opwaarts potentieel. De crisis die Barack Obama’s eerste jaren als…

Plus artikel - gratis maandabonnement

U heeft een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U heeft reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement



Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.







Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het nieuwe Coronavirus stelt de Amerikaanse president Trump op de proef. Voor de eerste keer dient hij af te rekenen met een crisissituatie die niet (voornamelijk) het resultaat is van een mediahype. Zijn leiderschap – of gebrek daaraan – zal ongetwijfeld een impact hebben op de presidentiële stembusslag in november.

Neem Trump serieus maar niet letterlijk

Donald Trump erfde bij zijn aantreden in 2017 een gezonde economie met een enorm opwaarts potentieel. De crisis die Barack Obama’s eerste jaren als president consumeerde was ondertussen weggeëbd. De missie voor een Amerikaans president die een tweede ambtstermijn ambieert was dan ook duidelijk: overtuig binnen- en buitenland dat de VS back in business is.

Maar een gunstig ondernemingsklimaat heeft nood aan stabiliteit, in de markten en de politiek. Trumps Twitter-account was de voorbije jaren een bron van volatiliteit, maar ondernemers en investeerders, immer flexibel, brachten de grillen van de president in rekening en verdisconteerden toekomstige uitspattingen. Onder ‘Trump’-watchers leefde de opvatting dat men de president best ‘serieus’ neemt, doch niet ‘letterlijk’. Deze vuistregel stelde menig analist in staat een getrouw beeld te vormen van het Amerikaans beleid – een zekere method uit de madness te deduceren.     

Zwarte zwaan

Die (gepercipieerde) stabiliteit werd door het nieuwe Coronavirus aan diggelen geslagen. COVID-19 is een zogenaamd ‘zwarte zwaan’-verschijnsel (‘black swanevent): zeldzaam en volledig onvoorspelbaar. Zwarte zwanen kunnen dodelijk zijn voor politieke aspiraties. Zorgvuldig georkestreerde campagnes moeten alle zeilen bijzetten om een antwoord te bieden op een uitdaging die niet behandeld werd tijdens vergaderingen met politieke consulenten en spin doctors.

In tegenstelling tot de Rusland-affaire, impeachment-procedure, Soleimani-uitschakeling en algehele vulgariteit van de president, bezorgt de Corona pandemie niet enkel de elites in Washington D.C. kopzorgen, maar ook de man in de straat. Er werd uitgekeken naar de reactie van de federale overheid. En die liet in de begindagen van de uitbraak te wensen over.

Rooskleurig plaatje

Het initiële antwoord van president Trump op de Coronacrisis leek van weinig ‘au serieux’ te getuigen. Trump, immer de marketeer, wou kost wat kost het rooskleurige plaatje dat hij de eerste jaren van zijn presidentschap had geschilderd beschermen van alarmerende berichtgeving.  

Daarenboven heeft de president de onhebbelijke gewoonte zichzelf een bovenmenselijk intellect toe te meten. Trump, geen medicus, legde routineus foute verklaringen af over het aantal besmette Amerikanen, de snelheid waaraan het virus nieuwe slachtoffers kon maken en hoe vlug men een vaccin mocht verwachten.          

Iets wat hem in de VS tevens wordt aangewreven is het feit dat hij de overheidsorganen die zich bezig houden met preventie, analyse en indijking van ziekten handicapte met verlaagde toelagen of minder personeel. Zijn instinctieve scepsis tegenover wendingen die de Trump-goednieuwsmachine kunnen doen haperen doet velen vermoeden dat er veel tijd werd verloren met het overtuigen van de president dat er überhaupt sprake was van een gevaar voor de volksgezondheid.   

Media in overdrive

De president werd dus in het defensief gedrongen. Exact waar de media hem het liefst heeft. Verschillende opiniemakers en journalisten hadden bloed geroken – het schandaal dat van de gehate Trump een ‘onetermer’ zou maken. Maar zoals wel vaker gingen sommigen in de mainstream in overdrive. Trump maakte geen vergissingen, Trump was de vergissing. Het belerend vingertje van CNN was nooit ver weg; de grens tussen nieuws, duiding en opinie even wazig.

Toen president Trump besloot het commando te centraliseren in hoofde van zijn vicepresident Mike Pence degenereerde de verslaggeving in een weinig oprechte aanval op de nummer twee. Pence, een evangelisch christen, was, zo meenden kwatongen, een wetenschapsontkenner die als gouverneur van Indiana de aids epidemie welig liet tieren. Een intentieproces dat gebaseerd was op zijn veto van ‘needle exchanges’ – een controversieel programma dat drugsverslaafden aan nieuwe, hygiënische naalden helpt.

De New York Times, ging in haar opiniesectie nog een stap verder met de column ‘Let’s call it the Trumpvirus’ (‘Laten we het het Trumpvirus noemen’) vergezeld door een ondertitel die weinig aan de verbeelding overlaat: ‘If you’re feeling awful, you know who to blame’ (‘Als je je ziek voelt, dan weet je wiens schuld dit is’).   

Crisisalibi   

De media en zijn Democratische tegenstanders bezondigden zich ook aan het ‘Crisisalibi’-fenomeen. ‘Crisisalibi’ wordt best omschreven als het aangrijpen van een crisis voor de promotie van beleid dat ongeacht het bestaan van de crisis werd voorgestaan – en zonder een plausibele verklaring waarom dit beleid geschikt zou zijn voor de aanpak van de crisis in kwestie.

Volgens toenmalig presidentskandidaat Elizabeth Warren was het van primordiaal belang dat de financiering van Trumps ‘big beautiful wall’ aan de grens met Mexico werd stopgezet om Corona te bestrijden. Voorstanders van Bernie Sanders’ universele gezondheidszorgverzekering zien in de gouvernementele respons een zoveelste falen van het Amerikaanse gezondheidszorgsysteem. En Trumps migratierestricties en retoriek – hij noemt het coronavirus een ‘buitenlands’ of ‘Chinees’ virus – doet menig tegenstander xenofobische bijbedoelingen ontwaren. Niets nieuws onder de zon, dus.  

Krantenkoppen

Wat wordt de impact van deze viriele zwarte zwaan op de presidentsverkiezing later dit jaar? Het is de vraag die weinigen momenteel luidop durven stellen, maar waarop het antwoord kan leiden tot een heuse koerswijziging van de Amerikaanse politiek. President Trump beseft dat een van zijn voornaamste verkooppraatjes – de ijzersterke economie – uitgehold dreigt te worden door de gevolgen van COVID-19. Werknemers die (technisch) werkloos worden, dalende consumptie, aandelenmarkten in vrije val en ondernemingen die dreigen overkop te gaan: het zijn krantenkoppen die iedere president vreest vlak voor een herverkiezingscampagne.

In overleg met het Democratische leiderschap besloot de Trump-regering een eerste pakket aan steunmatregelen gefocust op de gewone, werkende Amerikaan door het Congres te loodsen. In een tweede, politiek gevoeligere, fase lijkt de regering aan te sturen op gerichte ‘bail-outs’, financiële hulp aan ondernemingen binnen sectoren die disproportioneel getroffen werden door het virus.  

Deze selectie is altijd controversieel; de overheid faciliteert immers marktverstoringen door ‘winnaars’ en ‘verliezers’ van een economische neergang aan te duiden. Voorrang zal worden gegeven aan sectoren waarvan de implosie een buitensporig effect zou hebben op andere sectoren – waar er dus een angst bestaat voor een ‘domino-effect’. Transport is een klassiek voorbeeld. Hotels en restaurants zijn dit een stuk minder. En zal Trump sectoren voortrekken die belangrijker zijn voor de werkgelegenheid in staten die hij in november moet winnen – niet vanuit economisch perspectief, maar wel uit electorale overwegingen?    

Staatsman Biden to the rescue?

Wanneer onzekerheid zegeviert gaan mensen op zoek naar een bron van stabiliteit. Een houvast. Ideologische experimenten of pure partijpolitiek werpen dan geen electorale vruchten af. Een terugkeer naar de status quo ante bellum is wat men verlangt. Dat deze oorlog gevoerd tegen een niet-menselijke, minuscule vijand verandert daar weinig aan.

Een door het coronavirus getroffen Amerika zou vruchtbaar terrein moeten zijn voor een staatsman als Joe Biden. Dat ervaring steeds minder gewaardeerd wordt bewezen onder meer de verkiezingen van Barack Obama en Donald Trump. Maar wanneer een bevolking zich geconfronteerd weet met een beangstigende, onvoorspelbare situatie wordt een ervaren rot zonder wilde, revolutionaire plannen plots een aantrekkelijk alternatief voor een politiek onervaren blaaskaak.   

Joe Bidens hele campagne draait rond een ‘terug naar normaal’-belofte. Old Joe brengt rust. Old Joe brengt kalmte. Iedereen kent Old Joe, de betrouwbare rechterhand van de nog steeds populaire Barack Obama. Verwacht een Joe Biden die nog meer op zijn ervaring in Washington D.C. inzet. ‘De tocht is moeilijk, de gids ervaren’, liet een oud-premier ons ooit weten. Succes aan de stembus werd zijn deel. Misschien vindt de Amerikaanse kiezer het ook tijd worden voor zo’n ervaren reisleider.

Roan Asselman

Roan Asselman is master in de rechten (KU Leuven) en student vermogensbeheer (EMS). Voor Doorbraak volgt hij onder meer de Amerikaanse politiek en het Grondwettelijk Hof.