Vivaldi raakt het over weinig eens

De preformateursnota staat bol van de algemeenheden en toont de fragiliteit van Vivaldi.

Het is twee weken stil geweest over de Vivaldi-onderhandelingen. ‘Sfeer is goed’. Meer kwamen we niet te weten. En toen kwam het interview met Pieter De Crem (CD&V). De Crem verwoorde de ongerustheid van de rechtse kant van de CD&V. De vraag is wat die nog waard is vandaag. Reactie kon niet uitblijven. En dus werd de nota gelekt.

Kerncentrales bakken lucht

U kon elders al de verwezenlijkingen van de nota lezen betreffende elektrische auto’s en hernieuwbare energie. In de nota staat ook de zin: ‘De afhankelijkheid van kernenergie in onze energieproductie wordt verder afgebouwd tijdens deze legislatuur.’ Die zin geeft goed de teneur weer in de nota.

De nota is een Belgische compromis waarin veel staat, dat er toch niet staat. Want met bovenstaande zin kan je één verouderde kerncentrale sluiten of allemaal. Elke partij kan dat op haar manier uitleggen. Leuk voor de partijcongressen, maar hoe zet je dat om in beleid zonder bij de minste uitspraak vechtend over de Wetstraat te rollen?

Staatsstructuur

Uiteraard moet er gewerkt worden aan een ‘efficiëntere staatsstructuur’. Veilige Wetstraatpraat. Niemand kan het daarmee oneens zijn, maar niemand weet ook wat je dan precies zal doen. Institutioneel ligt er nog niets vast. De regering zal een debat organiseren, bestuderen, onderzoeken en overleggen. Meer concreets staat er niet in. Of toch: ‘De hervormingshorizon voor veel projecten ligt op 2030.’ Dat is Wetstratees voor: dat kan deze legislatuur niet, wegens geen dubbele meerderheid of niet aanpasbaar in de Grondwet.

Om dat perspectief te vrijwaren, zal deze regering — als ze er komt — bij de aanvang van de legislatuur een verklaring tot herziening van de Grondwet publiceren. Om in 2024 te gebruiken. De ‘communautaire’ artikels 35 en 195 staan expliciet vermeld.

Brussel-nationaal

De regering wil een oplossing ‘realiseren’ voor de geluidshinder rond de luchthaven van ‘Brussel-Nationaal’: ‘We blijven uitgaan van een billijke spreiding van de lasten via een evenwichtige vliegwet waarin routes worden vastgelegd volgens de principes van het historisch preferentieel baangebruik, van eerlijke spreiding en op basis van aeronautische principes van tegen de wind, binnen de geldende windnormen, en rechtstreeks vliegen naar bestemming.’ Over herunitariseren van dat dossier? Niets. Alles blijft dus bij het oude, het lawaai is voor Vlaanderen. Schrijf het maar op.

Een heel ‘concreet’ stukje in de nota behandelt de taalwetgeving in Brussel. ‘De wetgeving over het taalgebruik in Brussel wordt aangepast zodat de tweetaligheid van het personeel en de dienstverlening ten aanzien van de gebruikers maximaal wordt [gegarandeerd] [gehandhaafd]. Deze tweetaligheid dient niet enkel gestimuleerd, maar ook effectief te worden gehandhaafd.’

Maar ook hier zal de regering een werkgroep oprichten om dat te verwezenlijken. Wat tussen de rechte haken staat, ligt onder discussie. Dat ‘gehandhaafd’ daar bij staat, moet een grap zijn. Verder is dat een cryptische omschrijving om de tweetaligheid van het personeel te vervangen door de tweetaligheid van de dienst. Een oude Franstalige eis.

Gek genoeg staat ook de veiling van de 5G-frequenties bij het hoofdstuk ‘institutionele hervormingen’.

Grens op Facebookreclame

Er is ook een hoofdstuk ‘geloof in de politiek’. Ook hier zal de regering heel wat onderzoeken. Naar de rol van burgerinitiatieven bijvoorbeeld. Altijd al een sexy thema bij progressieve intellectuelen. Er zal ook een ‘dynamiek worden opgestart’ met de ‘democratische partijen’ en het middenveld om ‘te onderzoeken hoe de Grondwet kan worden gemoderniseerd met het oog op het versterken van de democratie, de rechtstaat en de fundamentele rechten.’ Onderdeel van dat proces is de kieswet en de kiesomschrijvingen. Dat is die federale kieskring waarover geen eensgezindheid is.

Maar er is in de groep wel consensus over een heel concrete maatregel: ‘We actualiseren de regels rond politieke advertenties via sociale media met een uitgavenplafond in en buiten de sperperiode, met nadruk op een betere regulering, meer transparantie, de bescherming van kinderen en jongeren en de bestrijding van fake news.’ De traditionele partijen zijn het succes van Vlaams Belang en PTB/PVDA beu op de sociale media en willen dat wettelijk inperken.

‘Samenwerking met de deelstaten’

De Vlaamse regering kan haar programma niet uitwerken zonder de medewerking van de federale overheid. Dat lijkt wederzijds te zijn. ‘In samenwerking met de deelstaten’ lees je elf keer in de nota. ‘In overleg met de deelstaten’ (acht keer). ‘Deelstaten’ staat 71 keer vermeld, de context is dan ‘samen met de deelstaten’, ‘afspraken met de deelstaten’, ‘in de eerste plaats bevoegdheid van de deelstaten’.

Opmerkelijk is dat in de preformateursnota staat, bij punt 33: ‘De bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de deelstaten zal daarbij volledig worden gerespecteerd.’ Waarom moet er in een regeringsverklaring staan dat de regering zich aan de wet houdt?

En voor wie dacht dat het ergste vermeden wordt… ‘Er komt een actief en transversaal beleid rond diversiteit en gelijke kansen. De strijd tegen discriminatie, homo- en transfobie, seksisme en racisme wordt opgevoerd.’ Dat wil zeggen dat Unia wordt versterkt en de antidiscriminatiewetgeving zal worden herzien. De overheid zal ook sneller moeten kunnen overgaan tot praktijktesten.

En wat dacht u van ‘[België spant zich in om Belgische kinderen [(min 12-jarigen)] die in oorlogsgebied verblijven – binnen de grenzen van de grenzen van het redelijke – naar ons land terug te brengen.]’?

Dan is er nog de vraag van een miljoen, komt er een vermogensbelasting? ‘[De regering zal een billijke bijdrage vragen van de individuen met de allersterkste schouders, met respect voor het ondernemerschap.]’ Ook hier is alles en niets gezegd. En euh… let op de haakjes.

Wordt vervolgd.

Pieter Bauwens :Pieter Bauwens is sinds 2010 hoofdredacteur van Doorbraak, hij schrijft over communautaire politiek, Vlaamse beweging, vervolgde christenen en het Vaticaan.